Geneeskrachtige kruiden: C

Deze pagina toont een lijst met geneeskrachtige ofwel medicinale planten waarvan de Latijnse namen met een 'C' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn, net als in het algemene lexicon, te bereiken via het horizontale link-alfabet dat direct boven en onder de tabel is geplaatst.
AB • C • DEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ
Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Calcii sulfar Gips. Het betreft hier geen plant maar een mineraal wat in de natuur gewonnen wordt uit aarde die rijk is aan calciumsulfaat (Calcii sulfar). Dit mineraal wordt tot een fijn poeder vermalen en in deze vorm dan wel na een korte verhitting in een oven (Ustum) toegepast. De farmaceutische naam is Gypsum Fibrosum. De naam in China is 'Shi Gao', wat letterlijk vertaald Steenpasta blijkt te zijn. Men noteert een pikante en zoete smaak. Shi Gao blijkt breed toepasbaar te zijn. Het elimineert intense Hitte (Vuur) in de Long en Maag en is zodoende werkzaam tegen aandoeningen die daardoor veroorzaakt worden zoals hoest, hoofdpijn, maagpijn, maagzweren die bloeden, koorts (hoge), ontstoken tandvlees, tandontstekingen en tandpijn. Shi Gao wordt ingedeeld onder de kruiden die de Warmte (hitte) verdrijven en tevens het Vuur (intense hitte) blussen.
Calendula arvensis Akkergoudsbloem. De van oorsprong Zuid-Europese Calendula arvensis is verwant aan de Calendula officinalis.
Calendula officinalis Goudsbloem of Calendula. De Calendula officinalis wordt ook wel Kankerkruid genoemd en men gebruikt de bloemen. In het kruid vindt men onder andere een bitterstof, flavonoïden, een harsachtige stof, salicylzuur, saponine en etherische of vluchtige olie. De Goudsbloem blijkt antiseptische en wondhelende eigenschappen te bezitten en remt ontstekingen.
Calluna vulgaris Struikheide of Heide. Andere namen voor de Struikheide zijn: Bezemheide, Hiet en Riegheide. De te gebruiken delen van het kruid zijn de verse bloeiende toppen met de bladeren. Als werkzame bestanddelen worden arbutine, caroteen, citroenzuur, fumaarzuur, gom en looistof genoemd. Het kruid blijkt ontsmettend te werken en doodt micro-organismen (antisepticum).
Caltha palustris Dotterbloem. Men noemt de Caltha palustris ook wel Fladder, Hondepoot, Kleine plomp, Smeerbloem of Waterboterbloem. De gedroogde bladeren (Folia) zijn de te gebruiken delen van de plant. Als werkzame bestanddelen noteert men flavonoïden, proto-anemonine en saponinen. In de homeopathie bereidt men er een tinctuur van.
Calystegia sepium Haagwinde. De Haagwinde noemt men ook wel Draaiwinde, Pispot of Spoekeblom. Bruikbare delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) en de wortel (Radix). Als de werkzame bestanddelen van deze klimplant worden anorganische zouten, looistof, glycosiden en hars genoemd.
Camellia sinensis Theeplant of Camellia. De bladeren van dit kruid worden toegepast in de traditionele Chinese geneeskunde (TCM of TCG). Afhankelijk van de bewerking van het blad zijn er ook verschillende soorten thee van te bereiden zoals groene thee, witte thee en zwarte thee. Zo'n thee kan een rijke hoeveelheid aan catechinen en polyfenolen bevatten. Sinensis duidt Chinees aan, wat overigens niet wil zeggen dat deze plant alleen maar in China groeit...
Campanula cervicaria Halskruid. Vroeger maakte men van het Halskruid een gorgeldrank die de keelpijn moest verlichten. Cervicaria, cervicaal betekent tot de hals of nek behorend...
Campanula rapunculus Rapunzelklokje. Deze soort Campanula wordt ook wel Vingerhoeden genoemd. Als de te gebruiken delen van het kruid worden de verse bladeren (Folia) en de wortel (Radix) genoemd. Inuline en vitamine C noteert men als de werkzame bestanddelen. Het kruid blijkt ontsmettende eigenschappen te bezitten en doodt micro-organismen (is een antisepticum).
Campanula trachelium Ruig klokje. Trachelium, trachea staat voor luchtpijp... Ook het kruid Campanula trachelium werd in vroeger tijden, net als de Campanula cervicaria, toegepast om pijn in de keel te bestrijden door middel van een gorgeldrank.
Cananga odorata Ylang-ylang. Door destillatie kan uit de bloemen (Flores) vluchtige ofwel etherische olie gewonnen worden. Men noemt een antiseptische en ook bloeddruk verlagende werking van dit kruid.
Canarium luzonicum Manilla-elemi.
Cannabis indica Hennepplant. Zie de Cannabis sativa.
Cannabis sativa Cannabis, marihuana, Hennep of Hennepzaad. In China noemt men het kruid 'Huo Ma Ren', het heeft een zoete smaak. De Chinezen gebruiken de zaden. Vanwege de medicinale eigenschappen wordt het kruid al duizenden jaren toegepast. Het kruid wordt bij ons in het westen vooral als drug beschouwd. De Aziatische vorm van deze hennepplant, de Cannabis indica, levert hasj (hasjiesj of hashish) die een krachtiger bedwelmend en roesverwekkend effect heeft.
Capparis spinosa Kappertjesstruik. De bruikbare delen van het kruid zijn de jonge bloemknoppen, de kappertjes. Als werkzame bestanddelen van de verse, niet ingemaakte, kappertjes worden een hoog gehalte aan flavonoïden en mosterdolieglycosiden genoteerd. Als eigenschappen noemt men onder andere: eetlust opwekkend, kramp opheffend en een versterkende werking op de wanden van de bloedvaten.
Caprica papaya Papaja. De Caprica papaya wordt ook wel Caprica papaya of Papaya vulgaris genoemd.
Capsella bursa pastoris Herderstasje. Andere namen voor het Herderstasje zijn: Beursjeskruid, Bloedkruid, Ganzetong, Lepeldiefje en Tasjeskruid. De hele verse plant (Herba) echter zonder de wortel kan gebruikt worden. De werkzame stoffen van het kruid die genoemd worden zijn kalium, looistof, organische zuren en saponine. Verder nog glycosiden (flavonoïdglycosiden) zoals choline, diosmine, histamine en tyramine. Herderstasje is een reeds lang bekend kruid wat naast een aantal andere eigenschappen een bloedstelpende werking blijkt te bezitten.
Capsicum annuum Spaanse peper of Paprika. De vrucht van de Capsicum annuum bevat capsaïcine, vitaminen van de B-groep en vitamine C. Capsaïcine blijkt verantwoordelijk voor de scherpe en brandende smaak. De eigenschappen die worden genoemd zijn onder meer het opwekken van de eetlust (een aperitivum), het remmen van ontstekingen (antiflogisticum) en een middel tegen braken (anti-emeticum). De Spaanse peper is natuurlijk ook een vaak toegepaste specerij.
Capsicum fastigiatum Cayenne peper.
Capsicum frutescens Cayenne peper of Spaanse peper. Men gebruikt de puntige, zeer scherp smakende vruchten van deze heestervormige soort.
Capsicum minimum Cayenne peper of Chili poeder.
Carbenia benedicta Gezegende distel. Andere namen voor de Carbenia benedicta zijn Benediktenkruid, Carduus benedictus en Cnicus benedictus. Van dit kruid kunnen de bladeren, bloeiende toppen en stengels gebruikt worden. Men schilt de stengels.
Cardamine enneaphyllos Tandkruid.
Cardamine pratensis Pinksterbloem.
Carduus benedictus Gezegende distel. Andere namen voor de Carduus benedictus zijn Benediktenkruid, Carbenia benedicta en Cnicus benedictus. De bruikbare delen van de plant zijn de bladeren, bloeiende toppen en geschilde stengels.
Carduus marianus Mariadistel. Andere namen voor de Carduus marianus zijn Bonte distel, Melkdistel, Onze lieve vrouwedistel en Silybum marianum. Van dit kruid kunnen de, prachtig melkwit geaderde, bladeren en vruchten toepassing vinden. Een extract gemaakt van de Mariadistelvruchten blijkt flavonollignanen zoals silybine en silymarine te bevatten. Verder worden genoemd: etherische oftewel vluchtige oliën, histamine, onverzadigde vetzuren en tyramine. Het kruid blijkt werkzaam tegen vergiftiging van de lever, een aantal vormen van leverontsteking (hepatitis) en door alcohol gebruik (misbruik) ontstane cirrose (schrompeling) van de lever.
Carex arenaria Zandzegge.
Carica papaya Papaja. Andere namen voor de Papaja: Caprica papaya en Papaya vulgaris.
Carlina acaulis Zilverdistel. De Zilverdistel wordt ook wel Everwortel genoemd. Het te gebruiken deel van het kruid is de wortel (Radix) die in een oven gedroogd kan worden. Werkzame bestanddelen die genoteerd worden zijn carlinaoxide, inuline, looistof en vluchtige ofwel etherische olie. Als eigenschappen noemt men onder andere het bevorderen van de spijsvertering (digestief of digestivum), een wondhelende en wondreinigende werking. Verder blijkt carlinaoxide een stof met een antibiotische werking te zijn.
Carthamus tinctorius Saffloer. Men noemt de Saffloer ook wel Bastaardsaffraan of Verfdistel. Men noemt de plant in China 'Hong Hua'. De smaak wordt als scherp genoteerd. De gebruikte delen van het kruid zijn de bladeren (Folia), bloemen (Flores) en de zaden (Semen). Als werkzame stoffen worden carthamine (in de bloemen), enzymen (in het zaad), kleurstoffen (een drietal), vette olie en vitamine C (in het blad) genoemd. Als een laxeermiddel (purgeermiddel, laxans of purgans) kan het afkooksel (decoct) van de zaden toegepast worden. De uit de zaden geperste vette olie kan na raffinage als spijsolie gebruikt worden. Deze olie kan tevens dienst doen als lampolie.
Carum carvi Karwij of Echte karwij. De Carum carvi noemt men ook wel Kummel, Veldkomijn of Wilde komijn. Bruikbare delen van het kruid zijn de vruchtjes (Fructus) en de wortel (Radix). Carvon, eiwitten, limoneen, looistof, suikers, vetten en vluchtige oftewel etherische olie worden als werkzame bestanddelen genoteerd. De zaden van deze schermbloemige plant kunnen gebruikt worden voor het kruiden van gerechten of sommige soorten kaas en worst. Als eigenschappen noemt men onder meer het verbeteren van de spijsvertering (is een digestief of digestivum), wind of darmgas verdrijvend (carminativum) en het bevorderen van de menstruatie.
Caryophyllus aromaticus Kruidnagel.
Cassia acutifolia Senne of Senneblad. Men noemt de Cassia acutifolia ook Cassia angustifolia of Cassia senna.
Cassia angustifolia Senne, Senna of Senneblad. Andere namen voor de Cassia angustifolia zijn Cassia acutifolia en Cassia senna. De bladeren en vruchten of peulen zijn bruikbaar. Men past vooral de blaadjes van dit kruid toe. Zowel de bladeren (Folia) als de peulen blijken sennosiden (anthrachinonglycosiden) te bevatten. Deze glycosiden leveren een plantaardig laxeermiddel (laxans of purgatief) op.
Cassia senna Senne of Senneblad. De Cassia senna wordt tevens Cassia acutifolia of Cassia angustifolia genoemd.
Cassia tora Cassia. De Chinese naam voor de Cassia tora is 'Jue Ming Zi'. Men gebruikt er het zaad van de éénjarige plant, ofwel Semen Cassiae, wat langwerpig van vorm is. De zaden worden voor het gebruik gedroogd. De smaak die wordt genoteerd is bitter en zoet. Jue Ming Zi blijkt inzetbaar te zijn tegen lichtschuwheid (fotofobie), tranenvloed of juist droge ogen, oogpijn, oogontsteking en gezichtsstoornissen in het algemeen. Het cassiazaad heeft tevens een verlagend effect op de cholesterol, bevordert de stoelgang en werkt laxerend. Men deelt Jue Ming Zi in onder kruiden die de Warmte (hitte) verdrijven, het vuur blussen en het zicht klaren.
Castaneja sativa Kastanje of Tamme kastanje. De Castaneja sativa wordt ook wel Eetbare kastanje, Koorstengen of Zoete kastanje genoemd. De bruikbare delen van de boom zijn de bast (Cortex), de bladeren (Folia), de bloeiwijzen en de vruchten (Fructus). Als de werkzame bestanddelen worden looistof in de bast, bladeren en vruchten genoemd. De vrucht levert tevens eiwitten, suikers en vetten. Deze vruchten oftewel kastanjes kunnen we roosteren (roosten) en eten, ze bezitten een hoge voedingswaarde.
Caulophyllum thalictroides Vrouwenwortel of Noordamerikaanse vrouwenwortel.
Centaurea calcitrapa Kalketrip. De Centaurea calcitrapa noemt men ook wel Sterredistel. Als toepasbare delen worden de bladeren (Folia), de bloemen (Flores), de vruchten (Fructus) en de penwortel (Radix) genoemd. Bitterstoffen, gom en hars (Resina) noteert men hier als de werkzame bestanddelen. Van het kruid blijken de bladeren, de bloemen en de wortel aansterkende en koortswerende eigenschappen te bezitten. De zaden hebben een urinedrijvend effect (diureticum).
Centaurea centaurium Groot duizendguldenkruid. Andere namen voor de Centaurea centaurium: Grote centaurie, Groote santorie en Santorie.
Centaurea cyanus Korenbloem. De Centaurea cyanus wordt - naast Korenbloem - ook Blauwbloem, IJzerkruid, Roggebloem en Tremske genoemd. De toe te passen delen van het kruid zijn de bloemen (Flores), de gehele plant (Herba) en de zaden (Semen). Werkzame stoffen blijken glycoside en looistof te zijn. Van de bloemen kan een warm bereid aftreksel (extract) heilzaam op vermoeide ogen werken.
Centaurea montana Bergcentaurie. De Centaurea montana is verwant aan de hier vlak boven genoemde Centaurea cyanus. De bloemen van dit kruid blijken dezelfde heilzame eigenschap te bezitten.
Centaurium erythraea Duizendguldenkruid. Men noemt de Centaurium erythraea ook Aardgal, Centaurie, Duizendkruid, Erdgal, Koortsbloem, Koortskruid of Roodschone. De bruikbare delen van deze plant zijn de bloeiende toppen en stelen (stengels), dit materiaal wordt dan voor gebruik gedroogd. Als de werkzame bestanddelen noemt men bitterstoffen en hars (Resina). Bij de eigenschappen noteert men onder andere een aansterkende (tonicum), bloedzuiverende en koortswerende (febrifugum) werking.
Centaurium umbellatum Centaurie of Duizendguldenkruid.
Centella asiatica Gotu kola. Men gebruikt de gehele plant (Herba). De Centella asiatica wordt tevens door ayurvedische genezers ingezet.
Cephaelis ipecacuanha Braakwortel.
Ceratonia siliqua Johannesbroodboom of Johannesbrood. De vruchten van deze boom, het zijn bruine of zwarte lange peulen, blijken een licht laxerende werking te sorteren zolang ze vers zijn. De gedroogde vruchten hebben een averechtse uitwerking: ze stoppen. Het meel van het gedroogde vruchtvlees blijkt schadelijke stoffen die zich in onze darmen bevinden te kunnen opnemen en zodoende ook nuttig is bij het te lijf gaan van een darminfectie.
Cereus grandiflorus Nachtcactus.
Cervus nippon Hertehoren. Toegepast worden de uiteinden van het gewei dat mannelijke herten dragen. De jonge, zachte en licht behaarde horens worden afgezaagd en een aantal malen afwisselend gekookt en gedroogd. Op deze manier wordt uiteindelijk het bloed uit de horen verwijderd. Vervolgens worden ze een bepaalde tijd in alcohol gezet. Wanneer de horens voldoende zacht zijn worden ze in stukken gesneden en ten laatste gedroogd. Dit kruid wordt in China 'Lu Rong' genoemd. Men noteert een zoete en zoute smaak. De farmaceutische naam is Cornu Cervi Pantotrichum. Lu Rong blijkt toegepast te kunnen worden bij mannen met een verminderde seksuele behoefte, impotentie en voortijdige zaadlozing. Het sterkt tevens de botten en pezen in het lichaam. In een kruidenformule kan Lu Rong gebruikt worden voor het behandelen van te weinig sperma bij de man, onvruchtbaarheid van de vrouw en ernstige vormen van uitputting en zwakte. Zo'n kruidenformule kan de levenskracht verhogen, fysieke en geestelijke vermoeidheid verminderen en een stimulans voor de geslachtsdrift zijn (afrodisiacum). Lu Rong wordt ingedeeld onder de toniserende kruiden ofwel versterkende middelen (tonica), waarbinnen het een Yang-tonicum is.
Cetraria islandica IJslands mos of IJslands korstmos. De gehele gedroogde plant is bruikbaar. Door het kruid te koken kunnen de bittere bestanddelen teniet gedaan worden. Als de werkzame stoffen noteert men bitterstof, organische zuren waaronder usninezuur, slijmstof en suikers. Als eigenschappen worden o.a. ontsmettend (is antiseptisch of een antisepticum), een middel tegen braken (anti-emeticum) en het bevorderen van opgeven van slijm of fluimen (expectorans).
Chaenomeles lagenaria Chinese kweepeer. Van dit kruid worden in China de vruchten toegepast. Deze vruchten hebben het uiterlijk van een meloen, maar ze zijn wel ovaal van vorm. In de vruchten (Fructus Chaenomelis) bevinden zich grote ronde zaden die zwart van kleur zijn. De Chinese naam is 'Mu Gua', men noemt hier een aromatische en zure smaak. Mu Gua laat zich, binnen een formule met andere kruiden, toepassen tegen aandoeningen van acute en chronische reumatische aard die, door externe Wind-Koude vochtigheid, over het hele lichaam plaatsvinden. Het kruid Mu Gua valt onder de kruiden die Vocht en Wind verdrijven. De letterlijke vertaling van de in China gebruikte naam blijkt Hout-meloen te zijn.
Chamaenerion angustifolium Wilgeroosje. Andere namen voor het Wilgeroosje zijn: Dondertoren, Hardijzers en Slangebloem. Bruikbare delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) die gedroogd worden, de bloemen (Flore) en de wortel (Radix). Als werkzame bestanddelen noemt men looistof en slijmstof. In de volksgeneeskunde wordt het kruid toegepast als een gorgeldrank en mondspoeling. Het blijkt als eigenschappen o.a. een reinigende en samentrekkende werking uit te oefenen. Het merg uit de stelen en de jonge spruiten van de plant kunnen als groente gekookt of in een salade verwerkt gegeten worden.
Chamomilla officinalis Kamille. Zie de Chamomilla recutita.
Chamomilla recutita Echte kamille. Andere namen voor de Chamomilla recutita zijn: Epelijn, Geurende kamille, Hondsdeel, Kamille, Kleine kamille, Matricaria chamomilla, Matricaria recutita, Moederkruid, Onsdeel, Stinkers, Veldkamille, Weerbloemen, Wilde kamille of Zere-ogenbloem. Van dit kruid vinden de bloemhoofdjes medicinaal toepassing. Men noemt als werkzame stoffen onder andere apigenine (flavonoïde), het blauwe azuleen (chamazuleen), bisabolol, bisaboloxide, cumarine, farneseen, flavonoïden, glycosiden, luteoline, quercetine, sesquiterpenen, slijmstoffen, vetzuren, vitamine C en vluchtige (etherische) olie. De eigenschappen die worden genoteerd zijn: remt ontstekingen (antiflogisticum), desinfecterend (desinfectans), doden van bacteriën (antibacterieel), licht kalmerend (sedativum), licht krampstillend (antispasmodicum), verlicht gistingsproblemen in de darm en bevordert de spijsvertering ofwel digestie (is een digestief of digestivum). Echte kamille kan tevens goede diensten bewijzen bij ontstoken slijmvliezen in keel of mond (gorgelen en spoelen) en bij ontsteking van de neusbijholten of verkoudheid (inhaleren d.m.v. een dampbad of stoombad). Verder kan het kruid uitwendig toegepast worden bij o.a. slecht helende wonden en door ontsteking ontstane vormen van huidziekten (kompressen of omslagen) en in kruidenbaden. Het kruid blijkt een milde werking te vertonen zodat het ook geschikt is voor het behandelen van kinderen.
Cheiranthus cheiri Muurbloem. De Cheiranthus cheiri wordt ook wel Filletten of Steenviolier genoemd. De te gebruiken delen van het kruid zijn de bloeiende toppen en vruchten (Fructus). Als werkzame stoffen worden cheiroside, cheirotoxine, hartglycosiden, vitamine C en mosterdolieglycosiden genoteerd. Hartglycosiden kunnen een onregelmatige en te snelle hartslag regelen (normaliseren) en zorgen er ook voor dat het hart krachtiger gaat kloppen. Urinedrijvend, dus het bevorderen van de urineproductie (diureticum) wordt naast het verbeteren van de hartfunctie tevens als eigenschap genoemd.
Chelidonium majus Stinkende gouwe. Men noemt de Chelidonium majus ook wel Goudkruid, Gouwe, Gouwwortel, Hondkruid, Ogenklaar, Schellekruid, Schildkruid, Wrattenkruid of Zwaluwkruid. Toepasbare delen van de plant zijn de bladeren (Folia), het verse melksap en de wortel (Radix). De werkzame bestanddelen die genoemd worden zijn alkaloïden (ook giftige), chelidonzuur en saponine. In de homeopathie gebruikt men de wortel. Het melksap blijkt bruikbaar tegen wratten te zijn. Als eigenschappen worden verder onder andere het bevorderen van de productie van gal door de lever (cholereticum of cholagogum), een verlagend effect op de bloeddruk en een middel met laxerende werking (laxans of purgans) genoemd.
Chelone glabra Balmonie.
Chenopodium album Melganzevoet.
Chenopodium ambrosioides Welriekende ganzevoet. Een andere naam voor de Welriekende ganzevoet is Jezuïtenthee. Bruikbare delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) en de bloeiende toppen. Als de werkzame bestanddelen noemt men ascaridol, saponine en vluchtige ofwel etherische olie. Een aansterkend effect, het bevorderen van de menstruatie en de spijsvertering zijn een aantal eigenschappen die genoteerd worden.
Chenopodium anthelminthicum Ganzevoet. Een anthelminthicum, tegen worminfecties in de darm of maag oftewel het maag-darmkanaal. Een anthelminthicum wordt ook vermifugum genoemd.
Chenopodium bonus-henricus Brave Hendrik of Ganzevoet. Een paar andere namen voor deze Chenopodium zijn: Lammerkensoor en Veldspinazie. De hele plant (Herba) kan toegepast worden. Als werkzame stoffen noemt men anorganische zouten, ijzer, saponinen en vitamine C. Genoteerde eigenschappen zijn onder andere bloedzuiverend en laxerend (laxans of purgans).
Chimaphila umbellata Scherm-chimaphila of Pipsissewa.
Chondrus crispus Iers mos of Iers moswier. Men noemt Iers mos ook wel Carrageen. Het te gebruiken deel van het kruid is de thallus (ook: tallus) die met behulp van zonnewarmte wordt gedroogd. De werkzame bestanddelen blijken aminozuren, anorganische zouten, jodium, provitamine D en slijmstof te zijn. De genoemde eigenschappen zijn onder andere een middel tegen hoest, het bevorderen van opgeven van fluimen of slijm (expectorans) en een laxerende werking (een laxans, purgans of purgatief).
Chrysanthellum americanum Amerikaanse chrysant. Dit kruid kan in een voedingssupplement toegepast worden, het blijkt onder andere een heilzame uitwerking op het bloed en de lever te hebben.
Chrysanthemum cinerariaefolium Pyretrum (Pyrethrum) of Dalmatische pyretrum. Chrysanthemum cinerariaefolium wordt ook wel Pyrethrum cinerariaefolium genoemd. Van dit kruid blijken alleen de bloemhoofdjes bruikbaar te zijn, ze bevatten o.a. een mengsel van pyrethrinen. Als eigenschap noemt men de werking tegen parasieten (antiparasitair).
Chrysanthemum cinerariifolium Insektenbloesem.
Chrysanthemum indicum Wilde Chrysanthemum.
Chrysanthemum morifolium Chinese chrysant. Het kruid noemt men in China 'Ju Hua'. De bloemen van deze chrysantensoort ofwel Flos Chrysanthemi vinden geneeskundige toepassing. De smaak blijkt lichtjes zoet en bitter te zijn. Binnen een kruidenformule wordt Ju Hua toegepast tegen uiteenlopende oogkwalen zoals bijziendheid, droge ogen, oogpijn, ontsteking van het hoornvlies (keratitis) en degeneratie van de gezichtszenuw ofwel neuroretinitis dan wel neuritis optica. Verder tegen astma, bronchitis, griep, hoest, hoofdpijn, duizeligheid, keelontsteking en longontsteking. Men deelt Ju Hua in onder de kruiden die de oppervlakte vrijmaken (zweetdrijvende middelen of diaforetica) met als onderklasse de pikante en koude kruiden die in staat zijn om oppervlakkige Wind-Warmte te verdrijven.
Chrysanthemum parthenium Moederkruid. Andere namen voor het Moederkruid: Kalversogen, Mater, Tanacetum parthenium en Vuurwortel. De geneeskrachtig te gebruiken delen van de plant zijn de bloeiende toppen. Als werkzame bestanddelen in het kruid noteert men borneol, anorganische zouten, suikers, vetten en vluchtige ofwel etherische olie. Het weren van koorts (febrifugum), een aansterkende en antiseptische (antisepticum) werking worden naast andere als eigenschappen genoemd.
Cichorium intybus Wilde cichorei. De Cichorium intybus wordt ook Bitterpee, Cichorei, Suikerij, Wilde andijvie, Wilde peen, Witlof of Witloof genoemd. Bruikbare delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) en de wortel (Radix). Als de werkzame bestanddelen noemt men anorganische zouten, bitterstof, inuline, suikers, vetten en vitamine C. Een aantal eigenschappen blijken het bevorderen van de galafscheiding en de spijsvertering (digestief), een bloedzuiverende en urinedrijvende (diureticum) werking en tevens een eetlust opwekkend (aperitivum) effect te zijn.
Cicuta virosa Waterscheerling, een schermbloemige plant (Umbelliferae).
Cimicifuga foetida Van dit kruid past men in China de wortelstok ofwel Rhizoma Cimicifugae toe. De Chinese naam is 'Sheng Ma'. Het kruid moet oppervlakkige Wind-Warmte verdrijven.
Cimicifuga racemosa Zilverkaars, Troszilverkaars of Cimicifuga. Ook in de homeopathie wordt de Cimicifuga racemosa toegepast.
Cinchona calisaya Calisaya of Kinaboom.
Cinchona pubescens Kina. De Cinchona pubescens wordt ook Cinchona succirubra genoemd.
Cinchona succirubra Kinaboom. De Cinchona succirubra wordt ook wel Kina, Kinabast of Koortsboom genoemd. Als werkzame stof wordt kinine genoemd die gewonnen wordt uit de bast (Cortex) van deze boom.
Cinnamomum camphora Kamfer of Kamferboom. Door middel van destillatie kan men uit het hout van deze boom kamfer verkrijgen. Kamfer blijkt stimulerend voor het hart te zijn. Bij uitwendig gebruik vermindert kamfer zwellingen en deze stof wordt ook verwerkt in balsems tegen spierpijn.
Cinnamomum cassia Chinese kaneelboom. De naam in India: Kala Nagkesar. In China heet dit kruid 'Gui Pi'. De stokjes of twijgen (Ramulus) noemt men 'Gui Zhi' en de schors (Cortex) 'Rou Gui'. Zowel de schors als de twijgjes worden voor gebruik gedroogd. De smaak blijkt pikant en zoet. Gui Zhi wordt binnen een formule met een aantal andere kruiden toegepast tegen reumatische aandoeningen over het gehele lichaam, acuut zowel als chronisch, veroorzaakt door externe Wind-Koude vochtigheid. Weer een andere kruidenformule waar Gui Zhi deel van uit maakt gaat de strijd aan met alle mogelijke oorzaken van acute of chronische lage rugpijn die zijn oorsprong zowel extern als intern vindt. Schouderpijn en eenvoudige vormen van astma zijn samen met andere kruiden tevens te bestrijden. Men deelt Gui Zhi in onder kruiden die de oppervlakte vrijmaken, dus zweetdrijvend zijn of transpiratie uitlokken (diaforetica) met nog als subklasse kruiden die pikant en warm zijn en oppervlakkige Wind-Koude verdrijven.
Cinnamomum cassia Kaneeltakje. De Chinezen noemen dit kruid 'Gui Zhi'. De smaak is scherp en zoet.
Cinnamomum zeylanicum Kaneel of Kaneelboom. Kaneel kan verkregen worden uit de bast (Cortex) van deze boom. Hiertoe worden stukken bast van de buitenste laag ontdaan en vervolgens gedroogd. Kaneel bevordert de spijsvertering of digestie (digestief of digestivum) en werkt zowel opwekkend als samentrekkend.
Cirsium dissectum Spaanse ruiter.
Cirsium oleraceum Moesdistel.
Citrullus colocynthis Kolokwint. De Citrullus colocynthis behoort tot de komkommerfamilie en is verwant aan de Watermeloen (Citrullus lanatus). Als werkzame bestanddelen worden bittere glycosiden genoemd. Deze stoffen blijken een krachtige laxerende (purgerende) werking te hebben (een laxans, purgans of purgatief).
Citrus acida Lem.
Citrus aurantium Bittere sinaasappel of Oranjeschil. Een extract van de Citrus aurantium wordt onder andere binnen de formule van een voedingssupplement ingezet ter ondersteuning van de behandeling van vernauwde slagaders (atherosclerose) en in een slechte conditie verkerende bloedvaten in het lichaam.
Citrus bergamia Bergamot. De Bergamot is nauw verwant aan de ons welbekende sinaasappel. De welriekende vrucht smaakt echter behoorlijk zuur en is daardoor ongeschikt voor consumptie. Uit de schil van de vruchten kan vluchtige (etherische) olie gewonnen worden. Deze bergamot olie vindt toepassing in kosmetische producten, parfums en een aantal soorten thee zoals Earl Grey. De etherische olie leent zich ook prima om te verdampen in een olielampje dan wel geurlampje met waxinelichtje of theelichtje. Als werkzame bestanddelen in de vrucht (Fructus) noemt men o.a. bergamottine, bergapteen, brutelidine, dihydroxybergamottine, hesperidine, melitidine, naringine en naringenine. De Citrus bergamia noemt men ookwel Citrus aurantium subsp. bergamia. Een aantal eigenschappen die voor dit kruid worden genoteerd zijn micro-organismen dodend en ontsmettend (antiseptisch of antisepticum) en krampstillend (antispasmodicum). Verder blijkt er ook een actieve werking tegen gramnegatieve bacteriën zoals Escherichia coli, Pseudomonas putida en Salmonella enterica te bestaan (antimicrobieel).
Citrus bigaradia Oranje-appel. De schil van de Oranje-appel levert, net als bij de Sinaasappel het geval is, door destillatie een geurige vluchtige ofwel etherische olie. Ook het blad, de bloemen en de jonge takken kunnen zo'n welriekende olie leveren. Men kan hier tevens een aftreksel (decoct) van bereiden wat een kalmerende werking blijkt te bezitten.
Citrus limonum Citroen. Een andere naam voor de Citrus limonum is Citrus limon.
Citrus limon Citroen. De Citrus limon wordt ook Citrus limonum genoemd. In tijden wanneer de griep rondwaart blijkt de Citroen een preventief ofwel profylactisch middel te zijn. Als de werkzame bestanddelen worden anorganische zouten, appelzuur, calcium, citroenzuur, flavonoïde glycosiden, fruitzuren, ijzer, kalium, koper, mangaan, mineralen, op pectine gelijkende stoffen, silicium, slijmstoffen, spoorelementen, suikers, vitaminen uit de B-groep en vitamine C genoteerd. In de schil van de vrucht vinden we etherische ofwel vluchtige olie, flavonglucosiden, hesperidine, en provitamine A. De etherische olie bevat als belangrijkste bestanddelen campheen, citral, citronella, limoneen, linalol, phellandreen en pineen. De citroenolie blijkt een uitstekend desinfecterend middel (desinfectans) te zijn. De Citrus limon wordt ook in de aromatherapie, cosmetica, parfums en voedingsmiddelen toegepast.
Citrus medica Muskuscitroen. De vruchten van deze citroensoort worden niet gehinderd door vruchtvlees wat zo'n erg zure smaak bezit en zijn voorzien van een onregelmatige dikke schil.
Citrus reticulata Satsuma. De naam 'Chen Pi' staat in China voor een bijzonder soort rijpe schil van de mandarijn (Pericarpium Citri Reticulatae). Het kan echter ook de schil van een sinaasappel zijn. Voor het gebruik wordt de schil eerst gedroogd. De smaak die men noemt blijkt pikant en bitter te zijn. Toe te passen is tevens de groene onrijpe schil ofwel Pericarpium Citri Reticulatae Viride. Deze blijkt een overeenkomstige maar iets sterkere werking te bezitten. De onrijpe schil draagt de Chinese naam 'Qing Pi'. Chen Pi blijkt als onderdeel van een kruidenformule doeltreffend tegen bronchitis, astma, hoest, keelontsteking, longontsteking (allen aandoeningen van de bovenste luchtwegen, zonder koorts) en het beginstadium van verkoudheid. Dit door een externe aanval van Wind-Koude waarbij ophoping van koud slijm plaatsvind. Chen Pi, de letterlijke vertaling blijkt Oude schil te zijn, wordt ingedeeld onder de kruiden die de Qi reguleren.
Citrus sinensis Sinaasappel. Deze zuidvruchten bevatten anorganische zouten, pectine, organische zuren, provitamine A, suikers, vitaminen van de B-groep en een grote hoeveelheid vitamine C. Wanneer de vrucht nog niet helemaal rijp is blijkt hij tevens flavonoïde glycosiden te bevatten. Door middel van destillatie kan er van de schil van de vrucht (de buitenste schil of pericarpium) een welriekende vluchtige ofwel etherische olie verkregen worden.
Claviceps purpurea Moederkoren.
Clematis chinensis Chinese Clematis. Deze soort Clematis wordt in China 'Wei Ling Xian' genoemd. De te gebruiken delen van de plant: de wortel. De smaak is scherp en zout.
Clematis recta Stijve Clematis. De Clematis recta blijkt soortgelijke eigenschappen te bezitten als de Clematis vitalba.
Clematis vitalba Bosrank. De Clematis vitalba wordt, naast Bosrank, ook wel Clematis, Heggewurger of Smookhout genoemd. Als de te gebruiken delen van dit kruid worden de bladeren (Folia) genoemd. Voor wat betreft de werkzame bestanddelen noteert men een alkaloïde, protoanemonine en saponine. Voorzichtigheid in de omgang met en het gebruik van deze plant is geboden.
Cnicus benedictus Gezegende distel. Andere namen voor de Cnicus benedictus zijn Benediktenkruid, Carbenia benedicta en Carduus benedictus. De te gebruiken delen van dit kruid zijn de bladeren, bloeiende toppen en stengels. De stengels worden geschild. Er kan een afkooksel of aftreksel (decoctum) van het kruid bereid worden. Als werkzame bestanddelen worden anorganische zouten, bitterstoffen, looistoffen, mineralen, veel slijm, vitamine B en vluchtige (etherische) olie genoemd. Enige eigenschappen van deze distel zijn: antiseptisch (is een antisepticum), koorts werend (febrifugum), bevorderend voor de spijsvertering en urinedrijvend (diureticum). De afkooksels van het kruid blijken een zeer bittere smaak te bezitten, wat veroorzaakt wordt door de bitterstof cnicine. Het afkooksel kan echter ook met wijn bereidt worden zodat het innemen er van wat aangenamer verloopt. De Cnicus benedictus vindt als tinctuur ook toepassing in de homeopathie en kan tevens gebruikt worden voor het stoken van bittere likeuren.
Cochlearia armoracia Mierikswortel. De Cochlearia armoracia wordt, naast Mierikswortel, ook wel Meirettig, Mierik of Peperwortel genoemd.
Cochlearia officinalis Lepelblad of Echt lepelblad. Cochlear betekent in het Latijns: lepel en dit is dan ook de vorm van de lager gelegen bladeren van de plant. De gehele plant (Herba) blijkt in verse staat medicinaal bruikbaar te zijn. Anorganische zouten, jodium, looistof, mosterdolieglycoside en vitamine C worden als werkzame stoffen genoteerd. Als de eigenschappen van het kruid noemt men onder andere zuiveren van het bloed, het verbeteren van de vitamine C status in het lichaam en een bevorderend effect op de spijsvertering of digestie (is een digestief of digestivum). Samen met citroensap kan er van de blaadjes van dit kruid ook een salade klaargemaakt worden.
Codonopsis pilosula Codonopsis. In China heet het kruid 'Dang Shen'. Dit kruid wordt vaak in plaats van Ginseng gebruikt. Dang Shen blijkt ook goedkoper te zijn. Men gebruikt de wortel (Radix Codonopsis pilosulae). Na het in de zon drogen wordt de wortel tussen de handen gerold en daarna in honing gebakken. Men noteert een zoete smaak. De wortel van de Codonopsis blijkt een wat minder krachtige maar vergelijkbare werking te hebben als de Ginseng wortel. Aanverwante wortel blijkt de letterlijke vertaling van Dang Shen te zijn. Het kruid Dang Shen wordt ingedeeld onder de kruiden die een versterkende (toniserende of tonifiërende) werking bezitten (tonica). Het is een Qi-tonicum.
Coffea arabica Koffiestruik. Het branden en natuurlijk ook drinken van koffie wordt reeds honderden jaren gedaan. De vruchten van de Koffiestruik leveren ons de zaadpitten hiervoor. De coffeïne, een alkaloïde, vindt ook in de farmacie toepassing.
Coix lacryma-jobi Traangras. De Chinese naam is 'Yi Yi Ren'. Men gebruikt de zaden (Traangraszaad), met een zoete tot flauwe smaak.
Cola nitida Kola of Colanoot. De Kolaboom is een enigszins op de Tamme kastanje gelijkende boom. De vruchten (Fructus) van deze boom worden gevormd door vijf in de vorm van een ster bij elkaar staande bobbelige deelvruchten. Men oogst deze vruchten voordat ze geheel rijp zijn geworden en ontdoet ze van de vlezige zaden. De smaak van deze zaden ofwel Kolanoten is bitter en ze oefenen een samentrekkend effect uit. De belangrijkste werkzame bestanddelen zijn coffeïne en looistof.
Colchicum autumnale Herfsttijloos. Het kruid Colchicum autumnale wordt, naast Herfsttijloos, ook wel eens Droogbloeier of Tijloos genoemd.
Collinsonia canadensis Canadees steenkruid.
Colutea arborescens Europese blazenstruik. Een aantal andere namen voor de Colutea arborescens zijn: Blaasboom, Blazenstruik, Lombardische linzen en Wilde sene. De bruikbare delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) en de zaden (Semen). Werkzame stoffen die worden genoemd zijn anorganische zouten, bitterstof, malonzuur en wat etherische ofwel vluchtige olie. Men kan honing mengen met het extract van de plant of de tot poeder vermalen zaden, want een afkooksel van het blad en zaad heeft een bittere smaak en geurt bepaald niet aangenaam.
Combretum micranthum Kinkeliba. De bladeren (Folia) van deze struik zijn medicinaal toe te passen. Voordat de vruchten rijp zijn plukt men de bladeren, ze zijn dan nog groen van kleur. Als de werkzame bestanddelen worden flavonoïden en looistof genoemd. Een afkooksel of decoct van de bladeren van dit kruid blijkt werkzaam tegen leverkwalen te zijn.
Commiphora molmol Mirre of Somali-mirre. Men gebruikt de gomhars.
Commiphora mukul Guggul of Guggulu.
Commiphora myrrha Mirre.
Conium maculatum Gevlekte scheerling, het is een schermbloemige (Umbelliferae).
Convallaria majalis Lelietje van dalen. Andere namen voor de Convallaria majalis zijn: Lelietje-der-dalen, Meibloem, Meiklokjes en Zegeltjes. De oude naam blijkt Lilium convallium te zijn geweest. De te gebruiken delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) en de bij het begin van de bloei verzamelde bloemen (Flores). De werkzame bestanddelen die men noemt zijn hartglycosiden en saponine. Eigenschappen van het kruid die genoteerd worden zijn onder andere het opheffen van kramp (antispasmodicum), de laxerende werking (laxans of purgans), het bevorderen van de productie van urine of urinedrijvend (diureticum) en een verbeterend effect op de hartfunctie (door de hartglycosiden).
Convolvulus scammonia Scammonium (Aziatische).
Copaifera reticulata Kopalboom.
Coptis chinensis Chinees kankerkruid. Coptis chinensis wordt ook geschreven als Coptis sinensis. De naam in China: 'Huang Lian'. Dit Chinese kruid blijkt gelijkenis te vertonen met het Europese kruid Hydrastis. Men gebruikt de wortelstok die oranje-geel van kleur is. De oogst vindt plaats wanneer de plant ongeveer 5 jaar oud is. Na het drogen van de wortelstok wordt hij puur of gebakken in wijn dan wel gembersap toegepast. De smaak blijkt bitter te zijn. Huang Lian, de letterlijke vertaling blijkt Gouddraad te zijn, kan gebruikt worden tegen acute diarree die vergezeld gaat met misselijkheid en krampen. Dit veroorzaakt door darmslijmvliesontsteking en maagslijmvliesontsteking, gastro-enteritis ofwel gastritis en enteritis die gelijktijdig optreden. Tezamen met een aantal andere kruiden (kruidenformule) kan Huang Lian ingezet worden tegen acute bronchitis van het Warmte-type (met kleverige gele fluimen), zweertjes in de mond (aften) of op de tong, koortsuitslag rond de mond (vorm van herpes), en tevens voor het bedaren van de geest. Huang Lian wordt ingedeeld onder de kruiden die Warmte (hitte) en vochtigheid verdrijven. De farmaceutische naam van Huang Lian is Rhizoma Coptidis.
Cordyceps sinensis Rupsschimmel. In China noemt men deze parasiet 'Dong Chong Xia Cao'. De smaak is zoet.
Coriandrum sativum Koriander of Korianderzaad. Het enige bruikbare deel van het kruid zijn de vruchtjes (Fructus) die gedroogd worden voor gebruik. Als werkzaam bestanddeel noemt men de vluchtige (etherische) olie die gewonnen kan worden door middel van destillatie van de vruchtjes van deze schermbloemige. In een therapeutische dosis toegepast blijkt deze olie antiseptisch (antisepticum), opwekkend en wondhelend te werken. De vruchtjes worden ook toegepast als een specerij (kruiderij) in bijvoorbeeld bouillon, aardappelpuree of vleesschotel.
Cornus officinalis Japanse kornoelje. De plant heet in China: 'Shan Zhu Yu'. Van dit kruid gebruikt men de kleine vruchten die een zure smaak hebben.
Coronilla varia Kroonkruid.
Corydalis solida 'Yan Hu Suo' is de Chinese naam. Dit kruid wordt in China als een sterke pijnstiller gezien. Men gebruikt de wortelstok (Rhizoma), de smaak is scherp en bitter.
Corylus avellana Hazelaar. De Corylus avellana wordt, naast Hazelaar, ook wel Hazel of Hazelnoot genoemd. Bruikbare delen van deze struik zijn de bladeren, de katjes, de noten en de schors van jonge takken. De vrucht (de hazelnoot) is een bruine, harde en min of meer ronde dopvrucht die in een groen schutblad zit. Corylus blijkt afgeleid van het Griekse woord 'korys', wat helm betekent. De noot zit dan in het schutblad zoals het hoofd van een mens in een helm. De bladeren bevatten o.a. etherische (vluchtige) olie, glycosiden en suiker. In de bast of schors (Cortex) treft men vooral looistoffen en organische zuren aan. De bijzonder voedzame hazelnoten bevatten veel vette olie, eiwitten, suiker en vitaminen. De uit de noten geperste olie kan goed in de keuken gebruikt worden en vindt tevens toepassing in o.a. cosmetica en zeep. De noot wordt ook vaak door de banketbakker gebruikt.
Crataegus laevigata Tweestijlige meidoorn. Een andere naam voor de Crataegus laevigata is Crataegus oxyacantha. Crataegus blijkt te zijn afgeleid van 'kratos', het Griekse woord voor sterk. Dit verwijst naar het zeer harde hout van de Meidoorn. De te gebruiken delen van het kruid zijn de bladeren (Folia) en de witte bloemen (Flores). Als werkzame bestanddelen van de bladeren noteert men catechine, flavonglycoside en sterol. De bloemen bevatten onder meer etherische ofwel vluchtige olie, flavonen, quercetine en quercitrine (een glycoside). De eerder genoemde stoffen geven de Tweestijlige meidoorn als eigenschappen: kalmerend, een regulerende werking op de bloeddruk en een vaatverwijdend effect. Zodoende blijkt het kruid ingezet te kunnen worden bij de behandeling van verschillende hart- en vaatziekten zoals aderverkalking, angina pectoris, hartkloppingen, hartritme stoornissen en een te hoge bloeddruk. Het lijkt ons niet echt verstandig dat een leek hier zelf mee gaat experimenteren...
Crataegus monogyna Eénstijlige meidoorn. De soortnaam 'monogyna' duidt op de enkele stijl in de bloem van deze struik of kleine boom. Bruikbare delen van deze soort Crataegus zijn de bladeren, de bloemen en vruchten (Fructus). Er gaat een min of meer vergelijkbare werking van uit als de delen van de Tweestijlige meidoorn of Crataegus laevigata. De werkzame bestanddelen van de vruchten blijken etherische ofwel vluchtige olie, flavonglycosiden, looistoffen, organische zuren, pectine, vitamine B en vitamine C te zijn. Deze vruchten worden geoogst wanneer ze rood van kleur, en dus rijp zijn. De drogerij van de vruchten noemt men: Fructus crataegi, die van de bloemen: Flores crataegi. Er wordt ook een homeopathicum van de Crataegus bereidt, het betreft een oertinctuur en een aantal potenties ofwel verdunningen.
Crataegus oxyacantha Meidoorn of Haagdoorn. Het kruid Crataegus oxyacantha wordt onder andere in een voedingssupplement toegepast tegen angst, spanning en verzwakte zenuwen. Het bevat als werkzame stof onder andere vitexine. De Crataegus oxyacantha wordt ook Crataegus laevigata genoemd.
Crataegus pinnatifida Meidoorn of Chinese meidoorn. In China worden de roodkleurige vruchten, Fructus Crataegi, van deze struik gebruikt en de naam is 'Shan Zha'. Het kruid blijkt een zuur-zoete smaak te bezitten. Toegepast als onderdeel van een kruidenformule blijkt Shan Zha de bloedcirculatie te activeren en de werking van zowel lever, maag als milt te verbeteren. Verder noemt men het bevorderen van de spijsvertering, het opheffen van de stagnatie van voedsel en het bestrijden van een stoornis in de vertering van spijzen (indigestie) door een onvoldoend werkende galblaas. Shan Zha wordt ingedeeld onder de kruiden die aromatisch zijn, een digestieve werking (bevordering van de spijsvertering) hebben en het Vocht omvormen en oplossen (digestiva en eupeptica).
Crithmum maritimum Zeevenkel. Men noemt de Crithmum maritimum ook wel Kraaipeer of Zeepeterselie. De geneeskrachtig te gebruiken delen van het kruid zijn de bladeren (Folia). Als de werkzame bestanddelen worden anorganische zouten, broom, jodium, vitamine C en vluchtige ofwel etherische olie genoemd. Een afkooksel (decoct) blijkt het bloed te zuiveren en een urinedrijvende werking te bezitten (diureticum). De rauw gegeten bladeren zijn nuttig door hun gehalte aan vitamine C, aansterkende eigenschappen en het bevorderen van de eetlust (is een aperitivum).
Crocus sativus Saffraan of Saffraancrocus. Er zijn onwijs veel bloemen voor 1 kg droge saffraan benodigd. Men heeft de Saffraancrocus al vermeld gezien op oude papyrusrollen in Egypte. Saffraan wordt al duizenden jaren gekweekt en blijkt waardevol als aroma, geneeskrachtig kruid, kleurstof en parfum. Het is tegenwoordig een zeer duur kruid. De medicinaal te gebruiken delen van de plant zijn de bloemen. De stempels van de bloemen blijken als werkzame stoffen crocine, de bitterstof picrocrocine (het is een glycoside) en vluchtige ofwel etherische olie te bevatten. Als eigenschappen noemt men krampstillend (antispasmodicum), versterkend op de maag en de menstruatie bevorderend (opwekkend). De Crocus sativus wordt ook farmaceutisch toegepast.
Croton tiglium Crotonboom.
Cucumis melo Meloen. De Meloen is verwant aan de Komkommer. Ze behoren alle twee tot de komkommerfamilie. De Meloen blijkt niet erg gemakkelijk verteerbaar te zijn en wordt zodoende niet aangeraden aan mensen met geïrriteerde darmen of behept zijn met een slechte spijsvertering. De volgende eigenschappen noteert men: afkoelend, laxerend (een laxans of purgatief) en urinedrijvend (een diureticum).
Cucumis sativa Komkommer. Een andere naam voor de Cucumis sativa is Cucumis sativus.
Cucumis sativus Komkommer. Met een watergehalte wat wel erg dichtbij de 100% ligt is deze groente bepaald niet echt voedzaam te noemen. De schil van de Komkommer blijkt giftig te zijn maar dit gewas bevat onder andere ijzer, jodium, mangaan, vitamine C en wat vitamine B1. Net als de Meloen is ook de rauwe Komkommer moeilijk te verteren; niet iets voor een gevoelige maag dus. Uitwendig kan het vruchtvlees toegepast worden tegen rimpeltjes in de huid en als een verzachtend masker op het gezicht (gelaat). De zaden (Semen) van de Komkommer worden geacht wormdrijvende eigenschappen (vermifugum) te hebben. Uit de zaden (pitten) kan ook olie geperst worden. In deze olie vindt men o.a. linolzuur, oliezuur, palmitinezuur, stearinezuur en wat linoleenzuur. De Cucumis sativus wordt ook Cucumis sativa genoemd.
Cucurbita maxima Reuzenkalebas.
Cucurbita pepo Pompoen. De Cucurbita pepo noemt men ook wel Kalebas of Sierpompoen. Diverse varianten van de Pompoen worden er gekweekt, ze leveren dan ook vruchten op van verschillende afmeting en vorm. Medicinaal bruikbaar zijn de zaden ofwel pitten. Van de zaden kan olie geperst worden. Als de werkzame bestanddelen noemt men onder andere: calcium, chloor, fytosterolen, ijzer, jodium, kalium, koper, linolzuur, magnesium, mangaan, oliezuur, palmitinezuur, stearinezuur, vitamine A, vitaminen uit de B-groep, vitamine E en zink. Ook het waterige vruchtvlees van de Pompoen heeft geen hoge voedingswaarde maar bevat onder andere enzymen, suiker, vette olie, vitamine A, vitamine C en een rij spoorelementen. Pompoenzaad blijkt al lang als middel tegen darmparasieten te worden gebruikt (wormdrijvend of vermifugum). Het blijkt werkzaam tegen platwormen zoals de lintworm en ook tegen spoelwormen. De pompoenpitolie kan ook heel goed gebruikt worden voor het verzorgen van een schilferige, ruwe en droge huid.
Cuminum cyminum Komijn. De vruchtjes (Fructus) van de Komijn vormen reeds een zeer oude specerij. Medicinaal zijn ze tevens bruikbaar. Een aantal eigenschappen die men noemt zijn het bevorderen van de spijsvertering of digestie (digestief of digestivum), is bij het ophopen van gas in de darmen wind- of darmgas verdrijvend (carminativum) en is zweetdrijvend ofwel bevordert het transpireren (is een diaphoreticum, hidroticum of sudoriferum).
Cupressus sempervirens Cipres. De Cipres staat bekend als één der oudste geneeskrachtige planten. Men vond een vermelding op een zeer oude kleitablet. Toepasbaar zijn de bebladerde, nog jonge takken, de kegels (Cipresnoten) en de naalden. De Cipres bevat naast looistoffen ook een heel geurige vluchtige (etherische) olie. De naalden van het kruid blijken flavonoïden en flink wat etherische olie te bevatten.
Curcuma angustifolia Curcuma of Oostindische curcuma (kurkuma).
Curcuma longa Geelwortel of Kurkuma.
Curcuma xanthorrhiza Curcuma. Andere namen voor de Curcuma xanthorrhiza zijn: Kurkuma en Temoe Lawak (Indonesië). In Indonesië blijkt het een veel gebruikt geneesmiddel voor de lever te zijn. De in schijfjes gesneden en gedroogde wortelstok (Rhizoma) is het gebruikte deel van de plant. Een afkooksel (decoct of decoctum) hiervan bevordert de afscheiding (secretie) van gal in het lichaam. Curcuma xanthorrhiza heeft ook bacterie dodende eigenschappen (antibioticum).
Curcuma wenyujin In China heet de plant 'Yu Jin'. Deze Kurkuma behoort tot dezelfde familie als Gember en wordt veel in de keuken of als kleurstof toegepast. De smaak is scherp en bitter.
Cuscuta epithymum Duivelsnaaigaren. Men noemt de Cuscuta epithymum, een parasitaire plant uit de Warkruidfamilie, ook wel Klein warkruid of Tijmschorfte. Voor een geneeskrachtige werking is de gehele plant (Herba) te gebruiken. Werkzame bestanddelen die men noteert zijn glycoside, gom, hars en looistof. Als eigenschappen worden genoemd: het verdrijven van darmgas of wind (een carminativum), galdrijvend (cholagogum of cholereticum), laxerend (laxans of purgans), een samentrekkende (adstringens) en wondhelende werking. Dit éénjarige Warkruid levert voor de voortplanting een enorme hoeveelheid zaad. Zoals reeds vermeld is het een parasiet, een plant die in of op een ander organisme (is de gastheer) leeft en daar ook de voeding uit betrekt. Dit voeden gebeurt hier d.m.v. een dunne zuigwortel, het zuigorgaan of haustorium, waarmee vocht en voedsel aan de gastheer onttrokken worden (als ware het een vampier). Het Duivelsnaaigaren blijkt als gastheer de Brem, Struikheide of Wilde tijm uit te kiezen.
Cusparia officinalis Angosturaboom.
Cyamopsis tetragonolobus Cyamopsis. Dit kruid wordt onder andere toegepast in een voedingssupplement wat werkzaam is tegen hoest. Hoest als droge hoest, prikkelhoest en nachtelijke hoest. Het supplement met verschillende kruidenextracten heeft een verzachtende werking op de luchtwegen. De Cyamopsis tetragonolobus wordt ook wel Guarplant genoemd en bezit als werkzame stof onder andere guaraan, wat een meervoudig suiker ofwel polysacharide is.
Cyclamen purpurascens Cyclamen of Europees varkensbrood.
Cydonia oblonga Kwee of Kweepeer. De voor geneeskundige doeleinden te gebruiken delen van deze kleine boom of struik zijn de vruchten (Fructus) en zaden ofwel pitten (Semen). Als de werkzame stoffen in het vruchtvlees van de vruchten worden o.a. etherische oftewel vluchtige olie, organische zuren, looistoffen, pectine, suiker en vitamine C genoteerd. De gedroogde vruchten blijken te kunnen worden toegepast bij diarree, keelpijn en stoornissen in de spijsvertering. Van de zaden kan men een afkooksel (decoct) bereiden. Het zaad bevat amygdaline (is een glycoside), looistoffen, veel slijmstoffen en tevens vette olie (Oleum). Dit afkooksel blijkt ontstekingen te remmen (een antiflogisticum), samentrekkend (adstringens), verzachtend en slijmoplossend (expectorans) te werken. Ook kan er een slijmerig kompres gemaakt worden uit de fijngestampte en geweekte zaden wat nuttig blijkt bij het behandelen van o.a. kloven in de huid, wonden en zweren. Deze Kweepeer wordt tevens voor de fabricage van suikerwerk gebruikt en er kan lekker smakende gelei, jam en siroop van gemaakt worden.
Cymbopogon citratus Citroengras.
Cymbopogon nardus Citronelgras.
Cynara cardunculus Kardoen. De Cynara cardunculus is nauw verwant aan de Cynara scolymus en het is misschien wel de voorloper hiervan.
Cynara scolymus Artisjok. Dit kruid blijkt rijk aan de mineralen calcium (Ca) en magnesium (Mg) te zijn. Voor ons lichaam zijn deze mineralen onmisbaar. Ze zijn samenwerkend met andere stoffen essentieel voor een goede botaanmaak. Door deze twee mineralen vindt de Cynara scolymus toepassing in voedingssupplementen. Men gebruikt de bladeren (Folia) van dit kruid, meer precies de stengelbladen. De bladeren blijken tevens bitterstoffen waaronder cynarine, looistoffen, organische zuren, slijmstoffen en ook vitamine A te bevatten. Het bittere afkooksel ofwel decoct hiervan wordt geacht een gunstig effect op de hoeveelheid cholesterol in het bloed en op de wanden van de bloedvaten uit te oefenen. Als eigenschappen noemt men verder aansterkend, bloedzuiverend, de eetlust opwekkend (aperitivum) alsmede het bevorderen van de galafscheiding (secretie) en de productie van urine (urinedrijvend of diureticum).
Cynodon dactylon Handjesgras. De Cynodon dactylon blijkt dezelfde eigenschappen te bezitten als de Elytrigia repens (Kweek).
Cynoglossum officinale Hondstong. Andere namen voor de Cynoglossum officinale zijn, naast Hondstong, Hondskruid en Molsla. De medicinaal te gebruiken delen van het kruid zijn de verse bladeren (Folia) en de wortel (Radix). Als werkzame stoffen worden alkaloïden, hars (Resina), looistof, slijm en vluchtige (etherische) olie genoteerd. De wortel blijkt in zowel gedroogde als verse staat te kunnen worden toegepast. De eigenschappen die genoemd worden zijn onder andere kalmerend (sedativum) en samentrekkend (adstringens). Een omslag dat de pijn verzacht bij brandwonden en kloven in de handen of vingers kan van de verse bladeren van de Hondstong gemaakt worden.
Cyperus rotundus Cypergras. Men noemt de Cyperus rotundus ook wel Musta of Nutgras. In China heet de plant: 'Xiang Fu'. De smaak van dit kruid is scherp en licht bitter. Het kruid wordt ook in de ayurvedische geneeskunde toegepast.
Cyripedium pubescens Vrouwenschoentje.
Cytisus scoparius Brem. Een andere naam voor de vlinderbloemige Cytisus scoparius is Sarothamnus scoparius. De te gebruiken delen van het kruid zijn voornamelijk de in bloei staande stengels. De werkzame bestanddelen blijken bitterstoffen, etherische ofwel vluchtige olie, looistoffen, scoparine (glycoside) en sparteïne (een alkaloïde) te zijn. In een aantal reguliere geneesmiddelen blijkt men sommige uit de plant geïsoleerde stoffen toe te passen. Medicijnen waarin sparteïne verwerkt is kunnen worden toegediend ingeval van stoornissen van de bloedsomloop of het hart. In de verloskunde blijkt deze stof ook toegepast te worden vanwege het stimuleren van de spieren van de baarmoeder.
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ