Geneeskrachtige kruiden: E

Deze pagina toont een lijst met geneeskrachtige ofwel medicinale planten waarvan de Latijnse namen met een 'E' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn, net als in het algemene lexicon, te bereiken via het horizontale link-alfabet dat direct boven en onder de tabel is geplaatst.
ABCD • E • FGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ
Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Ecballium elaterium Springkomkommer. Men gebruikt, niet vaak meer, de gedroogde of gekookte verse vlezige wortel (Radix) en het sap van de groene ruw behaarde vruchten (Fructus). Als werkzame bestanddelen noemt men bitterstoffen en vetzuren. Het kruid blijkt als eigenschappen onder meer braken op te wekken (braakopwekkend, een emeticum of vomitief) en te laxeren ofwel purgeren (een laxans of purgans). Het 'spring' in de naam Springkomkommer duidt op de bij volledig rijp zijn of aanraken van de vrucht wegspuitende vloeistof die gevuld is met zaden. Dit niet unieke, er bestaan meer planten met deze eigenschap, maar toch verrassende verschijnsel ontstaat door de zich in de vrucht ophopende gassen.
Echinacea angustifolia Echinacea of Smalbladige Rudbeckia. Er zijn verschillende andere namen voor de Echinacea angustifolia, namelijk Brauneria angustifolia, Echinacea purpurea, Kegelbloem, Purperen Rudbeckia, Rudbeckia pallida en Zonnehoed. Men gebruikt het meest vaak de wortel (Radix), soms ook de hele plant (Herba). Dit kruid vindt ook in de homeopathie toepassing.
Echinacea purpurea Echinacea. Men noemt de Echinacea purpurea ook wel Rode zonnehoed. De Radix ofwel wortel van de plant wordt gebruikt. Het kruid bezit het vermogen bacteriën te verhinderen zich te vermenigvuldigen (is bacteriostatisch) en heeft als eigenschap het immuunsysteem te stimuleren. In een supplement, samen met een aantal andere kruiden, wordt de Rode zonnehoed ingezet als ondersteuning van het behandelen van chronische bronchitis, infecties van de luchtwegen, keelontsteking en een verlaagde immuniteit.
Eclipta alba Bhringaraj.
Eclipta prostata Valse madelief. De Eclipta prostata vindt ook toepassing in de ayurvedische geneeskunde. De Chinezen noemen dit kruid 'Han Lian Cao'. Men benut alles van deze plant wat boven de aarde uitsteekt. De smaak is zoet en zuur.
Elettaria cardamomum Kardamom. De vruchtjes (Fructus) en de zaden (Semen) kunnen worden gebruikt. Dat de zaden van dit kruid de spijsvertering of digestie bevorderen (digestief) was reeds in de middeleeuwen bekend. Verdere eigenschappen die genoemd worden zijn een antiseptische werking (antisepticum) en het verdrijven van darmgas of wind (een carminativum).
Eleutherococcus senticosus Siberische ginseng. De Eleutherococcus senticosus noemt men ook wel Eleuthro, Taiga of Taigawortel. Men gebruikt de schors van de wortels, wat een scherpe smaak bezit. Als eigenschappen blijkt dit kruid de afweer van het lichaam tegen schadelijke chemicaliën en stress factoren die van buitenaf inwerken te verhogen. Samen met een ander kruid, een hele rij vitaminen en onder andere lecithine, zink en magnesium wordt de wortel van de Eleutherococcus senticosus toegepast in een voedingssupplement wat de behandeling van het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS), krachteloosheid (zwakte ofwel asthenie), een slecht uithoudingsvermogen en vermoeidheid ondersteunt.
Elymus repens Kweek. Zie de Elytrigia repens hieronder.
Elytrigia repens Kweek. De Elytrigia repens noemt men ook wel Agropyron repens, Elymus repens, Graspeen, Puingras of Trekgras genoemd. De wortelstokken van het kruid vinden toepassing. De gedroogde wortelstok heeft een zoete smaak en aangename geur. De werkzame bestanddelen die worden genoemd zijn onder meer agropyreen (een koolwaterstof), aveneïne (een fenolglycoside), kaliumzout, saponinen, siliciumzout, slijmstof, suikers (inositol, mannitol en triticine) en vluchtige oftewel etherische olie. Het agropyreen blijkt een desinfecterende werking (desinfectans) te bezitten. Het kruid blijkt onder andere de productie van urine te bevorderen, dus urinedrijvend te werken (een diureticum) en bloedzuiverende eigenschappen te bezitten. Er kan een afkooksel (decoct) van het kruid bereid worden en genuttigd worden als thee.
Emblica officinalis Amalaki of Amla.
Ephedra distachya Zeedruif. Van dit bezemachtige plantje worden de takken toegepast. Door middel van aftreksels (extractie of extraheren) kan men het alkaloïde efedrine isoleren. De farmaceutische industrie maakt ook gebruik van dit kruid. De werking van efedrine blijkt met die van adrenaline overeen te komen. Deze stof wordt als geneesmiddel toegepast en alleen op doktersvoorschrift door de apotheek verstrekt. Men noemt als eigenschappen onder andere krampstillend (antispasmodicum) en het reguleren van de ademhaling.
Ephedra sinica Efedra of Zeedruif. In China noemt men het kruid 'Ma Huang'. De stengels en twijgen worden geneeskrachtig toegepast. De twijgen worden gedroogd en zo aangewend of eerst nog in honing gebakken. De wortel van de plant, ofwel Radix Ephedrae, is eveneens als medicinale stof in te zetten. In China koppelt men de naam 'Ma Huang Gen' hieraan. De smaak die wordt genoemd is scherp of pikant en een beetje bitter. Ma Huang, samen met een aantal andere kruiden in een kruidenformule, verdrijft de oppervlakkige symptomen van externe Wind, Koude of een aanval van Vocht. Deze formule verlicht stijfheid, spierkrampen en spierpijn ter hoogte van nek, hoge rug en schouders. Ma Huang, de farmaceutische naam is Herba Ephedrae, wordt in weer andere kruidenmengsels toegepast om astma te bedaren en Qi te verlagen. Men deelt Ma Huang in onder de kruiden die de oppervlakte vrijmaken, ze zijn zweetdrijvend ofwel diaforetica (diaforese, het zweten), en vallen in de subklasse van pikante en warme kruiden die de oppervlakkige Wind-Koude verdrijven.
Ephedra vulgaris Ephedra of 'Ma Huang'.
Epilobium angustifolium Wilgeroosje. Een andere naam voor de Epilobium angustifolium is Chamaenerion angustifolium. Het bekende Wilgeroosje kunnen we op vele plaatsen aantreffen. Het eerste gedeelte van de naam dankt het kruid aan het blad dat op de bladeren van de Wilg lijkt. De naam van het geslacht is Epilobium, wat opgebouwd is uit de twee Griekse woorden 'epi' dat 'op' betekent en 'lobos' wat staat voor 'peul'. Feit is dat de bloem (roosje) aan het eind (op) van een lang en dun vruchtbeginsel groeit. Het blad blijkt vroeger gebruikt te zijn als een vervanger voor thee. De bladeren worden voor medicinale doeleinden toegepast. Als werkzame stoffen noemt men looistoffen, pectine, slijmstoffen, suiker en flink wat vitamine C. Voor een geneeskrachtig effect is ook de wortelstok (Rhizoma) van het kruid in te zetten. Hij blijkt geen slijmstoffen en minder looistoffen te bevatten dan de bladeren (Folia). Zowel de verse bladeren als de verse wortelstok zijn tevens geschikt om als groente te worden genuttigd.
Epimedium grandiflorum Welige schapestruik. De Chinezen gebruiken het hele kruid (Herba) en noemen het 'Yin Yang Huo'. De naam die de farmacie gebruikt is Herba Epimedii. Men noteert een pikante en zoete smaak. Het is één van de kruiden die voorgeschreven kunnen worden bij mannen met onvermogen de seksuele daad normaal te volbrengen door een niet voldoende erectie. Het kruid blijkt de produktie van mannelijke hormonen en sperma te bevorderen. Daarnaast werkt zij ook gunstig op een bloeddruk die verhoogd is, dit doordat de bloedvaten wijder en de doorbloeding verbeterd worden. Tezamen met andere kruiden in een kruidenformule wordt Yin Yang Huo ingezet voor het behandelen van impotentie, te weinig sperma of voortijdige zaadlozig bij de man, onvruchtbaarheid bij de vrouw gepaard aan onder andere een verminderde seksuele drang, algemene lichamelijke zwakte, koude ledematen en pijn in de lage rugstreek. Yin Yang Huo wordt ingedeeld onder de toniserende kruiden, middelen met versterkende eigenschappen ofwel tonica, en onderscheidt zich hier als een Yang-tonicum.
Epimedium sagittatum Onvruchtbaarheidskruid. Men noemt dit kruid in China 'Yin Yang Huo'. Alle bovengrondse delen van de plant worden gebruikt. De smaak is scherp.
Equisetum arvense Heermoes. Het is een kruid met een zeer veelzijdige geneeskracht. De Equisetum arvense noemt men ook wel Akkerpaardestaart, Paardenstaart, Roobol, Unjer of Schaafstroo. Men gebruikt de gedroogde groene (steriele) stengels. Het kruid wordt vaak aangewend bij aandoeningen aan gewrichten, bij reuma, breken van been of bot en mensen op leeftijd die een snel breekbaar (bros) beendergestel hebben of krijgen. Tezamen met andere kruiden en onder andere calcium en magnesium wordt Equisetum arvense toegepast in een supplement tegen botbreuken, botontkalking (osteoporose) en calciumtekort (hypocalciëmie). Als werkzame bestanddelen noemt men onder meer de alkaloïden equisitine en nicotine, bitterstof, flavonoïdglycosiden, kiezelzuur, looistof, organische zuren en saponinen. De hoeveelheid kiezelzuur in het kruid blijkt naar mate de plant ouder wordt toe te nemen. Meer eigenschappen die genoemd worden zijn bloedstelpend, samentrekkend (adstringent), urinedrijvend (diureticum) en zweetdrijvend (diaphoreticum of sudoriferum). Het kruid blijkt tevens goed inzetbaar te zijn bij problemen met de bloedsomloop, de blaas en de nieren.
Equisetum heymale Schaafstroo. Dit kruid wordt homeopatisch toegepast, men gebruikt de verse stengels.
Erica tetralix Dopheide of Gewone dopheide.
Erigeron canadensis Canadese fijnstraal. De Erigeron canadensis ofwel Conyza canadensis wordt ook Ontzwelkruid of Sparrekruid genoemd. Behalve de verhoute delen van de stengels gebruikt men alle bovengrondse delen van dit kruid. Het vindt ook toepassing in de homeopathie. Als werkzame bestanddelen noemt men choline, harsen, limoneen, looistoffen, terpineol en vluchtige ofwel etherische olie (erigeronolie). Men noteert eigenschappen zoals samentrekkend (adstringens) en urinedrijvend (diureticum). Een afkooksel (decoct) van het kruid blijkt inzetbaar tegen diarree, keelontsteking en nieraandoeningen zoals niergruis.
Eriodictyon glutinosum Heiligkruid of Yerba santa.
Erodium cicutarium Reigersbek. Een andere naam voor de Erodium cicutarium is Geranium cicutarium. Men gebruikt het bloeiende kruid (Herba).
Eruca vesicaria Eruca. Dit kruid lijkt veel op een lange slanke Radijsplant. Een mosterdolieglycoside wordt als een werkzaam bestanddeel van het kruid genoemd. Het blijkt aansterkend, bloedzuiverend en spijsvertering bevorderend te werken. Eruca kan als alternatief dienen voor Zwarte mosterd, hij bezit een prikkelende geur en smaak.
Eryngium campestre Wilde kruisdistel. Enige andere namen voor de Eryngium campestre: Donderdistel, Paardedistel, Tuimeldistel, Wallendistel en Wilde kruisdistel. De toe te passen delen van het kruid zijn de bladeren (Folia), jonge scheuten en de wortel (Radix). Als de werkzame stoffen worden o.a. calciumzout, kaliumzout, natriumzout (deze zouten zijn anorganisch), saponine en etherische ofwel vluchtige olie genoemd. Eigenschappen die men noteert zijn het verbeteren van de eetlust (digestief), het bevorderen van de menstruatie en een urinedrijvend effect (diureticum).
Eryodictyon glutinosum Santakruid. Men noemt de Eryodictyon glutinosum ook wel Eryodictyon californicum. De bladeren van dit kruid worden gebruikt.
Erysimum cheiranthoides Gewone steenraket. Men gebruikt het kruid (Herba).
Erythraea centaurium Echt duizendguldenkruid. Andere namen voor de Erythraea centaurium zijn Aardgal, Centaurium erythraea, Centaurium minus, Centaurium umbellatum, Duizendkruid, Erdgal, Gentiana centaurium, Koortsbloem, Koortskruid en Roodschone. Men noemt bitterstoffen, etherische (vluchtige) olie, glycosiden en looistoffen als de werkzame bestanddelen. Medicinaal toegepast worden de bloeiende stengels van het kruid. De eigenschappen blijken het stimuleren van de afscheiding van maagsap en speeksel te zijn. Zodoende kan een aftreksel (decoct) ingezet worden bij een gebrek aan eetlust en stoornissen in de spijsvertering. Echt duizendguldenkruid wordt ook gebruikt voor de bereiding van kruidenwijn en likeur. In de homeopathie wordt er van de verse plantendelen een tinctuur bereid.
Erythroxylum coca Cocastruik. De Erythroxylum coca wordt ook Erythroxylon coca genoemd. Van dit kruid kunnen de bladeren (Folia) gebruikt worden. Het blad van deze struik bevat alkaloïden, waaronder cocaïne, en bezit een bittere smaak. Cocaïne oefent een krachtige werking op het zenuwstelsel uit. Deze stof kan als kunstmatige verdoving (narcotisch, narcoticum), pijnstillend en ook plaatselijk gevoelloosheid veroorzakend toegepast worden (cocaïnisatie). Cocaïne wordt tevens als een genotmiddel (drug) gebruikt wat al snel tot verslaving kan leiden. Er bestaan een aantal variëteiten van de Erythroxylum.
Eschscholzia californica Slaapmutsje. Andere namen voor de Eschscholzia californica zijn: Goudpapaver en Eschscholzia maritima. Men gebruikt het gehele kruid (Herba). Als werkzame stoffen worden onder andere alkaloïden, eschscholzine en flavonglycosiden genoteerd. Het Slaapmutsje wordt ook goed door kinderen verdragen en toegepast tegen plassen in bed (onwillekeurige lozing van urine in de nacht ofwel enuresis nocturna). Het kruid blijkt angst en onrust te verminderen en kan toegepast worden als slaapmiddel (anxiolyticum). Het kan zodoende en goed alternatief vormen voor de door een arts voorgeschreven reguliere kalmerende middelen of Valeriaan. Tezamen met andere kruiden in een voedingssupplement kan Eschscholzia californica toegepast worden bij problemen met doorslapen en slapeloosheid. Weer een ander supplement, ook samen met een aantal andere kruiden maar tevens voorzien van vitamine B1, B2 en B6, kan ingezet worden om de behandeling van angst, spanning, prikkelbaarheid, nervositeit, stress en zwakke zenuwen te ondersteunen.
Eucalyptus globulus Eucalyptusboom of Australische koortsboom. Men gebruikt van deze hoge boom de bladeren (Folia) en de etherische (vluchtige) olie (Oleum) die daaruit gewonnen wordt. Eucalyptus wordt ook in de homeopathie toegepast. Het eucalyptusblad bevat veel etherische olie wat hoesten tegengaat en de ingeademde lucht bevochtigt. Het kruid bevordert het ophoesten en opgeven van slijm of fluimen (de expectoratie), is dus nuttig bij het behandelen van astma, bronchitis, keelontsteking en goedaardige ontstekingen van het ademhalingsstelsel. Eucalyptus globulus wordt samen met een aantal andere kruiden toegepast in een voedingssupplement dat werkzaam is tegen kortademigheid (dyspneu of dyspnoe), piepend hoesten of rokershoest. Werkzame bestanddelen die worden genoemd zijn bitterstoffen, gom, hars, looistof en vluchtige (etherische) olie. Men gebruikt het best de volwassen, dus oudere bladeren. Deze bevatten meer vluchtige olie dan het jonge blad. De hierin meest sterk werkende stof is eucalyptol (cineol).
Eucommia ulmoides Eucommia. In China gebruikt men de schors, Cortex Eucommiae, van deze boom. 'Du Zhong' is de Chinese naam voor dit kruid. Deze schors of bast wordt in de zon gedroogd en eventueel in zout water gebakken. De smaak blijkt licht pikant en zoet te zijn. Du Zhong wordt binnen een kruidenformule, samen met andere kruiden dus, toegepast tegen zo ongeveer elke vorm van rugpijn die laag in de rug huist. Deze pijn kan zowel acuut als chronisch zijn en van externe of interne oorsprong. Verder blijkt deze formule; de bloedsomloop te activeren, een pijnstillende werking op lokaal niveau te hebben, spierkramp en spierpijn te verlichten, de spieren te verstevigen, de stagnatie van bloed en energie op te heffen en de meridianen vrij te maken. Een andere formule blijkt dan weer geschikt tegen onder andere duizeligheid, hoofdpijn, nervositeit en prikkelbaarheid. Men deelt Du Zhong in onder de versterkende middelen, toniserende kruiden of tonica, het kruid onderscheidt zich hier als tonicum voor Yang. Een toniserend kruid voedt organen in het lichaam die verzwakt zijn en versterkt de werking ervan.
Eugenia caryophyllata Kruidnagelboom. Men gebruikt de gefermenteerde, gedroogde bloemknoppen die de kruidnagelen vormen. Door destillatie kan hier de kruidnagelolie uit gewonnen worden die tevens farmaceutisch toepassing vindt. Er blijkt van deze kruidnagelolie een antiseptische werking uit te gaan. Dit kruid heet in China 'Ding Xiang'. Het heeft een scherpe smaak.
Euonymus atropurpureus Kardinaalsmuts (Noordamerikaanse).
Euonymus europaeus Kardinaalsmuts (Europese). Men noemt de Euonymus europaeus ook Euonymus vulgaris, Papenmuts, Spilboom of Wilde kardinaalsmuts. Men gebruikt van deze struik de bladeren (Folia), schors (Cortex) en de vruchten (Fructus). Als werkzame bestanddelen worden o.a. alkaloïden, bitterstoffen, hartglycoside, lectinen, looistof, organische zuren, vetten en vitamine C genoemd. De eigenschappen blijken onder meer galdrijvend (cholereticum), hartversterkend (cardiotonicum) en laxerend ofwel purgerend (laxeermiddel, laxans of purgans) te zijn. Dit kruid is niet geschikt voor zelfmedicatie.
Eupatorium cannabinum Koninginnekruid. Andere namen voor de Eupatorium cannabinum: Boelkenskruid, Hertsklaver, Jeneverbloem en Leverkruid. De bladeren (Folia) en wortel (Radix) van deze plant kunnen worden gebruikt. De werkzame stoffen zijn: bitterstof, hars, ijzer, inuline, looistof en vluchtige ofwel etherische olie. Cannabinum als soortnaam is ontstaan doordat het blad van de Eupatorium op dat van de Cannabis of Hennep lijkt. De bladeren van dit kruid blijken in verse staat een wondhelende werking te bezitten. Verdere eigenschappen die worden genoemd: bloedzuiverend, galdrijvend (cholereticum), laxerend (laxans of purgans) en het opwekken van de eetlust ofwel een aperitivum.
Eupatorium perfoliatum Waterhennep.
Eupatorium purpureum Rode hennep.
Euphorbia resinifera Euphorbia of Euforbia. De Euphorbia resinifera wordt ook Euphorbia officinarum genoemd. Van deze, wat cactusachtige, struik benut men het gedroogde melksap van de stamplant. Als werkzame bestanddelen worden bitterstoffen, calciumzouten, caoutchouc hars, euphorbon en natriumzouten genoteerd. Ook homeopatisch blijkt dit kruid toepassing te vinden.
Euphoria longan Een andere en ook meer recente naam voor de Euphoria longan is Dimocarpus longan. In China gebruikt men de kleine vruchten, ze zijn bruin van kleur. De vrucht ofwel Fructus Euphoriae heeft groen vruchtvlees en bezit een harde schil. Er zit een forse zwarte pit (zaad) in het vruchtvlees, dit zou aan een drakenoog doen denken. Dit kruid wordt in China 'Long Yan Rou' genoemd, de letterlijke vertaling hiervan blijkt Drakenoogjes vlees te zijn. De vruchten hebben een zoete smaak. Long Yan Rou wordt gebruikt bij het behandelen van nerveuze vermoeidheid gepaard gaand met angst, duizeligheid, hartkloppingen, slaapstoornissen en vergeetachtigheid. Het kruid bedaart de geest, versterkt hart en milt en voedt het bloed hierbij. Men deelt Long Yan Rou in onder de toniserende kruiden, middelen die versterkend werken ofwel tonica. Als tonicum voor het bloed onderscheidt het zich.
Euphrasia officinalis Gewone ogentroost. De Euphrasia officinalis wordt, naast Gewone ogentroost, ook wel Beklierde ogentroost, Euphrasis officinalis, Klaaroog, Krijtogentroost of enkel Ogentroost genoemd. De gehele plant (Herba euphrasiae) kan toegepast worden, met uitzondering van de wortels. Als werkzame bestanddelen worden bitterstoffen, glycosiden zoals aucubine (rhinantine), harsen, looistoffen en vluchtige (etherische) olie genoemd. Het kruid bezit samentrekkende (adstringente) eigenschappen, remt ontstekingen (antiflogisticum) en heeft een versterkend effect op de maag. Dit kruid vindt ook toepassing in de homeopathie, men bereidt dan een tinctuur van het verse kruid. Ogentroost werd reeds in de middeleeuwen aanbevolen als, de naam van het kruid geeft het al aan, oogheelmiddel. Een aftreksel ofwel decoct blijkt bruikbaar bij geïrriteerde en tranende ogen en oogspoelingen (oogwater). Ook een kompres kan toegepast worden bij ontstekingen aan het oog of de ooglidranden en gerstekorrels ofwel strontje (hordeolum) aan de ooglidrand.
Euphrasia stricta Stijve ogentroost. De Euphrasia officinalis (hier direct boven) blijkt vrijwel dezelfde eigenschappen te bezitten.
Euryale ferox Makhanna.
Evodia rutaecarpa Evodia. In China noemt men dit kruid 'Wu Zhu Yu'. Men gebruikt er de vruchten. De smaak is bitter en scherp.
Exogonium purga Jalapa. Men kan gebruik maken van de hars (Resina jalapae) en de knol (Tubera jalapae) van deze plant. De werkzame bestanddelen die genoemd worden zijn onder andere convolvuline en jalapine. Het kruid blijkt een sterk laxerend ofwel purgerend middel te zijn (is een laxans, purgans of purgatief). Een andere naam voor de Exogonium purga is Ipomoea jalapa
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ