Geneeskrachtige kruiden: F

Deze pagina toont een lijst met geneeskrachtige ofwel medicinale planten waarvan de Latijnse namen met een 'F' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn, net als in het algemene lexicon, te bereiken via het horizontale link-alfabet dat direct boven en onder de tabel is geplaatst.
ABCDE • F • GH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ
Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Fabiana imbricata Fabianakruid. Voor geneeskundige toepassing gebruikt men de toppen van deze struik. De genoteerde werkzame bestanddelen zijn onder meer alkaloïde, etherische ofwel vluchtige olie, fabianine, fabianol, glycosiden, looistoffen, vet en was. Het kruid blijkt nog maar weinig als middel voor de blaas en urinewegen gebruikt te worden. Er bestaat een homeopatisch middel.
Fagopyrum esculentum Boekweit. Van dit gewas kunnen de kleine vruchten en bladeren toepassing vinden. De vrucht (Fructus) blijkt als werkzame bestanddelen onder andere calcium, fosfor, ijzer, kalium, koper en vitaminen uit de B-groep te bevatten. Het gehalte aan kalium blijkt het hoogst van alle graangewassen. In het verse blad (Folium) treft men veel van het flavonglycoside rutine ofwel rutoside aan. Rutine kan toegepast worden in geval van storingen in de bloedsomloop en wordt tevens door de farmaceutische industrie in merkgeneesmiddelen verwerkt. De gladde driehoekige vrucht vormt, na ontdaan te zijn van de harde vruchtwand en gekookt als rijst, een aansterkend en voedzaam voedingsmiddel. Het middel wordt aanbevolen bij een matig werkende spijsvertering omdat het licht verteerbaar is. Boekweit kan o.a. verwerkt worden tot bier, brood, cake, crackers, gort, grutten, honing, koek, pannekoeken, pasta en vermicelli (noodle). Deze graansoort wordt ook al jarenlang gebruikt als veevoeder.
Fagopyrum tataricum Franse boekweit. Aan deze éénjarige plant uit de Duizendknoopfamilie vinden we dopvruchten die ruw en vierkantig van vorm zijn. Zie verder ook de nauw verwante Fagopyrum esculentum hier direct boven.
Fagus sylvatica Beuk. Men noemt de Fagus sylvatica ook wel Boekenboom, Buuk of Fagus silvatica. Door middel van droge destillatie uit het hout verkrijgt men teer (Oleum). De bast (Cortex) van de ongeveer tweejarige takken kan ook gebruikt worden. De werkzame stoffen die worden genoemd zijn onder andere looistof en creosoot. Eigenschappen blijken koortswerend (febrifugum), ontsmettend (antisepticum), het opwekken van de eetlust (aperitivum) en samentrekkend (adstringens) te zijn. Creosoot bezit ook een verzachtend effect bij kies- of tandpijn.
Ferula assa-foetida Asant. De Ferula assa-foetida wordt ook Duivelsdrek of Hingu genoemd. Men benut de hars uit de wortel. Als werkzame stoffen worden onder meer cumarine, etherische (vluchtige) olie en hars genoemd. Het kruid blijkt tegen een slecht functionerende darm en windzucht ingezet te kunnen worden. De Ferula wordt ook homeopathisch toegepast en kan dienst doen als keukenkruid.
Ferula galbaniflua Galbanum. Van deze plant wordt de gedroogde hars (Resina) gebruikt. Werkzame bestanddelen blijken onder meer vluchtige ofwel etherische olie, hars en stoffen die een antibacteriële werking bezitten te zijn. Het kruid blijkt tegenwoordig alleen nog als massagemiddel tegen reuma toegepast te worden.
Ficaria ranunculoides Een andere naam voor de Ficaria ranunculoides is Ficaria verna.
Ficaria verna Speenkruid. De Ficaria verna wordt ook wel Ficaria ranunculoides, Haneklootjes, Kleine gouwe, Ranunculus ficaria of Vijgwortel genoemd. De bladeren, knolletjes en het verse sap kunnen worden toegepast. Als werkzame bestanddelen noemt men anemonine, ficarine (een saponine), looistoffen, protoanemonine, veel vitamine C en etherische ofwel vluchtige olie. De eigenschappen van het kruid zijn het remmen van ontstekingen (antiflogisticum) en stillen van pijn. Het Speenkruid blijkt ook veel toegepast te worden in preparaten en zalven voor het behandelen van aambeien, schurft en wratten. Het inwendig gebruik van het verse plantenmateriaal wordt sterk afgeraden!
Ficus carica Vijg of Vijgeboom. Van deze boom worden de vijgen of vruchten (Fructus caricae) en de zaden (Semen) gebruikt. De vijg is een goed te verteren vrucht, hij is zeer rijk aan koolhydraten zoals invertsuiker en bevat ook veel calcium en fosfaten. Verder kunnen enzymen, pectine, provitamine A, slijmstof, vitamine B, vitamine C (veel) en zuren als werkzame stoffen genoemd worden. In de steel van het blad en de takken bevindt zich een wit melksap. Dit sap blijkt enzymen te bevatten die eiwit afbreken en een ferment wat melkstremmend werkt. Het kan toegepast worden tegen wratten. De verdere eigenschappen zijn licht laxerend (laxans of purgans), het verminderen van zwellingen en zowel inwendig als uitwendig een verzachtende werking.
Filipendula ulmaria Moerasspirea. De Filipendula ulmaria noemt men ook Bloeiende olm, Geitebaard, Reinette of Spiraea ulmaria. Men gebruikt de bladeren (Folia), bloeiende toppen en de wortel (Radix). Als werkzame bestanddelen noemt men de alkaloïde heliotropine, anorganische zouten, gaultherine en spiraeïne (zijn beide glycosiden), looistoffen, methylsalicylaat, salicylaldehyde, slijmstof, vanilline en vitamine C. De salicylzuur verbindingen die in het kruid aangetroffen worden blijken heilzaam te werken tegen gewrichtspijnen. Aansterkend, samentrekkend, het verwijden van de vaten en een licht urinedrijvende werking blijken verdere eigenschappen van de plant te zijn. De Spirea wordt ook homeopatisch toegepast. Men bereidt hiervoor een tinctuur uit de verse wortel. Deze tinctuur geldt als een goed middel tegen heuppijn (ischias) en gewrichtsreuma, van zowel acute als chronische aard. Er kan ook een nuttige thee van het kruid getrokken worden.
Foeniculum officinale Venkel. Van de Venkel wordt een homeopaticum bereid.
Foeniculum vulgare Venkel. De Venkel noemt men ook wel Fenkel, Foeniculum vulgaris, Roomse venkel of Zoete venkel. Men gebruikt de verse bladeren, rijpe vruchten en soms de wortel. Venkel wordt ook homeopatisch toegepast. In China gebruikt men de naam 'Xiao Hui Xiang' voor het venkelzaad, de smaak is scherp. Er blijken verschillende variëteiten van de Venkel te bestaan, deze worden zowel in de tuin en als veldgewas verbouwd. De planten dragen dan meer of minder bittere, scherpe dan wel zoete vruchten. De werkzame bestanddelen die o.a. worden genoemd: anorganische zouten, eiwitten, slijmstoffen, suiker, vette olie, vitamine A, vitamine B, vitamine C en vluchtige olie. Deze vluchtige ofwel etherische olie bevat veel anethol en, bij de bittere variëteiten, fenchon. Anethol heeft veel overeenkomst met anijsolie en is verantwoordelijk voor het kruidige aroma en de pittige smaak. Eigenschappen die worden genoteerd zijn het bevorderen van het ophoesten van slijm (expectorans), het ophopen van gas in de darm tegengaan (is windverdrijvend ofwel een carminativum), licht urinedrijvend (diureticum), het stimuleren van de productie van moedermelk (is zogdrijvend, ofwel lactagogum dan wel galactagogum), krampstillend (antispasmodicum), opwekken van de eetlust (aperitivum) en het bevorderen van de spijsvertering (digestivum of digestief). Venkel wordt ook vaak als kruid in de keuken toegepast.
Forsythia suspensa Forsythia. De Forsythia suspensa noemt men in China 'Lian Qiao'. Men gebruikt er de vruchten (Fructus) van het kruid. De genoteerde smaak is bitter.
Fragaria vesca Bosaardbei. Andere namen voor de Fragaria vesca zijn: Fragaria vulgaris, Frensen of Maandbloeier. Van dit kruid kan het blad (Folia), de rijpe verse vruchten (Fructus) en de wortelstok (Rhizoma) toegepast worden. De werkzame stoffen die genoteerd worden zijn anorganische zouten, looistoffen, suikers, vitamine C en vluchtige ofwel etherische olie. Bosaardbeien bevatten veel vitamine C, dit zou meer dan de helft van het gewicht van de vrucht moeten zijn... Fragaria wordt ook in de homeopathie toegepast, men bereidt een tinctuur van de verse vruchten.
Frangula alnus Vuilboom. De Frangula alnus wordt ook Bastjes, Hondsboom, Pijlboom, Rhamnus frangula of Sporkehout genoemd. Van deze boom wordt de afgeschilde schors (Cortex) van takken en twijgen gebruikt. Na het drogen van de versnipperde schors (bast) wordt deze ongeveer een jaar opgeslagen. Gedurende deze periode zijn de ongewenste frangularosiden in de bast door enzymen afgebroken. Het is eveneens mogelijk deze tijd sterk te reduceren door het geven van een warmtebehandeling. Voor verdere toepassing wordt de schors dan tot poeder vermalen en gezeefd. Als werkzame stoffen worden anthraceenderivaten zoals glucofranguline-A en glucofranguline-B, gommen, looistof en slijm genoemd. Samen met andere kruiden en magnesiumsulfaat in een voedingssupplement is Frangula alnus inzetbaar ter ondersteuning van het behandelen van een slechte darmpassage of verstopping van de darm (constipatie). Het kruid bezit een laxerende werking, ofwel bevordert de ontlasting (defecatie). De vuilboomschors is ook als kruidenthee toe te passen. De verse schors of vruchten van de vuilboom nooit gebruiken!
Fraxinus americana Amerikaanse es of Witte es. Men gebruikt de bast van de wortel. De Fraxinus americana wordt ook in de homeopathie toegepast.
Fraxinus excelsior Gewone es. Men noemt de Fraxinus excelsior ook: Es, Steenes of Vogeltongzaad. Van de Es kunnen de bast (Cortex) van de takken, het jonge blad (Folium) en de zaden (Semen) medicinaal toegepast worden. Als werkzame bestanddelen worden anorganische zouten, appelzuur, glycosiden, hars, looistof, suikers en vitamine C genoemd. In het blad treft men bitterstoffen, cumarine, flavonoïden zoals quercitrine en rutine, fraxine, looistoffen, mannitol (een suiker en tevens alcohol), organische zuren en vluchtige ofwel etherische olie aan. Ook de bast van het kruid bevat fraxine (een cumarien glycoside) naast bitterstoffen en looistoffen.
Fraxinus ornus Manna-es of Pluim-es. Deze Es levert ons, uit de stam van de boom, het gestolde sap wat manna genoemd wordt. Als werkzame bestanddelen worden fraxine (een glycoside), fructose, glucose, hars, manniet, slijmstof en andere suikers genoteerd. Manna blijkt een licht laxerende werking uit te oefenen (het is een laxans, purgans of purgatief).
Fritillaria cirrhosa Rankerige kievitsbloem. In China noemt men dit kruid 'Chuan Bei Mu'. Men gebruikt de bollen (Bulbus), ze hebben een bittere en zoete smaak.
Fritillaria thunbergii De bollen (Bulbus) van dit kruid worden in China geneeskundig toegepast. De naam die men ervoor gebruikt is 'Zhe Bei Mu'. In de farmacie gebruikt men de naam Bulbus Fritillariae thunbergii. Het kruid kan samen met een aantal andere kruiden (een kruidenformule) ingezet worden tegen aandoeningen van de bovenste luchtwegen die gepaard gaan met koorts zoals astma, bronchitis, keelontsteking, hoest, longontsteking, verkoudheden en griep. Dit door een externe aanval van Wind-Warmte met het in de long ophopen van warm slijm. Een andere formule waar dit kruid in zit bestrijd zowel acute als chronische bronchitis in het algemeen, zowel van het Koude-type als het Warmte-type. Zhe Bei Mu wordt ingedeeld onder de kruiden die slijm oplossen en de hoest bedaren en onderscheidt zich als een Koud kruid die het Warme slijm kan oplossen.
Fritillaria verticillata Kievitsbloem. Dit kruid wordt in China 'Zhe Bei Mu' genoemd. Men gebruikt de bollen of Bulbus, men noteert een bittere smaak.
Fucus crispus Iers mos.
Fucus vesiculosus Blaaswier of Kelp. Blaaswier noemt men ook wel Zee-eik, het is een wier (bruinwier) met blazen. Het wier blijkt geschikt om als groente te nuttigen. De werkzame stoffen blijken aminozuren, anorganische zouten, broomverbindingen, jodiumverbindingen, manniet, slijmstoffen, spoorelementen, vitamine A, vitamine B en vitamine C te zijn. Men noemt bloedreinigend en opwekkend als eigenschappen. Er kan van blaaswier ook thee getrokken worden.
Fumaria officinalis Gewone duivekervel. Andere namen voor de Fumaria officinalis zijn: Aardrook, Fumaria vulgaris, Grijzekom of Rode remke. Het bloeiende kruid (Herba) zonder de wortel vindt toepassing. De werkzame bestanddelen die men noemt zijn alkaloïden zoals corydaline, cryptocavine, fumarine en sinactine. En verder ook bitterstoffen, choline, flavonoïde, fumaarzuur, harsen, kalium en looistof. Als eigenschappen zien we onder meer bloedzuiverend (mogelijk als een kuur in het voorjaar), galdrijvend (is een cholagogum of cholereticum), laxerend (laxeermiddel, laxans of purgans), urinedrijvend (diureticum), wondreinigend (b.v. bij eczeem) en het verbeteren van de spijsvertering ofwel digestie (digestief of digestivum). Van het kruid kan ook een heilzame thee getrokken worden. De Fumaria officinalis blijkt, voor inwendig gebruik, niet geschikt als zelfmedicatie. Een te grote dosis is vergiftig!
Fumaria vulgaris De Fumaria vulgaris wordt ook Fumaria officinalis genoemd (hier direct boven).
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ