Geneeskrachtige kruiden: G

Deze pagina toont een lijst met geneeskrachtige ofwel medicinale planten waarvan de Latijnse namen met een 'G' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn, net als in het algemene lexicon, te bereiken via het horizontale link-alfabet dat direct boven en onder de tabel is geplaatst.
ABCDEF • G • H I JKLMNOPQRSTUVWXYZ
Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Galega officinalis Galega of Galigaan. Men gebruikt het droge bloeiende kruid (Herba) en de zaden (Semen). Als werkzame bestanddelen worden onder meer alkaloïden zoals galegine, bitterstoffen, flavonglycosiden, guanidinederivaten, looistoffen, saponinen en ook vitamine C genoemd. Eigenschappen van het kruid blijken o.a. het bevorderen van de melksecretie (zogdrijvend ofwel lactagogum) bij zogende moeders, urinedrijvend (bevordering van de urineproductie ofwel een diureticum) en zweetdrijvend te zijn. Zweetdrijvend (is een diaphoreticum, hidroticum of sudoriferum) staat dan voor het bevorderen van de transpiratie. Galega, de naam van het geslacht, blijkt afgeleid te zijn van de Griekse woorden 'gala' (= melk) en 'agere' (= bevorderen). Traditioneel bleek dus al dat Galega inwerkt op de borstklieren en de melkafscheiding.
Galeopsis dubia Bleekgele hennepnetel. Zie de Galeopsis segetum.
Galeopsis ladanum Raai. De diverse soorten Galeopsis zijn op dezelfde wijze werkzaam als de Galeopsis segetum.
Galeopsis ochroleuca Bleekgele hennepnetel. Dit kruid wordt ook homeopatisch toegepast. Zie ook de Galeopsis segetum.
Galeopsis segetum Bleekgele hennepnetel. Andere namen voor de éénjarige Galeopsis segetum zijn: Blankenheimerthee, Galeopsis dubia, Galeopsis ochroleuca, Ladanum luteum en Teringkruid. De medisch toegepaste delen: het kruid (Herba) en de wortel (Radix). De werkzame bestanddelen die worden genoemd zijn onder andere anorganische zouten, bitterstoffen, etherische oftewel vluchtige olie (aetheroleum), een glycoside, kiezelzuur, looistoffen, saponinen en silicium. Dit kruid wordt ook in de homeopathie gebruikt. Als eigenschappen van dit kruid noteert men onder meer werkzaam tegen bloedarmoede (anemie), ophoesten of opgeven van fluimen en slijm bevorderend (expectorans), een samentrekkende (adstringente) en urinedrijvende werking (een diureticum).
Galeopsis tetrahit Gewone hennepnetel. De diverse soorten Galeopsis zijn op dezelfde wijze werkzaam als de Galeopsis segetum.
Galium aparine Kleefkruid. Andere namen voor de Galium aparine zijn: Jan-kleef-an, Klevers, Klissen, Navelzaad en Tongel. De verse bladeren en stengels zijn bruikbaar. Het Kleefkruid is verwant aan Echt walstroo, de Galium verum. Als werkzame bestanddelen worden onder andere glycosiden zoals asperuloside genoemd. Men noteert de volgende eigenschappen: het opwekken van de eetlust (aperitivum), het remmen van ontstekingen (antiflogisticum), urinedrijvend (diureticum), werkzaam tegen een tage bloedsomloop, wondhelend en zweetdrijvend (een hidroticum of sudoriferum). Het verse sap van gekneusde bladeren blijkt in een omslag tegen bloedende wonden gebruikt te kunnen worden. De gebrande wortel van het kruid kan Cichorei vervangen.
Galium odoratum Lievevrouwebedstro. De Galium odoratum wordt ook Asperula odoratum genoemd. De spruiten kunnen medicinaal toegepast worden. Ze bevatten bitterstoffen, een cumarienglycoside en looistoffen als werkzame bestanddelen. Eigenschappen die men noemt zijn o.a. een kalmerende of sedatieve werking (sedativum), krampstillend (antispasmodicum) en urinedrijvend (diureticum). De Lievevrouwebedstro blijkt soms ook homeopathisch toegepast te worden.
Galium verum Echt walstroo. Andere namen voor de sterbladige Galium verum zijn: Geel walstro, Lebkruid of Meierkruid. Men gebruikt het kruid (Herba). De bloeiende stengels (spruiten) bevatten enzymen zoals parachymosine, etherische ofwel vluchtige olie (aetheroleum), flavonoïden, glycosiden, kiezelzuur, organische zuren, vetten en vitamine C. Als eigenschappen worden antiseptisch of ontsmettend (antisepticum), krampstillend (antispasmodicum), samentrekkend (adstringens), urinedrijvend (diureticum) en wondhelend genoemd. Een aftreksel van het kruid kan gebruikt worden bij aandoeningen aan de nieren en urinewegen. Een uitwendig aangebracht kompres blijkt heilzaam tegen huiduitslag, etterige wonden en zweren.
Ganoderma lucidum Deze paddestoel heet in China 'Ling Zhi'. Men noteert een zoete smaak.
Gardenia jasminoides Gardenia. Dit kruid noemt men in China 'Zhi Zi'. De rijpe vruchten van deze struik, ofwel Fructus Gardeniae, vinden toepassing. Na de oogst worden deze vruchten gedroogd en daarna gebakken. De smaak die men noemt is bitter. Zhi Zi blijkt Warmte uit het hart (met koorts, prikkelbaarheid en slapeloosheid) en de Drievoudige verwarmer (met o.a. geelzucht en een pijnlijke urinelozing) te verdrijven. Het kruid koelt tevens het bloed, elimineert gifstoffen en stopt bloedingen veroorzaakt door Warmte in het bloed. Verder noemt men het bevorderen van door de lever aan te maken gal (cholereticum), een bloeddruk verlagend en ontsmettend effect en het weren van koorts en ontsteking. Zhi Zi wordt tezamen met verschillende andere kruiden (in kruidenformule's) ingezet om leverontsteking (hepatitis), een verhoogd cholesterol, besmetting van de bovenste luchtwegen, ontsteking van het oogbindvlies (conjunctivitis), een te hoog vetgehalte in het bloed en griep te lijf te gaan. Men deelt Zhi Zi in onder de kruiden die de Warmte (hitte) verdrijven. Deze kruiden bezitten in de eerste plaats ontsmettende, ontstekingswerende en tevens zuiverende eigenschappen. Zhi Zi onderscheidt zich in deze groep door Warmte te verdrijven en het vuur (intense hitte) te blussen.
Gastrodia elata Van dit kruid gebruikt men in China de knolwortels ofwel Rhizoma Gastrodiae. De knollen worden in een waterbad gekookt en daarna op een matig vuur gebakken. De Chinese naam is 'Tian Ma', de letterlijke vertaling hiervan blijkt Hemelse hennep te zijn. Men noteert een smaak die zoet is. Tian Ma harmoniseert de Lever, tempert Lever-Wind en verlicht hierdoor veroorzaakt beven, duizeligheid, epileptische aanvallen, hoofdpijn, krampen, tintelingen en stuipen. Het verdrijft tevens externe Wind, heeft een kalmerend, pijnstillend effect en werkt helend op botten, spieren en zenuwen. Men deelt Tian Ma in onder de kruiden die de inwendige Wind temperen en spasmen en stuipen bedaren. Kruiden uit deze groep blijken ook vaak toegepast te worden bij het behandelen van migraine.
Gaultheria procumbens Canadese Gaultheria.
Gelidium amansii Agar-Agar. Uit dit roodwier wordt een gelei bereid die toegepast kan worden.
Gelsemium sempervirens Gele jasmijn. Van dit kruid wordt de wortel (Radix of Rhizoma) gebruikt.
Genista germanica Duitse brem.
Genista tinctoria Verfbrem. De Genista tinctoria wordt ook Cytisus tinctorius genoemd. Bruikbaar zijn de bladen, bloemen en jonge scheuten. Als werkzame bestanddelen in de scheuten worden onder andere alkaloïden zoals cystisine en spartaeïne, de flavonoïde genisteïne en de glycoside luteoline genoemd. Eigenschappen zijn o.a. laxerend, stimulerend en versterkend voor het hart, urinedrijvend, verlichting van gewrichtspijn en reumatische pijnen. Dit vlinderbloemige kruid blijkt niet geschikt te zijn voor mensen met een hoge bloeddruk en vrouwen die zwanger zijn.
Gentiana amarella Slanke gentiaan.
Gentiana centaurium Duizendguldenkruid. Andere namen voor de Gentiana centaurium zijn: Aardgal, Centaurie, Duizendkruid, Erdgal, Erythraea centaurium, Koortsbloem, Koortskruid of Roodschone. Het is een zeer bitter kruid.
Gentiana lutea Gele gentiaan. Van deze Gentiaan worden de gedroogde wortels gebruikt. Dit kruid wordt ook homeopatisch toegepast. Als werkzame bestanddelen bevat de wortel (Radix) van oudere planten onder meer alkaloïden, bittere glycosiden zoals gentiopicrosiden, gentisine, pectine en suiker. De bittere stoffen in het kruid oefenen een versterkende werking op de gehele spijsvertering uit, verbeteren de eetlust en hebben een stimulerend effect op de afscheiding van gal en maagsap. Van de gefermenteerde wortel van deze Gentiaan blijkt men ook likeur te bereiden.
Gentiana macrophylla Gentiaan. In China maakt men medicinaal gebruik van de wortel (Radix Gentianae macrophyllae) van de Gentiaan. De Chinese naam luidt 'Qin Jiao'. De smaak blijkt bitter te zijn. Als onderdeel van een kruidenformule met diverse andere kruiden wordt Qin Jiao toegepast bij acute en chronische reumatische aandoeningen over het gehele lichaam veroorzaakt door externe Wind-Koude-Vocht. Deze formule verdrijft de factoren Wind, Koude en Vochtigheid die schadelijk zijn, voedt het bloed, versterkt de botten en pezen, verrijkt de Qi, heft bloedstagnatie op en activeert de bloedcirculatie. Verder vindt er verlichting van reumatische pijn plaats, veroorzaakt door een externe aanval van Wind-Koude-Vocht met stagnerend bloed in de Kanalen.
Qin Jiao wordt samen met andere kruiden (een kruidenformule) toegepast tegen alle mogelijke oorzaken van lage rugpijn. Deze pijn kan zowel acuut als chronisch zijn en van externe of interne oorsprong. Verder blijken deze kruiden; de bloedsomloop te activeren, een pijnstillende werking op lokaal niveau te hebben, spierkramp en spierpijn te verlichten, de spieren te verstevigen, de stagnatie van bloed en energie op te heffen en de meridianen vrij te maken. Qin Jiao wordt ingedeeld onder kruiden die Wind en Vocht verdrijven. Dat zijn essentieel anti-reumatische kruiden waarvan een aantal ook anti-allergisch werken.
Gentiana scabra Deze variant van de Gentiaan noemt men in China 'Long Dan Cao'.
Geranium maculatum Ooievaarsbek of Amerikaanse ooievaarsbek.
Geranium robertianum Robertskruid. Het Robertskruid noemt men ook wel Rodeloopkruid, Speldenkruid of Stinkende ooievaarsbek. Men gebruikt het kruid (Herba) en de wortel (Radix). De genoteerde werkzame stoffen zijn onder andere de bitterstof geraniïne, etherische ofwel vluchtige olie (aetheroleum) en looistoffen. Een afkooksel (decoct) kan als gorgeldrank ingezet worden ingeval van ontstoken amandelen. Het Robertskruid bezit samentrekkende (adstringente) en urinedrijvende (diuretische) eigenschappen. Verder kunnen zalven en kompressen uitwendig toegepast worden tegen verschillende huidziekten, ontstoken snijwonden en steenpuisten. Deze soort Geranium vindt tevens in de homeopathie toepassing.
Geum agrimonoides Gewoon nagelkruid. Zie ook de Geum urbanum.
Geum urbanum Gewoon nagelkruid. Andere namen voor de Geum urbanum zijn: Benedictuskruid, Caryophyllata urbana, Geum agrimonoides en Kruidnagelkruid. Van dit roosachtig kruid gebruikt men de wortelstok (Rhizoma), soms ook het gedroogde bloeiende kruid. De verse wortel verspreid een aangename geur van kruidnagel. De genoemde werkzame bestanddelen zijn onder meer bitterstoffen, etherische ofwel vluchtige olie (aetheroleum), leucoanthocyaninen en looistoffen. Gewoon nagelkruid werkt o.a. antiseptisch (antisepticum), samentrekkend (adstringens) en remt ontstekingen(antiflogisticum). Het kruid kan als afkooksel (decoct) of in de vorm van poeder ingezet worden om met afscheiding van slijm gepaard gaande ontstekingen van slijmvliezen (catarre) van de darm of maag en aandoeningen aan de lever te bestrijden. Bloedend tandvlees en ontstekingen in de mondholte kunnen met behulp van een van dit kruid bereide gorgeldrank ook te lijf worden gegaan. Een kompres (een natte, gevouwen doek of omslag) blijkt heilzaam tegen aambeien (hemorroïden) te werken. Homeopathisch wordt de Geum urbanum ook gebruikt.
Ginkgo biloba Ginkgo of Tempelboom. Men noemt de Ginkgo biloba ook wel Geheugenboom. In China heet de Ginkgo 'Bai Guo'. Van de Ginkgo worden de bladeren (Folia) en zaden (Semen) gebruikt. In Cina gebruikt men alleen de zaden, de smaak is bitter en zoet. Het is een wereldwijd veel toegepaste kruidenremedie. De bladeren van de Japanse tempelboom bevatten flavonglucosiden, flavonoïden waaronder kamferol en quercetine, bilobalide (een sesquiterpeen), ginkgoliden (diterpenen) en terpeenlactonen. Een extract uit de bladeren blijkt de bloedcirculatie, ook in de hersenen en ogen, te verbeteren en antioxidatieve eigenschappen te bezitten.
Glechoma hederacea Hondsdraf. De Glechoma hederacea wordt ook wel Aardveil, Galbloem, Hoefijzertje, Kikkerbalsem, Kruip-door-de-tuin, Nepata glechoma of Onderhage genoemd. Men gebruikt het bloeiende gedroogde of verse kruid maar niet de wortels. Het is een aromatisch en licht bitter kruid. Hondsdraf bevat aan werkzame stoffen onder andere etherische ofwel vluchtige olie (aetheroleum), glechomine (een bitterstof), kaliumzout, looistoffen en saponinen. Er worden eigenschappen genoemd zoals een aansterkende, ontstekingsremmende (antiflogistische) en samentrekkende (adstringente) werking. Een aftreksel (infusie) kan aangewend worden tegen diarree, hoest, nierkwalen, ontstoken bronchiën en mogelijk ook bij astma. Een gorgeldrank bereid uit de Hondsdraf is heilzaam bij infecties in de mond en door middel van baden en kompressen in te zetten voor het behandelen van huidziekten. Uit de verse plantendelen wordt tevens een homeopathische tinctuur bereid.
Glehnia littoralis In China wordt de wortel ofwel Radix Glehniae van dit kruid toegepast. Men gebruikt de Chinese naam 'Bei Sha Shen', de letterlijke vertaling hiervan blijkt Noordelijke zandwortel te zijn. Na het oogsten wordt de wortel gekookt, van de schors ontdaan en in stukjes gesneden. Men noteert een zoete smaak. Bei Sha Shen voedt het Yin van zowel Long als Maag, bevordert het produceren van vloeistoffen in het lichaam, koelt inwendige warmte en bevochtigt droogte bij het behandelen van droge hoest, een droge keel, heesheid en een krachteloze zwakke stem (leegte van Long-Yin). Is verder toepasbaar bij koorts (uitputting van de lichaamsvloeistoffen) en verstopping (constipatie) veroorzaakt door droogte (leegte van Maag-Yin). Bei Sha Shen deelt men in onder de toniserende ofwel versterkende kruiden (tonica) die organen in het lichaam die verzwakt zijn voeden en hun functioneren versterken. Hier onderscheidt het kruid zich als een tonicum voor Yin.
Globularia alypum Turbithkogelbloem.
Globularia punctata Kogelbloem. Van dit kruid gebruikt men de bladeren (Folia).
Glycine max Sojaboon. Van de Sojaboon kunnen de olie (Oleum) en de zaden (Semen) gebruikt worden. De bonen (zaden) blijken eiwitten (veel), koolhydraten, lecithine, mineralen, vette olie en vitaminen te bevatten. Van sojameel en sojaolie gemaakte voeding blijkt weinig cholesterol te bevatten en de in de sojabonen aanwezige suiker maar voor een klein gedeelte door het lichaam te worden opgenomen. We zien steeds meer soja bevattende producten op de markt verschijnen die ook dienst kunnen doen als vervanger voor vlees.
Glycyrrhiza glabra Zoethout. Dit kruid noemt men in China 'Zhi Gan Cao'. Men noemt hem ook wel Dropwortel of Licorice. Van dit kruid gebruikt men de wortel. Hij heeft een zoete smaak. Ook in een voedingssupplement wordt de Glycyrrhiza glabra toegepast. De Zoethoutwortel bevat naast andere stoffen glycyrrhizine en heeft een versnellende werking op de afscheiding (secretie) van slijm (mucus) in de luchtpijp (trachea). Het kruid gaat hoest tegen en verbetert het ophoesten van fluimen of slijm (expectoratie). Naast de al genoemde glycyrrhizine (glycyrrhizinezuur) kunnen nog genoemd worden: calciumzout, enzymen, etherische ofwel vluchtige olie (aetheroleum), flavonoïden zoals o.a. glabranine en glabridine, kaliumzout, looizuren, saponinen, sitosterol (een fytosterol), suiker, zetmeel en zoetstof. Als eigenschappen noteert men onder meer krampstillend, laxerend en slijmoplossend. Zoethout kan - natuurlijk naast het gebruik als zoetstof in drop en het zetten van thee - ingezet worden tegen bronchitis, hoest, maagzweren, reumatische jicht en zweren in de twaalfvingerige darm (duodenum). Ook de farmaceutische industrie maakt gebruik van het al jaren populaire geneeskruid Zoethout.
Glycyrrhiza uralensis Zoethout of Zoethoutwortel. In China wordt de wortel ofwel Radix Glycyrrhizae van dit kruid gebruikt, de naam is 'Gan Cao' wat letterlijk vertaald Zoet kruid betekent. De wortel wordt van de schors ontdaan en in stukjes gehakt. Na droging in de zon wordt de wortel puur dan wel met honing gebakken toegepast. In beide gevallen wordt een zoete smaak vermeld. Gan Cao blijkt zich naar alle meridianen in het lichaam te richten, versterkt de energie van alle organen, in het bijzonder die van Long en Milt. Verder worden warmte en gifstoffen (van bacteriën en virussen) geëlimineerd bij ontstekingen en pijn van het Warmte-type en vindt een verrijking van het Bloed plaats dat door de Milt-energie aangemaakt wordt. Gan Cao, samen met een aantal andere kruiden in een kruidenformule, verdrijft de oppervlakkige symptomen van externe Wind, Koude of een aanval van Vocht. Deze formule van kruiden verlicht stijfheid, spierkrampen en spierpijn ter hoogte van nek, hoge rug en schouders. Men deelt Gan Cao in onder de versterkende ofwel toniserende kruiden (tonica) die verzwakte organen voeden en de functies daarvan versterken. Als tonicum voor de Qi onderscheidt het kruid zich daarbij.
Gnaphalium arenarium Zandstroobloem.
Gomphocarpus fruticosus Uzara. Van dit kruid wordt de wortel (Radix) toegepast.
Gossypium herbaceum Katoenplant of Katoenwortel. Van de verschillende soorten Gossypium gebruikt men de schors (Cortex) van de wortels en de olie (Oleum) uit de zaden (Semen).
Gratiola officinalis Genadekruid. De Gratiola officinalis noemt men ook wel Armemanskruid, Galkruid, Godsgenade of Tandpijnwortel. Het gedroogde bloeiende kruid (Herba), dus zonder de wortels, kan toegepast worden. De werkzame stoffen die genoemd worden zijn o.a. etherische olie (gratiolon), de glycosiden gratiogenine, gratioline en gratiotoxine. Het kruid blijkt een braak opwekkende (is een braakmiddel, emeticum of vomitief), hartversterkende, laxerende (sterke laxans of purgans), urinedrijvende (diuretische) en wormdrijvende (een vermifugum) werking te bezitten. Ook in de homeopathie wordt de Gratiola officinalis toegepast. Men bereid dan een tinctuur van het verse kruid die ingezet kan worden bij het behandelen van een aantal aandoeningen aan darm en maag en ziekten van de lever. Het Genadekruid is niet geschikt voor zelfmedicatie, een te hoge dosis is giftig!
Grindelia robusta Grindelia of Grindeliakruid. Dit kruid lijkt wel wat op een Madelief. Men gebruikt de in bloei staande toppen van de plant. Als werkzame bestanddelen van het kruid noemt men onder andere etherische ofwel vluchtige olie en diterpeenzuren. Het ophoesten van slijm (expectoratie) wordt bevorderd en het kruid bezit tevens een verzachtende werking op kramp van de bronchiale spieren in de luchtpijp.
Guajacum officinale Pokhoutboom. Een andere naam voor de Guajacum officinale is Guajacum sanctum of Guajakboom. Het aromatische hout van de stam wordt gebruikt. Men benut deze boom ook voor homeopatische toepassingen.
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ