Geneeskrachtige kruiden: Q en R

Deze pagina toont een lijst met geneeskrachtige ofwel medicinale planten waarvan de Latijnse namen met een 'Q of R' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn, net als in het algemene lexicon, te bereiken via het horizontale link-alfabet dat direct boven en onder de tabellen is geplaatst.

Latijnse naam:	Nederlandse naam en bijzonderheden:
Quassia amara	Kwassieboom. Het is eigenlijk een niet eens zo grote struik. Het kleingemaakte hout van de stam blijkt geneeskrachtig bruikbaar te zijn.
Quassia simarouba	Simarouba. De Quassia simarouba wordt - naast Simarouba - ook Simarouba amara, Simarouba boom, Simaruba amara of Simaruba boom genoemd. De schors van de wortel (Radix) van deze boom vindt toepassing.
Quercus alba	Witte eik. De Quercus alba wordt in de Ayurveda toegepast. Men noemt de smaak samentrekkend.
Quercus pedunculata	Zomereik. Een andere naam voor de Quercus pedunculata is Quercus robur.
Quercus petraea	Wintereik. De Quercus petraea noemt men ook Quercus sessiflora. Men gebruikt de schors (Cortex), wat de farmaceutische toepassingen betreft is de schors van zowel Wintereik als Zomereik gelijkwaardig. De bladeren en eikels van de Wintereik zijn ook toe te passen.
Quercus robur	Zomereik. De Quercus robur wordt ook gewoon Eik of Quercus pedunculata genoemd. Voor een geneeskrachtige werking gebruikt men voornamelijk de schors (Cortex) van jonge takken en twijgen van deze boom. Deze zijn dan nog niet verkurkt. Soms gebruikt men ook de jonge bladeren (Folia) of de eikels.
Quercus sessiflora	Wintereik. Een andere naam voor de Quercus sessiflora is Quercus petraea.
Quillaja saponaria	Zeephout. De medisch te gebruiken delen van deze boom zijn de afgeschilde en gedroogde schors (Cortex).

Geneeskrachtige kruiden: R

Latijnse naam:	Nederlandse naam en bijzonderheden:
Radix astragalus	Een andere naam voor de Radix astragalus is Astragali (Astragalus) membranaceae radix of Astragali radix. Dit kruid wordt in China 'Huang Qi' genoemd. Men gebruikt, Radix in de naam zegt het reeds, de wortel van de plant. Men noemt er een zoete smaak.
Ranunculus acer	Scherpe boterbloem. Het verse kruid (Herba) laat zich toepassen.
Ranunculus bulbosus	Knolboterbloem. Men gebruikt dit kruid in de homeopathie.
Raphanus sativus	Radijs of Wilde radijs. De Raphanus sativus noemt men ook wel Rammenas die een grotere, anders gekleurde, wortel bezit. De kleine wortel (Radix), kleiner dus dan die van de Rammenas, en het sap van het kruid zijn bruikbaar.
Rauwolfia serpentina	Rauwolfia. Andere namen voor de Rauwolfia serpentina zijn Ophioxylon serpentinum, Rauwolfia observa en Rauwolfia trifoliata. Men past de wortel toe.
Rehmannia glutinosa (Sheng Di Huang) (Vers aarde-geel)	Rehmannia of Chinees vingerhoedskruid. Het kruid Rehmannia glutinosa wordt in de Ayurveda toegepast. Men gebruikt de wortel, de smaak is zoet en bitter. Als naam in de Chinese geneeskunde gebruikt men 'Di Huang', het blijkt een bewerkte versie van het Chinese Vingerhoedskruid te zijn. Men gebruikt de knolwortel en noemt een zoete smaak. Deze wortel kan rauw (Sheng Di Huang) toegepast worden maar ook roergebakken met wijn (Shu Di Huang) of gekookt (Gan Di Huang). Sheng Di Huang blijkt naast zoet ook een bittere smaak te bezitten. De farmaceutische naam is Radix Rehmanniae recens. Sheng Di Huang blijkt goed inzetbaar bij het behandelen van huidaandoeningen met ontsteking veroorzaakt door Hitte in het bloed: het weert koorts en ontsteking en bezit een zweetdrijvende werking. Het kruid koelt het bloed, schakelt gifstoffen (toxinen) en Hitte uit, voedt het Yin, bevordert de poductie van lichaamsvloeistoffen en bevochtigt tevens droogte door Hitte-exces in het inwendige. Tezamen met andere kruiden wordt Sheng Di Huang ook in diverse kruidenformule's toegepast en ingedeeld onder de kruiden die de Warmte (hitte) verdrijven. Deze kruiden bezitten in de eerste plaats ontsmettende, ontstekingswerende en tevens zuiverende eigenschappen. Sheng Di Huang onderscheidt zich in deze groep door Warmte te verdrijven en het bloed te koelen.
Rehmannia glutinosa (Shu Di Huang) (Bereid aarde-geel)	Rehmannia of Chinees vingerhoedskruid. In China worden de wortels van dit kruid in wijn gestoomd of roergebakken. Daarna worden ze met behulp van de zonnewarmte gedroogd. Dit drogen gaat door tot de wortels zwart van kleur en licht kleverig zijn geworden. De Chinese naam van deze bereiding is 'Shu Di Huang'. In de farmacie wordt de naam Radix Rehmanniae praeparata gebruikt. Shu Di Huang blijkt een natuurlijke binding met de Meridianen van het Hart, de Nier en Lever te bezitten. Versterkt en voedt het bloed, voedt tevens het Yin, vooral het Yin van de Nier zodat het kruid werkzaam is tegen aandoeningen die gerelateerd zijn aan zwakte van het Nier-Yin, zoals onder andere: nachtelijk transpireren, suikerziekte of een spontane nachtelijke zaadlozing; inwendige Hitte of Vuur door ontoereikend Vocht van de Nier; duizeligheid, oorsuizen, gloeiende handpalmen en voetzolen, opwellingen van warmte, zwakte van de lage rug en knieën die bij de vrouw kunnen optreden tijdens de menopauze. Verder blijkt het kruid een verlagende werking op de bloedsuiker uit te oefenen en bescherming voor de lever te bieden en tevens de menstruatie (maandstonden) te reguleren. Shu Di Huang wordt ook in veel kruidenformule's toegepast. Deze formule's bestaan dan uit nog één of meerdere andere kruiden. Het kruid deelt men in onder de versterkende ofwel toniserende kruiden (tonica) en het onderscheidt zich hier als tonicum voor het bloed. Deze versterkende kruiden voeden organen in het lichaam die verzwakt zijn en versterken ook de functies daarvan.
Rhamnus catharticus	Wegedoorn. De medisch te gebruiken delen zijn de rijpe bessen (Fructus). Dit kruid vindt ook toepassing in de homeopathie.
Rhamnus frangula	Vuilboom. De bast (Cortex) van deze boom is toe te passen. Men kan er een extract, thee of tinctuur van bereiden. Een ander naam voor de Rhamnus frangula is Frangula alnus.
Rhamnus purshianus	Amerikaanse vuilboom. Van deze boom past men de schors (Cortex) toe. Ook in de Ayurveda gebruikt men de Rhamnus purshianus, de naam is dan Cascara sagrada. Men noteert een bittere smaak.
Rheum officinale	Turkse rabarber of Rabarber. De Rheum officinale wordt ook wel Chinese rabarber genoemd. In China is de naam van het kruid 'Da Huang'. De wortel en de wortelstok, Radix et Rhizoma Rhei, vinden er toepassing. Men noteert een bittere smaak. Da Huang bevordert de spijsvertering, verdrijft Vocht en Warmte uit de Lever, wat onder andere de oorzaak is van geelzucht (geling of icterus) en leverontsteking (hepatitis). Bevordert de bloedsomloop, koelt en zuivert het bloed. Het kruid blijkt een krachtige laxerende werking te bezitten: het bestrijdt verstopping die ontstaan is door Hitte in de darmen gepaard gaande met o.a. buikpijn, dorst, koorts en transpireren. Verder worden tevens genoemd de cholesterol verlagende eigenschappen van het kruid en de toepassing bij het behandelen van acute ontsteking aan de alvleesklier of het maagslijmvlies (pancreatitis resp. gastritis). Tezamen met een aantal andere kruiden wordt Da Huang ook toegepast in kruidenformule's. Da Huang deelt men in onder de laxerende (purgerende) kruiden (laxativa, purgantia of purgativa), het onderscheidt zich hier als een zuiver, krachtig en snel werkend laxatief (dat de stoelgang oftewel defecatie bevordert).
Rheum palmatum	Russische rabarber of Rabarber. De geteelde versie van de Rheum palmatum noemt men ook wel Chinese rabarber of Turkse rabarber. De gedroogde wortelstok, de gekookte Rabarber zelf of het sap ervan zijn bruikbaar. De Rheum palmatum wordt ook ayurvedisch en homeopathisch gebruikt. In China noemt men het kruid 'Da Huang'. De gebruikte delen zijn de wortel en wortelstok, men noemt de smaak bitter.
Rhinoceros sinensis	De Rhinoceros sinensis wordt ook Stegodon orientalis genoemd.
Rhododendron ferrugineum	Rododendron. Van deze struik worden de bladeren (Folia) gebruikt.
Rhus aromatica	Sumak. De schors (Cortex) van takken en wortel van deze struik zijn bruikbaar.
Rhus glabra	Sumak. De Rhus glabra gebruikt men in de Ayurveda. Men noemt een smaak die samentrekkend is.
Rhus toxicodendron	Giftsumak. Van deze kleine struik worden de bladeren (Folia) vrijwel uitsluitend in de homeopathie toegepast.
Ribes nigrum	Zwarte bes. Van dit kruid kan men van het jonge, aangenaam geurende, blad thee trekken. Verder is het sap van de wat zuur smakende zwarte bessen (vruchten) en de bladknoppen eveneens toe te passen. De bladeren (Folia) van de Ribes nigrum blijken een remmende werking op ontstekingen te bezitten (anti-inflammatoir). Als werkzame stof noemt men onder andere prodelphinidinen. Toegepast samen met glucosamine sulfaat in een voedingssupplement kan Ribes nigrum ingezet worden ter ondersteuning van het behandelen van degeneratie van gewrichten (artrose), gewrichtsontsteking die zich tevens tot het bot uitstrekt (osteoartritis), reumatische aandoeningen die gepaard gaan met pijn, pijnlijke gewrichten, pijnlijke spieren en gescheurde spieren.
Ribes rubrum	Aalbes. De Ribes rubrum noemt men ook wel Rode bes, Trosjesbes of Witte bes. De bessen zijn te gebruiken.
Ribes uva-crispa	Kruisbes. Andere namen voor de Ribes uva-crispa zijn: Klapbes, Kruisdoorn en Stekelbes. Van dit kruid zijn de bladeren (Folia), vruchten (Fructus) en wortels (Radix) bruikbaar.
Ricinus communis	Wonderboom. De Ricinus communis wordt ook wel Wonderolieboom of Wonderolieplant genoemd. De vette olie uit het zaad, ricinusolie of Wonderolie (Wonderboomolie of Castor), is te gebruiken. Het giftige fytotoxine (ricine) blijkt niet in deze olie op te lossen. De Ricinus communis wordt tevens ayurvedisch toegepast, men noemt de smaak scherp en zoet.
Rivea corymbosa	Ololiuqui. Andere namen voor de Rivea corymbosa die we tegen kunnen komen zijn: Ipomoea corymbosa, Ipomoea sidaefolia, Tuinwinde of Turbina corymbosa. Van dit kruid gebruikt men geneeskrachtig gezien de zaden (Semen).
Robinia pseudo-acacia	Witte acacia. Als geneeskruid zijn de bladeren (Folia) en honingrijke bloemen (Flores) van deze boom toe te passen.
Rorippa nasturtium	Waterkers of Witte waterkers. De Rorippa nasturtium, een andere naam is Nasturtium officinale, wordt ayurvedisch toegepast, men noteert een scherpe smaak.
Rosa canina	Hondsroos. Men noemt de Rosa canina ook wel Heggeroos, Wiepedoorn of Wilde roos. Te gebruiken zijn de vruchten (rozenbottels), al dan niet met de zaden (pitjes) of de zaden (Semen) apart. Verder zijn de bladeren (Folia) en bloemknoppen toe te passen. Geurige rozenolie kan van de bloemblaadjes gemaakt worden.
Rosa centifolia	Provence-roos. Naast de laxerende en samentrekkende eigenschappen wordt deze roos ook in verschillende kosmetische producten gebruikt.
Rosa gallica	Franse roos. De bloemen (kroonbladen) en olie (rozenolie) van dit kruid zijn toe te passen. Tegenwoordig worden de bloesems eigenlijk alleen nog maar gebruikt om er de rozenolie aan te onttrekken.
Rosa laevigata	Cherokee-roos. In China heet het kruid 'Jin Ying Zi'. Men gebruikt de vruchten (Fructus) ofwel bottels, de smaak die wordt genoteerd is zoet en bijtend.
Rosa rugosa	Chinese roos. In China wordt dit kruid 'Mei Gui Hua' genoemd. Er wordt een zoete en licht bittere smaak genoteerd. De roos, meer precies de etherische olie van de roos, wordt ook vaak gebruikt op het gebied van de aromatherapie.
Rosmarinus officinalis	Rozemarijn. In de keuken is Rozemarijn een heerlijk kruid (toekruid). De medisch te gebruiken delen van de plant zijn de bladeren (Folia), de bloeiende toppen en de daaruit te winnen olie (Oleum). De Rosmarinus officinalis wordt ook ayurvedisch toegepast, men noemt de smaak scherp en bitter. Als werkzame bestanddelen van het kruid worden onder andere carnosinederivaten genoteerd. De Rozemarijn kan toegepast worden als versterkend middel ofwel tonicum voor de zenuwen, dit bij een lichte depressie of overspannenheid. In een voedingssupplement, samen met een aantal andere kruiden en foliumzuur, wordt het kruid ook gebruikt. Als gebied van toepassing noemt men een gestoorde hormoonbalans, het premenstrueel syndroom (PMS) en een uitblijvende menstruatie (amenorroe).
Rubia cordifolia	Indische meekrap. De Rubia cordifolia wordt in de Ayurveda gebruikt, de naam is dan Manjishta. Het gebruikte deel van de plant is de wortel (Radix), de smaak bitter zoet. In China noemt men het kruid 'Qian Cao'.
Rubia tinctorum	Meekrap. Andere namen voor de Rubia tinctorum zijn Alizariwortel, Mee en Roodte. Van deze plant zijn de bebladerde stengels en wortel bruikbaar.
Rubus chingii	Chinese framboos. Bruikbaar zijn de bladeren (Folia) van dit kruid. De Rubus chingii noemt men in China 'Fu Pen Zi'. Dit kruid wordt in de traditionele Chinese geneeskunde (TCG of TCM) al honderden jaren gebruikt. Men gebruikt de vruchten (Fructus), er wordt een zoetzure smaak genoemd.
Rubus fruticosus	Braam of Gewone braam. Men noemt de Rubus fruticosus ook wel Bosbraam, Breme, Brummels, Stekelbes of Zwarte braam. Van deze struik zijn het braamblad (bladloten), de bloemknoppen, de jonge loten en het sap uit de vruchten te gebruiken. De (als het goed is) heerlijke vruchten, bramen of braambessen, zijn natuurlijk ook niet te versmaden. Ayurvedisch past men van de Rubus fruticosus de bladeren toe, de smaak wordt als samentrekkend en zoet beschreven.
Rubus idaeus	Framboos. Men noemt de Rubus idaeus, naast Framboos, ook wel Brambozen of Hinnebes. De bloemen en jonge bladeren blijken bruikbaar maar het sap uit de vruchten wordt voornamelijk toegepast.
Rumex acetosa	Veldzuring. Andere namen voor de Rumex acetosa zijn: Gewone zuring, Surkel en Wilde zuring. Van deze plant zijn de verse bladeren en stengels of de wortel toe te passen.
Rumex acetosella	Schapenzuring. Voor geneeskundige toepassing kunnen de bladen en het sap van deze plant gebruikt worden.
Rumex alpinus	Alpenzuring. Van dit kruid kan voor een geneeskrachtige werking de wortelstok (Rhizoma) gebruikt worden.
Rumex aquaticus	Paardezuring. Van deze soort Rumex gebruikt men veelal de bladeren (Folia).
Rumex crispus	Krulzuring. Deze soort Rumex wordt homeopatisch toegepast. Men gebruikt daartoe de verse wortelstok. Ayurvedisch past men ook de wortel toe. Het kruid heet Amla vetasa, de smaak is bitter en samentrekkend.
Rumex obtusifolius	Ridderzuring. De Rumex obtusifolius wordt ook wel Paardezuring of Patig genoemd. Het kruid is verwant aan de Veldzuring (Rumex acetosa). Bruikbaar zijn de bladeren (Folia), de gedroogde wortel (Radix) en het verse sap. Deze soort Rumex wordt ook homeopatisch toegepast. Men gebruikt daartoe de verse wortelstok.
Rumex patientia	Spinaziezuring. Bruikbare delen van deze plant zijn de bladeren (Folia), de gedroogde wortel (Radix) en het verse sap.
Ruscus aculeatus	Muizedoorn of Muisdoorn. Voor medische doeleinden kan een kruidenarts of therapeut de bladeren, jonge loten of wortelstok van dit kruid gebruiken. De wortelstok heeft een geur van terpentijn.
Ruta graveolens	Wijnruit. Het hele kruid of Herba kan gebruikt worden. De verse Ruta graveolens wordt tevens, van voor het bloeien te verzamelen planten, in de homeopathie toegepast. Ook in de Ayurveda gebruikt men dit kruid, men noemt de smaak bitter en scherp.