Geneeskrachtige kruiden: W, X, Y en Z

Deze pagina toont een lijst met geneeskrachtige ofwel medicinale planten waarvan de Latijnse namen met een 'W, X, Y of Z' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn, net als in het algemene lexicon, te bereiken via het horizontale link-alfabet dat direct boven en onder de tabellen is geplaatst.
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUV • W • XYZ
Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Withania somnifera Winterkers. De Withania somnifera wordt in de Ayurveda toegepast, de naam is dan Ashwagandha. Het gebruikte deel van de plant is de wortel (Radix) en men noemt een smaak die bitter, samentrekkend en zoet is.
Wolfiporia cocos Indiaans brood. Andere namen voor de Wolfiporia cocos zijn, naast Indiaans brood, Chinese wortel en Tuckahoe. In de Chinese geneeskunde worden talloze paddestoelen toegepast, de Wolfiporia cocos is er één van. Verschillende delen van deze paddestoel blijken medisch bruikbaar:
  • het vruchtvlees ofwel 'Fu Ling';
  • de bruingekleurde schil ofwel 'Fu Ling Pi' en
  • het houterige deel van de stengel ofwel 'Fu Shen'.
Men noteert een zoete dan wel neutrale smaak.

Geneeskrachtige kruiden: X

Omhoog

Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Xanthium sibiricum Klitzaad. In China noemt men dit kruid 'Cang Er Zi'. De vruchten, de farmaceutische naam is Fructus Xanthii, worden gebruikt. Daarnaast ook de bladeren en twijgen. Na het drogen in de zon wordt alles geroosterd. De smaak die men noemt is licht bitter en zoet. De letterlijke vertaling van Cang Er Zi blijkt Donkergroen oor-zaad te zijn.

De eigenschappen die worden beschreven zijn antiallergisch, ontsmettend en ook jeukwerend. Het kruid heeft een natuurlijke verwantschap met de Lever en Long, het verdrijft externe Wind-Vocht uit de Long en de invloedssfeer daarvan, namelijk de huid, luchtwegen en neus. Het is hierdoor een voor de hand liggend kruid voor het behandelen van ontstekingen van de neusholte oftewel sinusitis, neusverkoudheid, aandoeningen aan de huid en een verstopte neus. Samen met één of meer andere kruiden wordt Cang Er Zi in kruidenformule's toegepast en wordt ingedeeld onder de kruiden die Wind en Vocht verdrijven. Dit zijn in wezen kruiden die werkzaam zijn tegen reuma (antireumatisch), een aantal ervan zijn tevens werkzaam tegen allergie (antiallergisch).
Xanthium strumarium Stekelnoot. Ook deze Xanthium blijkt in China 'Cang Er Zi' genoemd te worden. Men gebruikt de vruchten die scherp en bitter als smaak blijken te hebben.

Geneeskrachtige kruiden: Y

Omhoog

Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Ylang-ylang Een andere naam voor de Ylang-ylang is Cananga odorata. Ylang-ylang lijkt een antiseptisch middel te zijn dat ook een verlagende werking op de bloeddruk heeft. Etherische ofwel vluchtige olie (Oleum) kan voor de bereiding van parfum uit de bloemen (Flores) gedistilleerd worden.
Yucca gloriosa Yucca. Het sap van de Yucca gloriosa is medicinaal toe te passen, het bevat onder andere polyfenolen en saponinen.

Geneeskrachtige kruiden: Z

Omhoog

Latijnse naam: Nederlandse naam en bijzonderheden:
Zanthoxylum piperitum var. bungei Szechuan of Rode peper. In de traditionele Chinese geneeskunde (TCG of TCM) worden de Szechuan-peperkorrels al honderden jaren toegepast, ze blijken niet verwant aan de andere soorten peper. De Chinese naam is 'Chuan Jiao', de smaak die men noteert is scherp.
Zanthoxylum sp. Doornes. De Zanthoxylum vindt toepassing in de Ayurveda, men noemt hem Tumburu. De gebruikte delen van het kruid zijn de schors (Cortex) en het zaad (Semen), men noemt een scherpe en bittere smaak. In China wordt dit kruid 'Hua Jiao' genoemd.
Zea mays Maïs. Bruikbaar van dit gewas zijn de stempels (Stigmata) van de stampers. Deze blijken salicylzuur, vitamine K en het zetmeel te bevatten. Voor poeders en tabletten blijkt het zetmeel geschikt te zijn. Aan de kiem van de maïskorrel kan olie (Oleum) onttrokken worden. Van de stempels kan een homeopathicum bereid worden. Deze maïsstempels blijken een bevorderende werking op de urineproductie te bezitten en het kruid kan zodoende ingezet worden als diureticum (urinedrijvend middel). Samen met andere kruiden wordt Zea mays ook toegepast in voedingssupplementen. Een voorbeeld is een supplement dat dient ter ondersteuning van de behandeling van jicht, opgezwollen benen of vingers, waterzucht (oedeem), een slechte vochtbalans of een overschot aan giftige (toxische) stoffen in het lichaam die dan door de nieren afgevoerd dienen te worden (detoxificatie of ontgifting).
Zingiber officinale Gember. Het geneeskrachtig te gebruiken deel van de plant is de dikke en vlezige wortelstok die de vorm van een gewei aanneemt. De wortelstok wordt allereerst schoongemaakt en dan geschild, dus men verwijderd de kurk. Verder is gember natuurlijk als specerij prima te gebruiken in de keuken. De Zingiber officinale wordt tevens in de homeopathie toegepast. Ook in de Ayurveda maakt men gebruik van de wortelstok, de naam is Sunthi nagara (gedroogd) of Sunthi ardraka (vers). Men noteert een scherpe zoete smaak. In China gebruikt men de namen 'Gan Jiang' voor gedroogde gember en 'Sheng Jiang' voor de verse gemberwortel, de smaak noemt men scherp en verwarmend. Het is tevens geneeskundig mogelijk de schil van de verse gemberwortel toe te passen, de naam hiervan is 'Sheng Jiang Pi'. De verse gemberwortel wordt in de farmacie Rhizoma Zingiberis recens genoemd.

Als eigenschappen noemt men: verdrijft Koude en Wind, gaat de gevolgen van een externe aanval van Wind-Koude tegen zoals bij bronchitis en griep die gepaard gaan met hoofdpijn, hoest, opgeven van heldere fluimen, rillingen of verkoudheid. Het kruid lokt transpireren uit, schakelt Koude in de Maag en Milt uit en gaat diarree, braken en buikpijn die hierdoor veroorzaakt worden tegen. Samen met wat andere kruiden wordt Sheng Jiang ook toegepast in een aantal kruidenformule's. Men deelt het kruid in onder de groep kruiden die de oppervlakte vrijmaken (zweetdrijvend of diaforetica). Deze kruiden lokken transpireren uit om zodoende de oppervlakkige verschijnselen (symptomen) van aandoeningen die van buiten komen (is extern) te verdrijven. Diaforetica zijn in staat om beginnende infecties in de kiem te smoren, dit door het stimuleren van de afweer in het lichaam (het immuunsysteem).
Ziziphus jujuba Chinese dadel of Jujube. De Jujube wordt ook wel Jottenboom genoemd. Van deze plant kunnen de vruchten (Fructus) en het zaad (Semen) worden gebruikt. De naam in China voor de rode dadels of vruchten is 'Hong Zao' en voor de zwarte 'Da Zao' en men noteert een zoete smaak en vergelijkbare werking. De zaden ofwel 'Suan Zao Ren' bezitten een zoete en zure smaak. Ziziphus jujuba schrijft men ook wel als Zizyphus jujuba. De letterlijke vertaling van Da Zao blijkt Grote dadel te zijn terwijl de farmaceutische naam Fructus Ziziphi jujubae is.

Als eigenschappen van het kruid worden genoemd: bevochtigt droogte, verrijkt de voedende Ying energie in het lichaam en heeft een bedarende werking op de geest, dit bij emotioneel zwakke, prikkelbare en rusteloze mensen die lijden aan een Lever-energie die geblokkeerd is of een zwakte van Maag en Milt. Da Zao wordt, tezamen met één of meerdere andere kruiden, toegepast in een aantal kruidenformule's en ingedeeld onder de versterkende ofwel toniserende kruiden (tonica). Het kruid onderscheidt zich in deze groep dan als tonicum voor Qi. Deze versterkende kruiden voeden organen in het lichaam die verzwakt zijn en versterken de functies daarvan.
Ziziphus jujuba var. spinosa Wilde dadel of Zuur jujubezaad. Ziziphus wordt ook wel als Zizyphus geschreven. De gebruikte delen van het kruid zijn de zaden van de volrijpe vruchten oftewel Semen Ziziphi spinosae. De Chinese naam van het kruid is ook hier 'Suan Zao Ren'. Deze zure dadelzaden worden in de traditionele Chinese geneeskunde (TCG of TCM) al zo'n 1500 jaar gebruikt. De smaak noteert men als zoet en zuur.

Voor het Hart en de Lever bezit Suan Zao Ren een natuurlijke affiniteit, het voedt het Hart en heeft een bedarende werking op de geest. Het heeft een onmiskenbare kalmerende uitwerking bij het behandelen van hartkloppingen, prikkelbaarheid, rusteloosheid, slapeloosheid en angst door zwakte van het Hart. Suan Zao Ren wordt tezamen met diverse andere kruiden gebruikt in een aantal kruidenformule's. Men deelt het kruid in onder de kruiden die de geest bedaren. In deze groep vinden we kalmerende mineralen en kruiden die een bevorderende werking op het slapen hebben en kalmerend voor nerveuze spanningen zijn. In deze groep onderscheidt Suan Zao Ren zich als een kalmerend kruid dat het mentale Hart voedt.
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ