Verklarende woordenlijst: T

Op deze pagina een tabel die afkortingen, medische termen en een aantal moeilijke woorden verklaart. Deze vinden hun toepassing in de biochemie, reguliere-, alternatieve-, additieve- en complementaire geneeskunde. In deze tabel staan alle woorden die met een 'T' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn te bereiken via het horizontale link-alfabet direct boven en onder de tabel.
ABCDEFGH I JKLMNOPQRS • T • UVWXYZ
Afkorting of woord: Verklaring:
T 1: Thoracaal.
2: Temperatuur.
3: Tensie of druk.
4: Thymidine.
5: Tesla, de eenheid van magnetisme.
6: Threonine, een neutraal essentieel aminozuur.
7: Thymine.
T1/2 Een afkorting van de halfwaardetijd, de HWT of halveringstijd.
T3 Trijodothyronine. Zie ook de pagina met termen zoals gebruikt voor laboratorium onderzoek.
T4 Tetrajodothyronine. Zie ook de pagina met termen zoals gebruikt voor laboratorium onderzoek.
Ta Symbool voor het tantaal (tantalum) element uit het periodiek systeem.
TA 1: Toxine-antitoxine.
2: Tandarts-assistent of assistente.
3: Terminologia anatomica.
4: Teleangectatische ataxie.
TAA Thoracaal of thoraco aorta aneurysma.
TAAA Thoracaal of thoraco-abdominaal aorta aneurysma.
TAB Een vaccin of inentingsstof wat gebruikt wordt voor het bestrijden van tyfus en paratyfus A of B.
Tache Vlek.
Tacho- of tachy In samenstellingen: snel of verhoogd.
Tachycardie of tachycardia Een versnelde hartwerking van meer dan 100 samentrekkingen of contracties per minuut.
Tachyfrasie Haastig of zeer snel spreken.
Tachypnoe Snelle ademhaling.
TACM Traditionele, alternatieve en complementaire geneeskunde.
Tactus Gevoel of tastzin.
TAD Thalidomide, adriamycine en dexametason.
Taedium Afkeer.
Taenia Een lintwormsoort.
Taeniasis Het in het lichaam herbergen van een lintworm, een parasitaire infectie.
Taenicidum Een middel dat een lintworm kan doden. Het meervoud van zo'n geneesmiddel is taenicida.
TAF Tumor angiogenesis factor.
TA-GVHD Transfusie-geassocieerde graft versus host ziekte (reactie).
Talk In poedervorm gebruikt om de huid in te smeren voelt het vettig aan. Het is waterhoudend magnesiumsilicaat wat weefsel-reacties kan veroorzaken.
TAM Toetsing aangewende middelen.
TAMI Trombolyse en angioplastiek bij myocardinfarct.
TAN Tropische atactische neuropathie.
TAO Tromboangiitis obliterans.
TAP Transabdominale punctie.
TAPA Doelwit van antiproliferatief antilichaam.
TAT 1: Toxine-antitoxine.
2: Thematische apperceptietest.
TATA Tumor geassocieerd transplantatie-antigeen.
TAV Terugdringing arbeidsongeschiktheidsvolume.
Tb Symbool voor het terbium element uit het periodiek systeem.
TB Traditionele behandelwijze.
TBA 1: Tertiair butylacetaat.
2: Thyroxinebindend albumine.
3: Terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen.
TBARS Thiobarbituurzuur reactieve substantie.
TBC Tuberculose.
TBE Tickborne encefalitis.
TBG 1: Thyroxinebindend globuline.
2: Thyroïdhormoon bindend globuline.
TBI Totale lichaamsbestraling.
TBM Tubulair basaalmembraan.
TBNG Tuchtrecht beroepsbeoefenaren natuurlijke gezondheidszorg, het is een stichting.
TBP Thyroxinebindend proteïne.
TBPA Thyroxinebindend pre-albumine.
TBW Totaal lichaamswater. Het intracellulaire water (ICW) en het extracellulaire water (ECW) vormen samen het totaal lichaamswater (TBW).
Tc Symbool voor het technetium element uit het periodiek systeem. Technetium vindt zijn toepassing bijvoorbeeld in de nucleaire geneeskunde. Als medische toepassing is slechts een beperkt aantal radioactieve stoffen geschikt. Om ervoor te zorgen dat deze stof op de juiste plaats in het lichaam of orgaan terecht komt wordt er een andere stof mee verbonden. Deze andere, niet radioactieve stof, kan bijvoorbeeld fosfaat zijn zodat het analyseren van botten mogelijk wordt. Zo'n verbinding van stoffen noemt men een 'radiofarmacon'. De halfwaarde tijd van technetium bedraagt ongeveer 6 uur, zodat de stof het lichaam betrekkelijk snel weer ontlast.
TC 1: Telefonisch consult.
2: Totale capaciteit.
3: Totaal cholesterol.
4: Tubacoagulatie.
5: Transcobalamine.
6: T-cel.
7: T-cytotoxisch.
8: Totaal koolstof.
TCA Tricyclisch antidepressivum. De groep tricyclische antidepressiva bestaat uit de tricyclische stoffen amitriptyline, clomipramine, desipramine, dosulepine, doxepine, imipramine, nortriptyline en trimipramine. Verder nog maprotiline als tetracyclische verbinding. Deze TCA's hebben als duidelijke bijwerkingen onder andere:
  • een kalmerende werking (sedatief),
  • verminderde hartwerking,
  • anticholinergische bijwerkingen,
  • een verlaging van de maximale (systolische) bloeddruk wanneer het lichaam in een staande positie wordt gebracht direct na een liggende houding. Dit gaat gepaard met duizeligheid, hartkloppingen en een snelle pols.
Verder zijn er als mogelijke bijwerkingen te noemen; diarree, hoofdpijn, misselijkheid, seksuele stoornissen en slapeloosheid.
TCC Tumor-cytotoxische cel.
TCDD Tetrachloordibenzo-dioxinen.
TCDO Tetrachloordecaoxygeen.
TCE Trichlooretheen.
T-cel Zie voor de T-cellen bij T-lymfocyt.
TCG Traditionele Chinese geneeskunde, TCM wordt ook vaak gebruikt.
TCGF T-cel groei factor.
TCK Traditionele Chinese kruidengeneeskunde.
TCM Traditionele Chinese geneeskunde, TCG wordt ook gebruikt.
TCR T-cel receptor.
TCV Traditionele Chinese voedingsleer.
TD Toxische dosis.
tdd Op een recept betekent dit: 3 maal daags.
TDI Toelaatbare dagelijkse inname.
TDM Therapeutische geneesmiddelen controle. TDM is het meten der concentratie van geneesmiddelen in het bloed. Men kan zodoende bepalen of de manier van toedienen en de dosering juist zijn. Verder biedt deze TDM de mogelijkheid ter controle van de therapietrouw die een patiënt heeft.
TDP 1: Thymidine-difosfaat.
2: Thiamine-difosfaat, ofwel vitamine B1.
TDT Terminaal desoxy-transferase.
Te Symbool voor het telluur (tellurium) element uit het periodiek systeem.
TE 1: Totaal eiwit.
2: Tocoferol-equivalent.
3: Teken-encefalitis.
TEA Tri-ethylamine.
Tela Weefsel.
TEM 1: Tri-ethyleenmelamine.
2: Transmissie-electronenmicroscoop.
Temperans Een kalmerend middel. Het meervoud is temperantia.
Tempora De slapen of slaapstreek. Het enkelvoud is tempus.
Temporaal of temporalis Betreffende de slapen of slaapstreek.
Temporair Tijdelijk of voorbijgaand.
Tempus Zie tempora.
TEN Toxische epidermale necrolyse.
TENS Transcutane electrische neuro-stimulatie.
Tensie of tensio Druk of spanning.
TEP Transduodenale endoscopische papillotomie.
TEPA Tri-ethylfosforamide.
TEPP Tetra-ethylpyrofosforzuur.
TES Transrectale endoscopische sonografie.
TESE Testiculaire sperma extractie. TESE is een micro-chirurgische operatie waarmee bij de helft van de mannen zaadcellen gevonden worden in de zaadbal. Na deze operatie kunnen de zaadcellen in een eicel geïnjecteerd worden.
Testosteron Een hormoon in het mannelijk lichaam. Zie ook de pagina met termen zoals gebruikt voor laboratorium onderzoek.
TF 1: Trombocyten factor.
2: Transferrine.
3: Tromboplastine of weefsel-factor, de centrale initiator van de bloedstolling.
TFA Transvetzuur.
TFI Tubulaire fertiliteits-index.
TfR Transferrine receptor.
TFT 1: Trifluridine.
2: Drievoudige faeces test.
Tg Thyreoglobuline.
TG Tuchtcolleges voor de gezondheidszorg.
TGA 1: Transpositie der grote arteriën.
2: Transiënte globale amnesie.
TGF Transformerende groeifactor.
TGID Totale gastro-intestinale decontaminatie.
TGM Therapeutische genmodulatie is een doel van onderzoek aan de rijksuniversiteit van Groningen. Op de website zegt men dat de ontrafeling van het complete humane genoom met zijn meer dan 25.000 genen zal leiden tot nieuwe mogelijkheden voor de diagnose en preventie van verschillende ziekten. Ook wordt deze kennis gebruikt om nieuwe geneesmiddelen te ontwikkelen voor een breed scala aan ziekten. Klinisch gentherapie-onderzoek heeft veelbelovende resultaten opgeleverd bij patiënten met een aangeboren immuun-deficiëntie en hemofilie. Ook bij patiënten met cardiovasculaire ziekten blijkt gentherapie een vermindering van de klachten te bewerkstelligen. Het onderzoek binnen de afdeling therapeutische genmodulatie richt zich op de ontwikkeling van geneesmiddelen voor de therapeutische beïnvloeding van de activiteit van genen. Hiertoe worden genetische geneesmiddelen en toedieningsvormen ontwikkeld voor een specifieke en efficiënte behandeling van verschillende ziekten. Op dit moment richt het onderzoek zich voornamelijk op de behandeling van kanker en chronische ontstekingen.
TGN Trans-Golgi-netwerk.
TGT Te gebruiken tot.
TGV Therapeutische gezinsverpleging.
Th 1: Symbool voor het thorium element uit het periodiek systeem.
2: Thoracale wervel of borstwervel.
TH 1: Tyrosinehydroxylase.
2: T-helper.
Thalamus Veel centra van gevoels- en zintuigzenuwen zijn gelegen in dit deel van de tussenhersenen.
THB Tetrahydrobiopterine.
THC 1: Tetrahydrocannabinol.
2: Tetrahydrocortison.
3: Tetrahydrocurcuminoïde.
THD 1: Thyroxine-hydroxylase-deficiëntie.
2: Telefonische hulpdienst.
Theca Omhulsel.
THF 1: Tetra-hydro-folaat.
2: Tetra-hydro-foliumzuur.
Thiamine Vitamine B1.
Thorax De borst of borstkast.
Thr (T) Het neutrale essentiële aminozuur threonine.
THR 1: Torsiehoek van de romp.
2: Taille/heup-ratio.
THW Tegen haar wil.
Thy Thymine.
Thymus Zwezerik.
Thyro- In samenstellingen: met betrekking tot de schildklier.
Thyroiditis Ontsteking van de schildklier.
Thyrotropine Thyroïd stimulerend hormoon, afgekort: TSH. Het gehalte hiervan kan tijdens een bloedonderzoek bepaald worden.
Thyroxine We vinden dit schildklierhormoon in het bloed terug. De naam tetrajodothyronine of T4 wordt ook gebruikt.
Ti Symbool voor het titaan (titanium) element uit het periodiek systeem.
TI Trimbos instituut.
TIA Als gevolg van een tijdelijk tekort in de aanvoer van bloed naar de hersenen kan een zogenaamde TIA ontstaan. Hierdoor wordt een verstoring van hersenfuncties ervaren die niet-invaliderend en voorbijgaand is. Men spreekt ook wel van een kleine beroerte. De duur van een TIA varieerd van slechts een paar minuten tot een gehele dag. Doordat de bloedtoevoer zich redelijk snel herstelt vindt er geen afsterven van hersenweefsel plaats. Bij een beroerte of CVA gebeurt dit wel en leidt tot neurologische beschadigingen. Na een TIA is een latere beroerte niet onwaarschijnlijk.
TIBC Totale ijzer bindende capaciteit.
Tibia Het scheenbeen.
Tibiaal of tibialis Met betrekking tot het scheenbeen.
tid Op een recept betekent dit: 3 maal daags.
TIJBC Totale ijzer-bindings-capaciteit.
Tinctie Kleuring.
Tinnitus aurium Het 'oorsuizen', zonder dat er sprake is van geluid uit de omgeving wat dit veroorzaakt.
TIP 1: Tandheelkundig informatie punt.
2: Telefonisch informatiepunt psychiatrie.
TIRN Treponema-immobilisatiereactie van Nelson.
TISS Therapeutisch interventie score systeem.
TIT 1: Treponema-immobilisatie test.
2: Totaal implanteerbaar toedieningssysteem.
TIVA Totale intraveneuze anesthesie.
TJZ Tandheelkundige jeugdzorg.
TK Thymidinekinase.
Tl Symbool voor het thallium element uit het periodiek systeem.
TLB Totale lymfoïde bestraling.
TLC 1: Totale longcapaciteit.
2: Dunne-laag chromatografie, een techniek die het mogelijk maakt allerlei moleculen te analyseren. Een aantal voorbeelden hiervan; aminozuren, geneesmiddelen, vet of vetachtige stof en vitaminen.
TLD Thermo luminescentie detector.
TLK Totaal lichaams-kalium.
T-lymfocyt T-lymfocyten of T-cellen zijn hoofdzakelijk verantwoordelijk voor de door cellen geregelde immunoreactie. Ze zijn, net als de B-cellen, ontstaan uit de stamcellen in het beenmerg.
Tm Symbool voor het thulium element uit het periodiek systeem.
TM 1: Trimethoprim.
2: Transcendente meditatie.
TMB 1: Tetramethylbenzidine.
2: Tarieven medische beroepen.
TME Totale mesorectumexcisie.
TMF Thymidine-monofosfaat.
TMG 1: Trimethylglycine.
2: Temporomandibulair gewricht.
TML Trimethyllysine.
TMM Tendo-musculaire meridiaan. TMM's vormen de verbinding tussen het skelet en spierstelsel. Ze verzorgen zodoende de normale bewegingen.
TMP 1: Thymidine-monofosfaat.
2: Thiamine-monofosfaat, ofwel vitamine B1.
TMS Transcraniële magnetische stimulatie. Deze techniek wordt ingezet voor onderzoek naar de behandeling van stemmen (hallucinaties).
TMT Angst management theorie. Het was eind jaren tachtig toen Sheldon Solomon deze, nu sterk opkomende, sociaal-psychologische theorie onder woorden bracht.
TMTD Tetra-methyl-thiuram-disulfide.
TN 1: Tromponine.
2: Totaal stikstof.
TNF Tumor necrosis factor, wat voornamelijk door macrofagen geproduceerd wordt.
TNFR Tumor necrosis factor receptor.
TNM Tumor, nodus en metastasen.
TNO Toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek.
TnT Troponine T.
TNT Trinitrotolueen.
TNWT Thuiszorg noord-west Twente.
TOA 1: Technisch oogheelkundig assistent(e).
2: Tetracyclisch oxindol alkaloïd.
TOB Tobramycine.
Tocoferol Vitamine E.
TOF Tripartite overleg farmacie.
TOG Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte.
Tolerantie De verdraagzaamheid ten opzichte van een geneesmiddel of stof in de voeding.
Toniserend 1: De tonus vergrotend.
2: Opwekkend of versterkend.
Tonsil of tonsilla Amandel.
Tonsillitis Ontsteking van de amandelen in de keel.
Tonus De spanning in een spier of weefsel.
TOPAZ 1: Topzorg academische ziekenhuizen.
2: Tijdelijk ondersteuningspunt allochtonen in de zorgsector.
TOPKI Stichting trainings organisatie professionele Kinesiologie.
Torderen Draaien of torsie toepassen.
Torsie of torsio Draaiing.
Torso De romp van het lichaam.
Toxalbumine Een eiwit wat giftig is voor ons lichaam.
Toxemie Het voorkomen van toxinen in het bloed.
Toxiciteit De giftigheid.
Toxine Een giftige of schadelijke stof.
Toxine-antitoxine Een mengsel van een bepaald toxine met het tegen dit toxine werkzame tegengif.
Toxisch Vergiftig.
Toxoplasma Een geslacht van eencellige parasieten.
Toxoplasmose Een infectie veroorzaakt door de Toxoplasma gondii.
TP 1: Truncus pulmonalis.
2: Totaal proteïne.
3: Tryptofaan-pyrollase.
4: Trombopoëtine.
TPA 1: Weefsel-plasminogeen-activator.
2: Treponema pallidum agglutinatie.
3: Tetradecanoylforbolacetaat.
TPHA Treponema pallidum hem-agglutinatie.
TPI Treponema pallidum immobilisatie.
TPMT Thiopurine methyltransferase.
TPO Trombopoëtine.
TPP 1: Thiamine-pyrofosforzuur.
2: Thiaminepyrofosfaat of thiaminedifosfaat, de actieve vorm van vitamine B1.
TPR 1: Therapeut patiënt relatie.
2: Totale perifere stromingsweerstand in de bloedsomloop.
TPS Theatrale persoonlijkheidsstoornis.
TPV Totale parenterale voeding.
TPW Totale perifere weerstand.
Trachea Luchtpijp.
Tractie of tractio Trekken.
Tractus Een streng of bundel vezels.
Tranquillizer Een kalmerend middel.
Transferase Transferasen zijn eiwitten (enzymen) die delen van chemische verbindingen op andere overdragen.
Transvetzuur Op diverse producten uit ons voedingspakket staat zoiets vermeld als: 'geharde plantaardige olie'. De olie in dit product heeft dan een hardingsproces ondergaan. Het is een chemische behandeling van onverzadigd vet waaraan waterstof werd toegevoegd. Door dit proces ontstaan de zogenaamde transvetzuren. Zie ook: hydreren.
Trematoden Dit zijn zuigwormen waarvan sommige in het bloed kunnen voorkomen.
Tremor Een beving, siddering of trilling.
TRFC Transmurale regionale formularium commissie.
TrH Tryptophaan hydroxylase.
TRH 1: Thyroliberine.
2: Tractus retinohypothalamicus.
Tri Trichloorethyleen.
Trias Een drietal.
Trichina of Trichinella Een zogenaamde haarworm.
Trichitis Ontsteking van de haarwortels.
Triglyceride Dit is een wat oudere benaming voor vet. Het is een verestering van glycerol met een drietal vetzuren. Men gebruikt nu de naam triacylglycerol. We vinden deze glycerolen in de meeste dierlijke en plantaardige oliën en vetten.
TRIP Transfusiereacties in patiënten.
Tripeptide Een verbinding van drie aminozuren.
TRIX Transfusie register irregulaire antistoffen en X-proefproblemen.
tRNA Transport-RNA (ribonucleïnezuur).
Trombe, trombus of thrombus Een bloedstolsel dat zich aan de binnenkant van de vaatwand vastzet.
Trombocyt Een kernloos, klein en kleurloos bloedplaatje of bloedcel. De trombocyten hebben als taak de bloedstelping of hemostase te verbeteren.
Trombopenie Een verlaagd aantal bloedplaatjes.
Trombose of thrombosis De vorming van bloedstolling in een ader. Wanneer deze te groot wordt bestaat de kans dat de ader wordt afgesloten.
Trp (W) Het essentiële, aromatische aminozuur tryptofaan.
TRP Tubulaire terugresorptie van fosfaat.
Truncus Buis, stam of slagader.
TS 1: Tubereuze sclerose.
2: Transferrine saturatie.
3: Thymidylaat-synthetase.
4: Totaal zwavel.
TSE Overdraagbare spongiforme hersenaandoening.
TSH Afkorting voor het thyroïd stimulerend hormoon uit de voorkwab van de hypofyse. Het regelt de werking van de schildklier, we noemen het ook wel thyrotropine. Zie ook de pagina met termen zoals gebruikt voor laboratorium onderzoek.
TSI Thyroïd stimulerend immunoglobuline.
TSN Trombose stichting Nederland.
TSO Tripartite sectoraal overleg.
TSP Tropisch spastische paraparese.
TSS Toxische-shocksyndroom.
TSTA Tumor-specifiek transplantatie-antigeen.
TT 1: Tromboplastinetijd, zie ook: protrombinetijd.
2: Trombinetijd.
3: Trombotest.
TTE Trans-thoracale echocardiografie.
TTG Weefsel trans-glutaminase.
TTP 1: Trombotische trombocytopenische purpura.
2: Thymidine-trifosfaat.
3: Thiamine-trifosfaat, ofwel vitamine B1.
TTR Transthyretine.
TTS Transdermaal therapeutisch systeem.
TTT Thymol-troebelingstest.
TU Testosteron-undecanoaat.
Tuba Trompet. We kennen de oortrompet en die van de baarmoeder.
Tuber Een knobbel of zwelling.
Tubulus Buisje.
Tubus Buis.
TUD Technische universiteit Delft.
Tumor Zwelling, wat een teken van een ontsteking is.
Tumormerker Een tumormerker is een stof die in onder andere bloed of urine aangetroffen wordt. Zo'n stof moet een aanwijzing geven voor de aanwezigheid van een gezwel of tumor. De concentratie van een tumormerker zou dan ook in overeenstemming moeten zijn met het groter danwel kleiner worden van de tumor. Dit blijkt in de praktijk lang niet altijd betrouwbaar. Sommige, als tumormerker bekende, stoffen kunnen ook van normale cellen afkomstig zijn.
TUMT Transuretrale microgolf thermotherapie.
Tunica Een bedekkende laag, omhulsel of vlies. Het meervoud is tunicae.
TUR Transurethrale resectie.
TURP Transuretrale resectie van de prostaat.
TURT Transuretrale resectie van een tumor.
TVA Transvacceenzuur.
TVE 1: Transvaginale echografie.
2: Transvaginale endoscopie.
TVLO Totaal verbrand lichaamsoppervlak.
TVMD Tijdelijke verstrekkingenwet maatschappelijke dienstverlening.
TWC Vertaald is dit het totaal aantal leukocyten ofwel witte bloedcellen.
TWK Thoracale wervelkolom.
TWR Tussenwervelruimte.
TWS Tussenwervelschijf.
TWSSV Tijdelijke wet stimulering sociale vernieuwing.
Tx Tromboxaan of thromboxaan.
TxA Tromboxaan-A.
TXS Tromboxaansynthetase.
Tyr (Y) Het aromatische aminozuur tyrosine.
Tyrosine Een aminozuur.
Tyrotoxisme of tyrotoxismus De zogenaamde kaasvergiftiging.
TZ Terugdringing ziekteverzuim.
TZD Thiazolidinedione, met een verlagende werking op de bloedglucose.
ABCDEFGH I JKLMNOPQRSTUVWXYZ
homebioresonantiebiotensorcraniosacraalelectroacupunctuur
fytotherapiehomeopathiekleurenpunctuurorthomoleculairlinks
ayurvedanieuwscontactcurriculum vitaedisclaimertesten
• • • artikelenoverzicht van de website • lexicon • zoeken • • •