Voorwoord en inleiding

Deze pagina bevat het voorwoord en de inleiding van de door Arda in 2008 geschreven scriptie over de inflammatoire darmziekte Colitis ulcerosa. Voor een bij de Qing-Bai, academie voor Chinese geneeswijze, gevolgde opleiding acupunctuur is het een verplicht opstel en tevens onderdeel van deze opleiding.

Voorwoord

Mijn motivatie om voor het onderwerp colitis ulcerosa te kiezen is het feit dat ik zelf aan deze ziekte lijd. In mijn omgeving kom ik regelmatig mensen tegen die ook heel veel last hebben van deze ziekte. Vanuit de Westerse geneeskunde wordt er veelal slechts aan symptoombestrijding gedaan bij het behandelen van deze aandoening. De traditionele Chinese geneeskunde ofwel TCM pakt daarentegen meer de oorzaken aan en behandelt ook preventief.

Als colitis-patiënte wil ik deze ziekte vanuit de TCM als volgt bekijken:
  • wat zou een TCM-behandeling aan meerwaarde kunnen bieden.
  • hoe zou een behandeling met acupunctuur er uit kunnen zien.

Zoals uit deze scriptie zal blijken heeft de Westerse geneeskunde op langere termijn geen vat op deze ziekte. Aanvankelijk werkt de medicatie heel snel maar zie je de symptomen steeds weer terugkeren. De toegepaste medicatie onderdrukt het immuunsysteem waardoor men vatbaarder wordt voor allerlei andere ziekten. De jarenlang voorgeschreven medicijnen geven tijdelijke verbetering doch regelmatig vlamt de ziekte weer opnieuw op. Het verloop van deze ziekte is zeer grillig en kan tot zeer ernstige complicaties leiden zoals een toxisch mega-colon (vergrootte darm) of een colon-carcinoom (darmkanker). Dit leidt vaak tot operatief ingrijpen waarbij de dikke darm verwijderd wordt en een stoma geplaatst moet worden.

Gedurende een periode van zeven jaar ben ik zogezegd volgestopt met salazopyrine, pentasa en op prednisolon gelijkende klysma's. Tegenwoordig zie ik nog steeds hetzelfde gebeuren bij andere mensen die aan deze ziekte lijden. De vraag voor mij is:
  • kan acupunctuur de reguliere medicatie vervangen of een ondersteunende werking bieden?
  • is het mogelijk om met acupunctuur verlichting te geven bij de zeer ernstige gevallen van deze ziekte?
In de inleiding, iets lager op deze pagina, zal ik hier verder op ingaan.

In deze scriptie heb ik in hoofdstuk 4 veel aandacht besteed aan het onderwerp voeding. Mijn motivatie hiervoor is dat ik er van overtuigd ben dat een goede gezondheid gaat of staat met een gezonde en tevens uitgebalanceerde voeding. Mijns inziens is gezonde voeding een van de belangrijkste fundamentele behoeften van de mens. Door je voeding, naar persoonlijke behoefte, goed uit te balanceren stel je jezelf in staat om een goede lichamelijke conditie te verkrijgen. Hierdoor wordt je minder vatbaar voor allerlei ziekten. Bij colitis ulcerosa kan je remissies (tijdelijk afnemen van de ziekte verschijnselen) van de ziekte voorkomen en ben je beter bestand tegen allerlei complicaties die deze ziekte met zich meebrengt.

Inleiding

In deze afstudeerscriptie wil ik ingaan op de ziekte colitis ulcerosa en deze vanuit de Westerse- en traditionele Chinese geneeskunde (TCM) benaderen. Een inflammatoire darmziekte (IBD) zoals colitis ulcerosa is evenals de ziekte van Crohn een aandoening van deze moderne tijd. Het is een ziekte van de Westerse landen en komt het meest voor in Europa en Noord-Amerika. De hedendaagse ongezonde voeding en levensstijl zal ongetwijfeld een grote rol hierbij spelen. Het gemiddeld aantal patiënten dat aan deze ziekte lijdt is momenteel ongeveer 7 op de 100.000. Dat betekent een vermeerdering met enkele duizenden nieuwe patiënten per jaar.

Over het algemeen openbaart deze ziekte zich op jonge leeftijd tussen het 20e en 30e levensjaar, soms op kinderleeftijd en in een enkel geval op iets oudere volwassen leeftijd. Door het toenemend aantal patiënten met deze ziekte werd aanzienlijk geïnvesteerd in onderzoek naar de oorzaak en ziektemechanismen. Hierdoor kreeg de medische wereld meer inzicht in de aard, het verloop en de complicaties van deze ziekte. Ondanks alle onderzoeken van de laatste decennia is de oorzaak van deze ziekte nog steeds niet opgehelderd. Een hypothese zou kunnen zijn dat deze chronische a-specifieke darmziekte het gevolg is van een ontspoorde afweerreactie tegen darmbacteriën bij patiënten met een erfelijke aanleg.

Er wordt ook wel gezegd dat meerdere factoren een rol kunnen spelen, zoals een uitlokkende factor in de omgeving (b.v. in de voeding) of een onbekend micro-organisme. Het meest waarschijnlijk is dat bij bepaalde personen met een erfelijke aanleg één of meerdere stoffen of organismen (virussen, bacteriën of componenten uit de voeding) tot een chronische darmontsteking kunnen leiden. Wegens een erfelijke factor worden om onverklaarbare redenen de ontstekingsprocessen onvoldoende afgeremd. Zonder medische behandeling kan deze ontsteking dan ook niet worden gestopt. Het eigen darmweefsel wordt als vreemd weefsel beschouwd en chronische ontstekingen zijn hiervan het gevolg.

De darm heeft bepaalde moleculen (antigenen) gemeen met de gewrichten, huid en ogen waardoor zich in deze organen eveneens ontstekingen kunnen manifesteren. Daarom wordt colitis ulcerosa steeds meer tot de auto-immuunziekten gerekend. Auto-immuunziekten zijn ziektes waarbij het ontstaan gepaard gaat met het aanmaken van antistoffen tegen bepaalde eigen lichaamsweefsels of organen in het lichaam. De mucosa van het colon is aangetast en hoofdsymptomen zijn bloed, slijm en pus in de stoelgang (ontlasting, feces of faeces).

Het lijkt mij interessant en nuttig om dit onderwerp eens vanuit het TCM-gebied te bekijken, daar deze ziekte toch vrij veel voorkomt. Patiënten die aan deze ziekte lijden krijgen vaak het stempel 'levenslang' opgedrukt. In ernstige gevallen kan de ziekte ook levensbedreigend zijn! Door de verhoogde frequentie van de stoelgang tot wel meer dan 10x per dag, met soms ongewild faeces-verlies waardoor je de deur zogezegd niet meer uitkomt, kunnen mensen geïsoleerd raken en vereenzamen.

De vraagstelling in deze scriptie is:
  • kan colitis ulcerosa behandeld worden met acupunctuur?
  • kan acupunctuur een reguliere (Westerse) behandeling vervangen of uitsluitend ondersteunen?
Hierop volgend wil ik ingaan op het behandelen van colitis ulcerosa met acupunctuur.

Wil je colitis ulcerosa met acupunctuur kunnen behandelen dan zal er naar oorzakelijke factoren gekeken en patronen gedifferentieerd dienen te worden. Voor de differentiatie van patronen heb ik gekozen voor de Vijf Elementen, interne en externe ziekte-oorzaken, de Zes Divisies (Yang Ming), de orgaansyndromen en Qi Jing Ba Mai. Mijn motivatie voor deze keuze is als volgt:
  • Bij de Vijf Elementen zijn de mogelijkheden zeer breed en kan je de oorzakelijke factor heel goed aanpakken. Omdat bij colitis ulcerosa emoties een grote invloed hebben op de ziekte vind ik het behandelen met de Vijf Elementen heel geschikt.
  • De ziekte kan veroorzaakt worden door externe ziekte-oorzaken zoals b.v. de invloed van het klimaat. De interne ziekte-oorzaken onstaan door het langdurig onderdrukken van emoties. Dit onderdrukken speelt dan ook een rol bij het ontstaan van de ziekte en de steeds weer terugkerende remissies.
  • De Dikke Darm en Maag vallen binnen de Zes Divisies onder het Yang-Ming stadium waardoor ook hier een duidelijke relatie is.
  • Bij de orgaan-syndromen zijn duidelijk de Dikke Darm en de Milt en Maag betrokken. Ook Lever-Qi-Yu kan hiermee verband houden en de ziekte beïnvloeden. Meestal ligt de oorzaak in een Milt-Xu en lokaliseert de ziekte zich in de Dikke Darm. Uiteindelijk zien we ook dat de ziekte kan leiden tot een Nier-Yang-Xu.
  • Daar er erfelijke factoren aanwezig zijn en men spreekt van een auto-immuunziekte lijkt mij dat de Qi Jing Ba Mai oorzakelijke factoren en constitutionele zwakte goed aan kan pakken. Ook het behandelen van bloedstase zoals b.v. met de Chong Mai kan effectief zijn.

In hoofdstuk 1 wil ik de Westerse visie op deze ziekte uitgebreid aan de orde laten komen. Dit voor wat betreft de symptomen, medicatie, complicaties, wel of geen operatie, psychologische aspecten en voeding. Hierbij laat ik ook een stukje orthomoleculaire voedingsleer aan bod komen.

In hoofdstuk 2 heb ik een zestal artikelen uit het Journal of Traditional Chinese Medicine samengevat die colitis ulcerosa volgens de TCM diagnostiseren en behandelen met acupunctuur, moxa, Chinese kruiden, reguliere medicatie of een combinatie van deze behandelingswijzen. Alle resultaten van de behandelingen hebben de onderzoekers gecontroleerd d.m.v. een endoscopisch onderzoek. De resultaten waren over het algemeen bevredigend en leidden in een aantal gevallen tot volledige genezing of gaven een duidelijke verbetering van de klachten te zien. Verder heb ik in dit hoofdstuk colitis ulcerosa gedifferentieerd volgens de Vijf Elementen, de Zes Divisies (Yang-Ming), de orgaansyndromen, interne en externe ziekte-oorzaken en de Qi Jing Ba Mai.

In hoofdstuk 3 staat de behandeling van colitis ulcerosa centraal volgens algemene richtlijnen (primaire en secundaire punten) en patroondifferentiatie, die ik in hoofdstuk 2 uitgebreid heb beschreven.

In hoofdstuk 4, wil ik de voeding volgens de TCM-richtlijnen uitgebreid aan de orde laten komen en tevens wat adviezen geven ten aanzien van de voeding. Dit met name over de wijze van eten en versterkende maar ook heilzame voedingsmiddelen volgens patroondifferentiatie zoals beschreven is in hoofdstuk 2.

In het nawoord wil ik de verschillen en overeenkomsten tussen de Westerse- en de traditionele Chinese geneeskunde beschrijven qua oorzaak en behandeling en in het kort weergeven wat ik in deze scriptie over colitis ulcerosa heb beschreven.