Verklarende woordenlijst: J en K

Op deze pagina een tabel die afkortingen, medische termen en een aantal moeilijke woorden verklaart. Deze vinden hun toepassing in de biochemie, reguliere-, alternatieve-, additieve- en complementaire geneeskunde. In deze tabel staan alle woorden die met een 'J of K' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn te bereiken via het horizontale link-alfabet direct boven en onder de tabel.

Afkorting of woord:	Verklaring:
J	1: Het symbool voor de eenheid Joule. 2: Symbool voor het jodium of jood (iodine) element uit het periodiek systeem.
JA	Juveniele artritis.
JAB	Jongeren advies bureau.
JAC	Jongeren adviescentrum.
Jacketkroon	Een porcelijnen prothetische kroon op een tand.
Jactatie of jactatio	Het onrustige woelen van een zieke die koorts heeft.
JAIB	Jongeren advies en informatie bureau.
JAK	Janus kinase.
JB	Junctionele bradycardie.
JCA	Juveniele chronische artritis.
JD	Juveniele diabetes.
Jejunalis	Met betrekking tot de nuchtere darm ofwel jejunum.
Jejunitis	Ontsteking van het jejunum ofwel de nuchtere darm.
Jejunostomie	Het via de buikwand maken van een opening naar de nuchtere darm of jejunum.
Jejunum	De zogenaamde nuchtere darm. Dit is - met een lengte van ongeveer 2,5 meter - het middelste deel van de dunne darm. Het is een vervolg op de twaalfvingerige darm of duodenum. Dit gedeelte van de dunne darm gaat vervolgens over in de kronkeldarm ofwel ileum.
Jetlag	De 'transatlantische kater', het door een lange vliegreis ontregelde biologische ritme. Een aantal kenmerken hiervan zijn moeilijk slapen, concentratiestoornis, vermoeidheid en een slechte eetlust.
Jeugdpuistjes	Zie: acne.
JG	Juxta-glomerulair.
JGA	Juxtaglomerulair apparaat.
JGZ	Jeugd gezondheidszorg.
JH	Juvenile hemochromatose of haemochromatosis.
JIA	Juveniele idiopathische artritis.
Jicht	Gewrichtsontsteking of artritis (arthritis) urica. We kennen verschillende vormen van jicht.
JIP	Jongeren informatie punt.
JMD	Juveniele macula-degeneratie. Het is een erfelijke vorm van macula-degeneratie die al op jonge leeftijd optreedt.
JME	Juveniele myoclonus epilepsie.
Jodisme	Een door jodium (jood) veroorzaakte chronische vergiftiging.
Jodium	Zie: jood.
Jodiumtinctuur	In verdunde alcohol opgelost jodium en natriumjodide. Het vormt een middel met desinfecterende eigenschappen.
Jododerma	Een door jodium (jood) veroorzaakte huidafwijking.
Jodofoor	Ingewikkelde verbindingen van jodium met in water oplosbare stoffen vallen onder de verzamelnaam jodofoor.
Jodothyrine	Synoniem voor thyroïdine.
Jood of jodium	Een chemisch element. Het heeft desinfecterende eigenschappen in een verbinding met natrium. Wordt verbonden met kalium, als joodkalium, toegepast bij o.a. hoestdranken en chronische ontstekingen.
Joodkalium	Deze verbinding met jodium wordt bijvoorbeeld gebruikt bij het behandelen van een kliergezwel, arteriosclerose, syfilis en verschillende chronische ontstekingen.
Joodtinctuur	Zie: jodiumtinctuur.
JoPla	Jongeren platform van, voor en door jongeren met een handicap.
Joule	Eenheid van arbeid of energie. Wordt gebruikt om de hoeveelheid energie (calorieën) in voedingsmiddelen aan te geven; 1 Joule = 0,239 calorie.
JOZ	Jaaroverzicht zorg.
Js	Jouleseconde. De jouleseconde staat voor een joule vermenigvuldigd met een seconde. Het is een eenheid van electrisch arbeidsvermogen.
JUCO	Junior co-assistent.
Jugulum	De kuil boven het borstbeen.
Junctie	Verbinding of samenvoeging.
Junctura	Verbinding.
Junk of junkie	Een verslaafde aan drugs.
Juveniel of juvenilis	Op jeugdige leeftijd, jeugdig of tot de jeugd behorend.
Juxta	In samenstellingen: in de buurt gelegen of nabij.
Juxtapositie	Een samenvoeging van twee stukken darm.

Verklarende woordenlijst: K

Afkorting of woord:	Verklaring:
K	1: Symbool voor het kalium element uit het periodiek systeem. 2: Kelvin, naast Celsius een eenheid voor temperatuur. 3: Afkorting van kilo = duizend. 4: Het essentiële aminozuur lysine.
K&Z	Kind en ziekenhuis.
KA	1: Keratoacanthoom. 2: Kilo-ampère ofwel 1000 ampère.
KAB	Klachtencommissie alternatieve behandelwijzen.
KAG	Keuringsraad aanprijzing gezondheidsproducten.
Kakidrosis	De door een verhoogde afscheiding van zweet veroorzaakte onaangename lichaamsgeur.
Kakosmie	Het ruiken van vieze geuren.
Kalium	Het scheikundig element kalium (symbool: K) komt, voornamelijk in de cellen, als een belangrijke electrolyt in het lichaam voor.
Kalk	Dit is calciumcarbonaat. Men gebruikt meestal het woord calcium, afgekort Ca.
Kallikreïne	Een eiwitsplitsend enzym dat kininogeen omzet in kinine.
Kamerwater	De vloeibare inhoud van de achterste en voorste oogkamer.
Kampogen	Een door een tekort aan vitamine A en vitamine B veroorzaakte teruggang in de kwaliteit van de oogzenuw.
Kanker	De vorming van kwaadaardige gezwellen in het lichaam. We zien hierbij vaak een sterke woekering.
Kardinaal	Hoofdzakelijk of voornaamste.
Kardinaalstong	Een verschrompelde purperrode tong.
Karteldarm of colon	Het tussen blindedarm en endeldarm gelegen deel van de dikke darm.
Karyo-	In samenstellingen: met betrekking tot de celkern.
Karytas	Het membraan van de kern oftewel kernmembraan.
Kata-	In samenstellingen: omlaag.
Kataboliet	Katabole metaboliet.
Katabolisme	De afbraakstofwisseling waarbij energie vrijkomt door het uiteenvallen van samengestelde verbindingen.
Katalysator	Dit is een stof die, zonder zelf ontleed te worden, een chemisch proces bespoedigt of vertraagt.
Katalyse	Het effect (katalyseren) van een katalysator zoals bijvoorbeeld een enzym. Dit effect kan dan een versnelling of vertraging van een scheikundige reactie opleveren.
Katalytisch	De invloed van een katalysator ondergaan.
Kataplexie	Een plotseling verlies van spierspanning.
Kathepsine	Dit is een enzym wat eiwit splitst.
Kathode	De negatieve pool van bijvoorbeeld een batterij.
Kation	Een positief geladen ion.
KB	Kortdurende behandeling.
KBA	Keto-beta-boswellia-zuur.
KBO	Katholieke bond van ouderen.
KBOH	Kwaliteits- en bruikbaarheids onderzoek van hulpmiddelen.
KC	1: Kupffercel. 2: Kevlar koolstof. 3: Keratoconus (cornea conica). 4: Kilocycle. 1 kilohertz (kilocycle) = 1000 hertz
kcal	Kilocalorie. 1 kcal = 1000 calorieën.
KCHL	Klinisch-chemisch en hematologisch laboratorium.
KCL	Klinisch chemisch laboratorium.
KCO	Kenniscentrum overgewicht.
kD	Kilodalton. 1 kD (kDa) = 1000 dalton
kDa	Kilodalton. 1 kDa (kD) = 1000 dalton.
KDAM	Kinderen van moeders die afhankelijk van drugs zijn.
KDV	Kinderdagverblijf.
KE	Kinetische energie.
KEAC	Klinisch ecologisch allergie centrum.
Kegeltand	Een te kleine en abnormaal gevormde tand.
KEL	Kippenei-lysozym.
Kelis	Litteken of vlek.
KEMO	Kerncommissie ethiek medisch onderzoek.
KenBiS	Kenniscentrum bipolaire stoornissen.
Keratalgie of keratalgia	Een pijnlijk hoornvlies van het oog.
Keratitis	Ontsteking van het hoornvlies (cornea) van het oog.
Keratomycose	Een schimmel die het hoornvlies van het oog doet ontsteken.
Keratose of keratosis	Dit is een abnormale verhoorning van de huid.
Keratotomie	Het insnijden of doorsnijden van het hoornvlies in het oog tijdens een operatie.
Ketosteroïden	Dit zijn androgene stoffen zoals androsteron, oestron, progesteron en testosteron.
kg	Kilogram. 1 kg = 1000 gram.
KG	Kippenglobuline.
KGC	Klinisch genetisch centrum.
kgLG	Kilogram lichaams-gewicht.
kgm	Kilogrammeter, een eenheid van arbeid of arbeidsvermogen. 1 kgm is de arbeidskracht die benodigd is om een gewicht van 1 kg één meter op te heffen.
KGO	Klinisch geneesmiddelen onderzoek.
KGS	Ketogeen-steroïden.
KGVT	Kinder-gezinsvervangend tehuis.
kGy	Kilogray. 1 kGy = 1000 gray.
KH	De afkorting voor koolhydraat.
KHT	Kinderlijke harttonen.
kHz	Afkorting voor kilohertz. 1 kHz = 1000 hertz oftewel 1000 wisselingen of trillingen per seconde.
KI	1: Kaliumjodide. 2: Kleurindex. 3: Kinetische interceptor. 4: Kunstmatige inseminatie.
KID	Kunstmatige inseminatie (KI) door middel van sperma dat werd geleverd door een donor.
KIE	1: Kallikreïne-inactiverende eenheid. 2: Kunstmatige inseminatie (KI) met sperma van de man of echtgenoot. De afkorting KIH wordt ook gebruikt, zie ook: IUI.
Kiem	Een micro-organisme.
Kiemblad	We kennen een buiten-, midden- en binnen-kiemblad. Het is een laag cellen waarover het embryo zich in een vroeg stadium verdeelt.
KIH	Kunstmatige inseminatie (KI) met sperma van de echtgenoot. De afkorting KIE wordt ook gebruikt.
Kijkoperatie	Een operatie die wordt uitgevoerd met behulp van een endoscoop, een instrument om holten of inwendige kanalen in het lichaam te bekijken. Een kijkoperatie wordt ook wel sleutelgatchirurgie of minimaal-invasieve chirurgie genoemd.
KIKB	Kortdurende intensieve klinische behandeling.
Kilo-	In samenstellingen: duizend.
Kinase	Activator van een enzym.
Kinesiatrie	Heilgymnastiek of oefentherapie.
Kinesiologie	De bewegingsleer, kennis van de functies van gewrichten en spieren.
Kinesis	De leer van de bewegingskracht of bewegingsleer.
Kinesthesie	Het door onze spierbewegingen gewaarworden van beweging.
Kinetica	Zie kinesis hier boven.
Kinetiek	Zie kinesis hier boven.
Kinine	Een koortswerend alkaloïd dat gewonnen wordt uit de bast van de kinaboom.
Kininen	Een verschillende functies vervullende groep weefselhormonen, het zijn peptiden.
Kininogeen	Een nog niet actief voorstadium van kininen.
Kinocilium	Trilhaar.
Kionitis	Ontsteking van de huig.
Kiotomie	Een operatieve ingreep waarbij de huig wordt ingekort.
KIR	Killer-cel remmende (inhibitoire) receptor.
KIS	Klachten informatie systeem.
KITTZ	Kwaliteits-instituut voor toegepaste thuiszorg.
KIZA	Kennissysteem infectieziekten en arbeid.
kJ	Kilojoule, een eenheid van electrisch arbeidsvermogen. 1 kJ = 1000 joule.
KJP	Kinder- en jeugdpsychiatrie.
KKC	Kwaliteits- en kenniscentrum.
KKM	Keten kwaliteit melk.
KKP	Kortdurende klinische psychiatrie.
KKV	Korte keten vetzuren.
KL	Kinder-leeftijd.
Klebsiella	Een commensaal in de darm en luchtwegen levend geslacht van bacillen. Bij een plaatselijk verminderde weerstand kunnen ze echter ziekmakend werken.
Kleincellig	Een cel met als kenmerk een normale kern (nucleus) maar met weinig vloeibaar bestanddeel of celplasma er omheen.
KLEM	Vereniging van klinisch embryologen.
Klier	Een orgaan dat een product (secreet) afscheidt. We onderscheiden klieren die d.m.v. een afvoerbuis afscheiden (exocrien) en deze waarbij het product, in dit geval een hormoon, direct door het bloed wordt opgenomen (endocrien). Afscheidingen van exocriene klieren zijn bijvoorbeeld urine en zweet.
KLM	Het gaat hier niet over een maatschappij, vliegtuigen of vliegen maar over de klub lange mensen. De vereniging KLM doet aan behartiging van belangen, offline informatievoorziening en organiseert verschillende sociale activiteiten.
km	Kilometer. 1 km = 1000 meter.
KM	Kurzrock-Miller. Het is een test in het laboratorium. De laborant brengt het afgenomen slijm van de baarmoederhals samen met het sperma van de partner of met donor sperma. Vervolgens wordt de aanwezigheid en de mate van beweeglijkheid van de zaadcellen in het slijm beoordeeld.
KMI	Kupperman menopause index.
KMLO	Kort middelbaar laboratorium onderwijs.
kN	Kilonewton. 1 kN = 1000 newton.
KNAW	Koninklijke Nederlandse akademie voor wetenschappen.
KNCV	1: Koninklijke Nederlandse chemische vereniging. 2: Koninklijke Nederlandse centrale vereniging tot bestrijding van tuberculose.
KNDB	Koninklijke Nederlandse drogisten bond. De KNDB is de sociaal economische brancheorganisatie die de belangen van zelfstandige ondernemers in de drogisterijbranche behartigt.
Knesmos of knesmus	Jeuk of jeukziekte.
KNF	Klinische neuro-fysiologie.
KNGF	Koninklijk Nederlands genootschap voor fysiotherapie.
Knidosis	Netelroos.
KNMG	Koninklijke Nederlandse maatschappij tot bevordering der geneeskunst.
KNMP	Koninklijke Nederlandse maatschappij ter bevordering der pharmacie.
KNMVD	Koninklijke Nederlandse maatschappij voor diergeneeskunde.
KNN	Stichting kinesiologisch netwerk Nederland. De stichting KNN is een onafhankelijke organisatie voor iedereen die met spiertesten werkt of erin geïnteresseerd is.
KNO	Afkorting van keel, neus en oor (heelkunde).
KNOV	Koninklijke Nederlandse organisatie van verloskundigen.
KOAG	1: Koepelorganisatie alternatieve geneeswijzen. 2: Keuringsraad openlijke aanprijzing geneesmiddelen.
Kokervisus of kokerzien	Een beperking van het gezichtsveld.
Kokkogeen	Door kokken of coccen veroorzaakt.
Kommabacil	Een gekromde bacil die lijkt op de vorm van een komma.
Koolhydraat	Tot de koolhydraten behoren onder andere cellulosen, pectinen, suikers en zetmeel. De elementen koolstof, waterstof en zuurstof vormen als organisch-chemische verbinding een koolhydraat.
KOPAC	Kwaliteit, ontsteking, plaveiselcelepitheel, andere afwijkingen en endocervicale afwijkingen van het cilinderepitheel.
Koper	Een sporenelement.
KOPP	Kinderen van ouders met psychiatrische problemen.
Koppen	Het zogenaamde 'koppen zetten'. Zie: cupping.
KOV	Kleur onderscheidingsvermogen.
KOZ	Klinisch onderzoek.
KP	1: Kalium perchloraat. 2: Keratosis pilaris, een op haar gelijkende abnormale verhoorning van de huid.
kPa	Kilopascal, een eenheid voor druk. 1 kPa = 1000 pascal.
KPAZ	Kernvragenlijst patiënten tevredenheid academische ziekenhuizen.
KPR	Afkorting van kniepees-reflex.
Kr	Symbool voor het krypton element uit het periodiek systeem.
kRad	Kilorad. 1 kRad = 1000 rad.
Krebscyclus	Deze cyclus is vernoemd naar H. Krebs, een Duitse biochemicus die leefde van 1900 tot 1981. Zie: citroenzuurcyclus.
KRM	Kinase respons modulator.
KS	1: Ketosteroïden. 2: Keratansulfaat. 3: Keratitis sicca, ofwel droge keratitis. 4: Klinefelter syndroom of syndroom van Klinefelter. 5: Kaposisarcoom of sarcoom van Kaposi, kwaadaardige (maligne) aandoening op de huid (huidwoekeringen) of inwendig in het lichaam. Deze aandoeningen kunnen levensbedreigend zijn. Kaposisarcoom wordt vaak gezien bij HIV-positieve personen.
KSGV	Katholiek studiecentrum voor geestelijke volksgezondheid.
KSHV	Kaposisarcoom herpesvirus.
KSR	Kernspin resonantie.
KSRT	Kernspin resonantie tomografie.
KT	1: Kombucha thee. 2: Nier transplantatie.
KTC	Klacht en tucht commissie.
KTH	Katholieke theologische hogeschool.
KUN	Katholieke universiteit Nijmegen.
kV	Kilovolt. 1 kV = 1000 volt.
kVA	Kilovolt-ampère. 1 kVA = 1000 volt-ampère.
KVE	Kolonie vormende eenheid.
KVHN	Koninklijke vereniging Homeopathie Nederland.
KVI	Kernfysisch versneller instituut. Het instituut bevindt zich op de campus van de universiteit van Groningen.
KVO	Kind van verslaafde ouders.
KVT	Kortverblijf tehuis.
KVW	Keuringsdienst van waren.
kW	Kilowatt. 1 kW = 1000 watt.
KWF	Koningin Wilhelmina fonds Nederlandse kankerbestrijding.
kWh	Kilowattuur. 1 kWh = 1000 wattuur.
KWID	Kwantitatieve ingrediënten declaratie.
KWIS	Kwaliteits informatie- en sturingsysteem.
KWZ	Kwaliteitswet zorginstellingen.
KZ	1: Kraamzorg. 2: Krankzinnige. 3: Kinder-ziekenhuis.
KZI	Kwaliteitswet zorginstellingen.