Misschien denkt u bij het woord
mineralen enkel aan een hele verzameling, al dan niet mooi glimmende,
stenen van de overbuurman. Veel van onze dagelijkse voedingsmiddelen
bevatten ook verschillende van deze niet-organische (anorganische)
stoffen. Naast de vitaminen spelen ook deze mineralen en sporenelementen (of spoorelementen) een onmisbare rol in onze
stofwisseling (metabolisme). De mineralen worden ook wel
macro-elementen genoemd. Macro omdat ons lichaam er ten opzichte van de
sporenelementen relatief veel van nodig heeft. We meten hier vrijwel
altijd in milligrammen (mg).
We kunnen ons terecht afvragen of we nu genoeg van deze 'stofjes' in
ons lichaam binnen krijgen. In vroeger tijden moesten we het
bijvoorbeeld gewoon doen met de groenten die het lopende seizoen ons
bood. Nu worden de bananen, broccoli en weet ik niet wat vanuit
allerlei streken op de aardbol naar ons ingevlogen ...
De aangeboden hoeveelheid mineralen en het verbruik ervan wordt door
een aantal factoren beïnvloed. Enige voorbeelden hiervan:
- Moderne gewoonten van eten en drinken zoals 'de
chinees' om de hoek, een pizza, een 'kant en klaar' maaltijd of zo maar
een 'vette hap uit de muur' al dan niet opgestookt in onze magnetron.
Ook het drinken van plassen frisdrank en koffie of het verorberen van
tussendoortjes zoals chips, snacks en zoutjes is bij veel mensen - vaak ook urenlang weggezakt in het bankstel - een soort dagelijkse routine geworden.
- Verarming of uitputting van het mineraalgehalte in de
landbouwgronden.
Hier is wereldwijd al onderzoek naar gedaan. Sinds 1985 is bij appels, aardappelen en bloemkool het gehalte aan mineralen en vitaminen met zo'n 60 tot 80% afgenomen!
- Raffinage of polijsten van bijvoorbeeld suiker, meel en rijst. Men noemt dit het product een 'zuiverings'-proces doen ondergaan ...
- Conservering. Voedingsmiddelen en spijzen door middel
van conserveringsmiddelen minder ontvankelijk tegen bederf maken. Denk hierbij eerst en vooral maar aan het grote aantal additieven dat de industrie ter beschikking staat.
- Lichamelijke en geestelijke belasting of activiteit.
- Stress. Binnen de geneeskunde een toestand die
mechanismen voor de afweer opstart.
- Alcoholgebruik (of misbruik). Dit komt helaas ook bij
jongeren steeds meer voor.
- Luchtvervuiling (smog). De luchtvervuiling blijkt in
Nederland verantwoordelijk te zijn voor 14% van alle sterfgevallen. Dit
waren er het afgelopen jaar (2007), naar ik meen, een kleine
vierduizend!
- PCB's en dioxinen. Een dioxine is bijvoorbeeld een
middel om onkruid te verdelgen (herbicide). Dit soort middelen
concentreren zich in de grondstoffen waaruit verschillende
voedingsmiddelen gemaakt worden.
- Vervoer over, ook al gaat het snel, grote afstanden.
Denk hierbij maar aan onrijp geplukt fruit.
- Opslag. Een bepaald niet gering percentage gaat
tijdens deze periode van tijdelijk ergens opslaan verloren. Misschien
ook een engelendeel net als bij het distilleren?
- Het gebruik van geneesmiddelen.
- Het lichaamsgewicht.
- Een groot deel gaat tijdens het bereiden over in het
kookwater dat menigeen domweg door de gootsteen spoelt ...
- Naarmate we meer verjaardagen gevierd hebben wordt het
opnemen van verschillende stoffen in het lichaam minder
efficiënt en gaan we bovendien ook minder eten ...
Ons lichaam kan een aantal vitaminen zelf aanmaken,
maar met mineralen
is dat volstrekt onmogelijk. De mineralen maken voor ongeveer 5% deel
uit van het totale lichaamsgewicht.
De mineralen en spoorelementen worden in het lichaam opgenomen via de
dunne darm en het eerste deel van de dikke darm.
Mineralen en spoorelementen in de vorm van supplementen worden in het
algemeen beter opgenomen dan deze die in de gemiddelde voeding
voorkomen. Verder kan de werking van het ene mineraal vaak in positieve
of negatieve zin beïnvloed worden door één of meerdere andere
mineralen. Zo zijn bijvoorbeeld kalium en natrium qua werking
onafscheidelijk met elkaar verbonden in verband met de waterhuishouding
in het lichaam. IJzer met koper zijn weer onontbeerlijk bij de vorming
van rode bloedlichaampjes. Een teveel aan zink heeft een negatieve
invloed op de opname van koper in onze darmen. Een tekort aan mineralen
komt vaak voor.
Hieronder staat de lijst met de verschillende mineralen en
sporenelementen die met behulp van enige
testdozen
en de
Bicom of met
Electroacupunctuur uit
te testen zijn.
Er is ook een interessante pagina om even een kijkje op te nemen. Daar vergelijken we de ingrediënten van een drietal multi's met mineralen.
De mineralen
Calcium, kalium, magnesium en natrium zijn metalen. Zij behoren in
opgeloste vorm tot de electrolyten en zijn allen positief geladen.
Chloor, fosfor en jood zijn niet-metalen. Bijna alle macro-elementen in
het organisme fungeren als bouwstoffen en wanneer eenmaal opgelost als
electrolyten. Deze electrolyten vinden we in het bloed (serum), de
cellen en de ruimte tussen de cellen (extracellulair). Voor een goed
functionerend en gezond lijf moeten de concentraties van deze
electrolyten nauwkeurig bewaakt en bijgeregeld worden door het lichaam.
Calcium (Ca):
Een voor ons organisme
onmisbaar element is calcium wat in de volksmond ook wel gewoon kalk
genoemd wordt. Van de ongeveer 1000 tot 1500 gram calcium die zich in
ons lichaam bevindt komt circa 98% voor in de botten of het skelet. Het
wordt als calciumfosfaat of apatiet in het bot opgeslagen. Calcium
hebben we nodig voor de opbouw en verder onderhoud van onze botten en
het gebit.
De aanwezige hoeveelheid wordt in een voortdurend proces opgebouwd maar
ook weer afgebroken. Voor ons twintigste levensjaar is de opbouw groter
dan de afbraak. De volgende, plusminus twintig, jaren is dit proces van
afstervende botcellen en het vormen van nieuwe vrijwel met elkaar in
evenwicht. Daarna, zo ongeveer vanaf onze veertigste verjaardag, is de
afbraak (degeneratie) groter dan de opbouw (regeneratie) en helaas
onontkoombaar! De resterende 2% calcium is ook benodigd voor een goede
spierfunctie, de bloedstolling, werking van de zenuwstelsels
(neurotransmitters en mediatoren) en de productie van hormonen.
De uitscheiding van calcium via de urine wordt verhoogd door het
nuttigen van alcohol, cafeïne (dit zit in cola, koffie en
thee) en zout.
Bij een tekort of hypocalciëmie kunnen vermoeidheid,
depressiviteit, spierpijn,
spierzwakte,
nervositeit, slapeloosheid, prikkelbaarheid en hartkloppingen ontstaan.
Een chronisch tekort aan calcium zal uiteindelijk leiden tot
botverweking (osteomalacie of osteomalacia), botontkalking (osteoporose
of osteoporosis) bij volwassenen of verschijnselen van Engelse ziekte
(rachitis) bij kinderen. Bij vrouwen verloopt de botafbraak na de
menopauze veel sneller, dit wordt veroorzaakt door hormonen
(oestrogenen of estrogenen). Voor de opname van calcium is de
aanwezigheid van een voldoend grote hoeveelheid vitamine D een absolute
must. Een calciumgebrek komt algemeen voor.
De belangrijkste natuurlijke bronnen zijn de meeste kazen, tuinkers
(ook wel sterrekers of sterkers), vijgen, garnalen, melk, mosselen,
schol, broccoli, chinese kool, rammenas, spinazie (ook diepvries) en
boerenkool.
Chloor (Cl) of chloride:
Chloor komt voor als
natriumchloride (keukenzout of tafelzout) en kaliumchloride. Dit
halogeen reguleert het zuur/base evenwicht in het bloed en is onderdeel
van het maagzuur. Het komt in de maag voor als zoutzuur
(waterstofchloride of HCl) en speelt zo een rol in de spijsvertering.
Het werkt samen met kalium en natrium en is betrokken bij de
vochthuishouding.
Bij een gebrek kunnen er geheugenverlies, een gebrekkig samentrekken
van spieren (contractie) of een slechte spijsvertering (denk hier aan
het maagzuur) ontstaan.
Een te laag gehalte aan chloor in het bloed wordt hypochloremie
genoemd. Een te klein gehalte aan zoutzuur in het maagsap heet
hypochloorhydrie. Onze belangrijkste leverancier is keukenzout en dus
ook alle spijzen
waar dit aan toegevoegd is. Verder is het in kelp, olijven en zeevis te
vinden.
Fosfor (P):
Fosfor is een mineraal dat in
onze voeding en het lichaam voorkomt in de gebonden toestand als
fosfaat. Het voorziet de cellen van energie in de vorm van
adenosinetrifosfaat ATP. ATP is de belangrijkste vorm van chemische
energie in al onze cellen. Verder is fosfor onmisbaar voor de productie
van fosfolipiden, zoals onder vele andere lecithine, die voor het
transport van vetten door het lichaam zorgdragen.
Het is ook onmisbaar bij tal van enzymprocessen in het lichaam. Fosfaat is een bouwsteen en
geeft samen met calcium structuur aan het skelet (botten) en onze
tanden en kiezen. De kans op een tekort aan fosfor (hypofosfatemie) is
maar klein.
De koolzuurhoudende frisdranken bijvoorbeeld, bevatten zeer veel
fosforzuur wat op zich weer slecht is voor onze botten. Een tekort aan fosfor uit zich in gebrek aan eetlust, spierpijn of
spierzwakte, nervositeit, lusteloosheid en vermoeidheid.
De belangrijkste natuurlijke leveranciers van fosfor zijn karnemelk,
havermout, tarwekiemen, verschillende kazen, müesli,
tarwemeel, knäckebröd, magere vleeswaren, kipfilet,
vis, schaal- en schelpdieren.
Kalium (K):
De oude en Angelsaksische
benaming van kalium is potasium. Dit mineraal werkt in samenspel met
natrium bij het reguleren van de vochtbalans in het lichaam en zorgt
voor het goed functioneren van spieren en zenuwen. Kalium bevindt zich
hoofdzakelijk in de cellen, dit in tegenstelling tot natrium wat zich
juist erbuiten (extracellulair) en in het bloed voordoet. Verder werkt
het regulerend op het zuur/base evenwicht en samen met natrium op de
bloeddruk.
Een tekort aan kalium kan ontstaan bij langdurig of
overmatig gebruik van alcohol, corticosteroïden, koffie,
laxeermiddelen of plasmiddelen die de uitscheiding ervan vergroten.
Verder kan er een algehele vermoeidheid of zwakte, hoge bloeddruk,
hartkloppingen en een onregelmatige pols optreden. Een te laag kalium
gehalte in het bloed heet hypokaliëmie. De gevolgen hiervan
zijn hartstoornissen, verschijnselen van verlamming en spierkrampen.
De voedingsmiddelen die behoorlijk veel kalium bevatten zijn tomatenpuree,
patat frites, abrikozen, rozijnen, vijgen, tarwekiemen, pindakaas, de
meeste groenten, aardappels, müesli, tarwemeel en kipfilet.
Magnesium (Mg):
Het merendeel van het
magnesium in ons lichaam bevindt zich in het botweefsel en de rest,
misschien zo'n 5%, in het bloed. Het speelt een belangrijke rol in de
stofwisseling van vooral calcium en vitamine C maar ook bij fosfor en
kalium. Verder draagt het bij aan de productie van eiwitten en de
energieproductie op celniveau, is van belang bij het overdragen van
zenuwprikkels, een effectieve werking van spieren (spiercontractie) en
de regulering van het hartritme. De vitamines B1 en B6 kunnen niet veel
zinnigs uitrichten zonder de aanwezigheid van magnesium.
Een tekort of hypomagnesiëmie komt regelmatig voor en kan een verlies aan
eetlust, slapeloosheid, spierkrampen (tetanie of tetania) en
trillingen, misselijkheid, overgeven en geïrriteerdheid
veroorzaken. Een gebrek kan ontstaan door chronische diarree, het
gebruik van veel geraffineerde suiker, overmatig zweten en
alcoholgebruik.
Relatief veel magnesium treffen we aan in pindakaas, havermout,
müesli, tarwekiemen en tarwemeel. Verder nog in veel andere
voedingsmiddelen zoals goudse kaas, doperwten, kikkererwten,
sperziebonen, spinazie (ook diepvries), groene erwten, kapucijners,
linzen, bramen, abrikozen, vijgen, rozijnen, garnalen, zoute haring en
zalm uit blik.
Natrium (Na):
In het lichaam bevindt het
meeste natrium zich in het bloed en de vloeistof tussen de cellen. De
nieren houden de natriumspiegel op peil en regelen de, via de urine,
uit te scheiden hoeveelheid. Verdere afvoer is mogelijk door middel van
transpireren. Het is nodig voor de regulatie van de waterhuishouding,
het zuur/alkali-evenwicht, de bloeddruk, geleiding van de zenuwprikkels
en spiercontracties (hartspier!).
Een tekort of hyponatriëmie
kan zich uiten in gevaar van uitdroging, vermoeidheid, geen eetlust,
spierzwakte, zenuwpijn (neuralgie of neuralgia) of een slechte
vertering van koolhydraten.
De belangrijkste leveranciers van natrium zijn vrijwel alle kazen,
cornflakes, het meeste brood (ook witbrood), vleeswaren, garnalen,
haring, krab, oesters, panharing en gerookte zalm. Verder in onder
andere tomatenpuree, witte bonen in tomatensaus en verschillende
soepen.
De sporenelementen
De sporenelementen of spoorelementen noemt men ook wel micro-elementen.
Er wordt hier micro gebruikt omdat ons lichaam betrekkelijk weinig van
deze elementen nodig heeft. We praten hier dan slechts over een aantal
microgrammen (µg).
De sporenelementen zijn meestal cofactoren (activators die een proces
activeren) van vooral enzymen en eiwitten. Een aantal van deze
elementen vindt in de lever een opslagplaats. Fluoride, jodium en
seleen behoren tot de niet-metalen. De andere in deze lijst genoemde
sporenelementen zijn metalen.
Chroom (Cr) of chromium:
Bij de suikerstofwisseling
werkt chroom samen met nicotinezuur om de opname van insuline door de
celmembranen te regelen. Het is nodig bij de regeling en controle van
het cholesterolgehalte in het bloed. Bij het gebruik van veel suiker
ontstaat er vaak een gebrek aan chroom omdat de uitscheiding ervan
wordt verhoogd.
Een tekort komt regelmatig voor en kan een te hoog cholesterolgehalte,
vermoeiheid, prikkelbaarheid, verwardheid, nervositeit en afwijkende
glucose- en vetstofwisseling (glucose intolerantie) veroorzaken.
Verder kan een tekort bijdragen aan het ontstaan van diabetes (suikerziekte)
of hart- en vaatziekten. Dit tekort kan echter lang onopgemerkt
blijven.
We vinden chroom in vlees, schelp- en schaaldieren, kip, brouwersgist
of biergist en plantaardige olie.
In onder andere biergist en melasse is dit in de vorm van GTF
(glucose-tolerantie factor) die erg belangrijk is bij de productie van
koolhydraten.
Fluor of fluoride (F):
Het element fluor vertoont
veel overeenkomst met chloor en is in de vorm van gas giftig. Het is in
voedingsmiddelen altijd aan een andere stof gebonden zoals calcium of
natrium. Dit vormt dan calciumfluoride of natriumfluoride.
Natriumfluoride is synthetisch en wordt, niet overal, aan drinkwater
toegevoegd. Het versterkt de beenderen, het gebit (glazuur en tandbeen
of dentine) en werkt preventief tegen tandbederf
(tand-cariës). Deze cariës is wereldwijd de meest
voorkomende aandoening.
Vis uit de zee en thee zijn rijk aan fluor. Verder kunnen we ook
gefluorideerde tandpasta, fluortabletten of gel met fluor gebruiken.
Nog een andere mogelijkheid is het homeopathische 'calcium fluoratum'
in een D6-potentie.
IJzer (Fe):
Veel belangrijke chemische
reacties in het hele lichaam worden beïnvloed door enzymen
waarvan ijzer een bestanddeel vormt. De ijzerhoudende bloedkleurstof
hemoglobine (afkorting: Hb) stelt de rode bloedcellen in staat zuurstof
naar de verschillende weefsels in het lichaam te transporteren. IJzer
is ook een bestanddeel van de kleurstof myoglobine der spierweefsels
dat in staat is tot een sterke binding van zuurstof.
We vinden in onze
voeding twee vormen van ijzer, namelijk haem-ijzer (of heem-ijzer) en
non-haemijzer. Het haem-ijzer komt voornamelijk voor in producten van
dierlijke oorsprong en wordt in ons lichaam het gemakkelijkst
opgenomen. Circa 75% van de in ons lichaam opgeslagen hoeveelheid (een
gram of vijf) ijzer bevindt zich in heam-eiwitten, voornamelijk
hemoglobine en myoglobine. Het merendeel van de rest bevindt zich in de
eiwitten die het transport en opslag dienen (respectievelijk
transferrine en ferritine).
Ook een gebrek aan ijzer is wereldwijd het
meest voorkomende voedingstekort.
Cola, koffie, thee en aspirine hebben een afbrekende werking.
Een tekort veroorzaakt bloedarmoede (anemie of anaemia) wat vaak
voorkomt bij vrouwen tijdens de zwangerschap (de groeiende foetus vreet
ijzer) en meisjes waar de menstruatie op gang komt. Verdere symptomen
zijn bleekheid, afbrekende nagels, vermoeidheid, duizeligheid, zwakte
met ook een teruglopende spierfunctie.
Veel ijzer komen we tegen in tuinbonen, tomatenpuree, tarwekiemen,
gekookte lever, mosselen en oesters. Verder ook in pindakaas, eieren,
courgette, doperwten, radijs, rammenas, tuinkers, veldsla, groene
erwten, kapucijners, linzen, diepvries spinazie, abrikozen, vijgen,
rozijnen, havermout, maïsmeel, müesli, tarwemeel, de
meeste broodsoorten, vleeswaren en vlees.
Jodium of jood (J):
Jodium speelt een belangrijke
rol bij de samenstelling (synthese) van een tweetal
schildklierhormonen, namelijk thyroxine (tetrajodothyronine, ook wel
afgekort als 'T4') en tri-jodothyronine (afgekort 'T3'). Deze beide hormonen
zijn onmisbaar voor een normale lichaamsgroei, grondstofwisseling,
zenuwgeleiding en de energiewisseling in de cellen. Ongeveer 75% van de
jodium in het lichaam bevindt zich in de schildklier. Jodium wordt in
ons land toegevoegd aan het potje zout op tafel en keukenzout. De
slager gebruikt gejodeerd zout in vleeswaren en verschillende andere
vleesproducten. Bij het bakkerszout is het al niet anders; onze
dagelijkse sneetjes brood bevatten een klein shot jodium.
Bij een tekort kan krop (struma of goitre), een vergroting (hyperplasie) van de
schildklier in het gebied van de hals optreden (opgezette schildklier).
Door dit gebrek probeert de schildklier meer jodium vast te houden en
wordt hierdoor domweg groter. Verder kan de ziekte van Gull
(hypothyroïdie of hypothyreose) ontstaan, een onvoldoende
productie van hormonen in de schildklier. Schaal- en schelpdieren,
zeevis, kelp en uien bevatten behoorlijk wat jodium.
Koper (Cu):
Koper is een benodigd
bestanddeel van verschillende enzymen, dit zijn biochemische
katalysators. Het
is werkzaam bij de opbouw van rode bloedlichaampjes (hemoglobine) en
verbetert de opname (resorptie) en verwerking van ijzer. Koper is samen
met tyrosine (een aminozuur) betrokken bij de vorming van het
huidpigment (melanine) en is essentieel voor de opbouw van bindweefsel
en botweefsel.
Een teveel aan koper kunnen we binnen krijgen door roken en het
voortdurend drinken van water wat via koperen leidingen de kraan
bereikt. Gebrek aan koper in het bloed noemen we hypocupremie. Een
tekort leidt tot bloedarmoede (anemie), problemen met de
ademhaling, huidklachten, botontkalking (osteoporose),
groeistoornissen, vermoeidheid, verhoogde gevoeligheid voor infecties
of verlies van huid- en haarpigment.
Er zit flink wat koper in
biergist, noten, oesters, orgaan-vlees, peulvruchten, vis en vijgen.
Mangaan (Mn):
Het sporenelement mangaan is
benodigd bij belangrijke enzymsystemen werkzaam in de stofwisseling van
eiwitten
(proteïnen), vetten en koolhydraten. Maar ook gezond
kraakbeen, botweefsel en de productie van sommige
geslachtshormonen zijn van de aanwezigheid van mangaan afhankelijk.
Een tekort aan dit element kan problemen met de koolhydraat- en
vetstofwisseling,
deformatie van kraakbeen en bot, groeistoringen, een schommelende
suikerspiegel van het bloed, oorsuizen en doofheid inleiden.
Zwarte thee, tarwekiemen, hazelnoten en havervlokken zijn de
balangrijkste aanbieders van mangaan.
Molybdeen (Mo):
Molybdeen heeft een
wisselwerking met koper en ijzer. Verder is het een activator
(cofactor) van een aantal enzymen die betrokken zijn bij de
purinestofwisseling. Het reguleert de zwavelhoudende aminozuren, onder
andere methionine, maar ook de omzetting van sulfiet in sulfaat. Een
tekort aan molybdeen zal niet vaak optreden.
Bij een tekort kan een snelle of onregelmatige hartslag, kortademigheid
en misselijkheid of braken optreden.
We vinden molybdeen in peulvruchten, melk, noten en onbewerkte granen.
Seleen of selenium (Se):
In ons lichaam is seleen
gebonden aan twee van de essentiële zwavel bevattende
aminozuren, namelijk methionine en cysteïne.
Als cofactor (activator) is het een krachtige en belangrijke
antioxydant die ontgiftend werkt bij de in talrijke processen van de
stofwisseling optredende agressieve en toxische zuurstofverbindingen.
Deze giftige stoffen kan je samenvatten met de term 'vrije radicalen'
of ROS (reactive oxygen species).
Verder speelt het onder andere, samen met jodium, een belangrijke rol bij de stofwisseling van de
schildklierhormonen. Seleen zou ook, als antagonist, ontgiftend werken
ten aanzien van een aantal zware metalen zoals cadmium, lood en kwik.
Het is zeer wel de vraag of onze akkers nog een voldoende hoog gehalte
aan seleen leveren.
Een tekort uit zich in een vroegtijdige ouderdom, aanleg voor vormen
van kanker, minder weerstand tegen infecties (immuunsysteem) en een
snellere veroudering van verschillende weefsels.
Bronnen van seleen zijn de nier en lever van het varken, haring,
makreel, tonijn, kippeëi en rundvlees.
Zink (Zn):
Zink is betrokken bij diverse
processen in het lichaam; het is een bestanddeel van vele tientallen
enzymen. Enzymen die zink bevatten nemen deel aan de stofwisseling van
vetten (lipiden), koolhydraten, eiwitten (proteïnen) en
nucleïnezuren. Nucleïnezuren zijn zeer belangrijke
bouwstoffen van alles wat leeft. Door vermenigvuldiging houden deze
zuren zichzelf instand en er bestaan twee typen van: DNA en RNA.
Het element zink werkt antiviraal, regulerend bij de stofwisseling van
prostaglandinen of PG (essentiële vetzuren), vitamine A, de
schildklier en hormonen. De verdere groei, het delen der cellen, de
biosynthese (scheikundige opbouw) van proteïnen, de
voortplanting en een naar behoren werkend immuunsysteem zijn zonder
zink ondenkbaar.
Er bestaan talloze symptomen bij een tekort aan zink in het lichaam. De
cellen in ons lichaam die zich snel delen worden als eerste gehinderd
door een tekort aan zink. Dit betreft het immuunsysteem, de huid en
slijmvliezen (mucosa).
Een aantal van deze symptomen zijn allergieën, bloedarmoede
(anemie of anaemia), gebrek aan eetlust, chronische vermoeidheid,
nachtblindheid (stofwisseling van vitamine A), smaakstoornissen
(hypogeusie of hypogeusis), verminderd reukvermogen (hyposmie), het
achterblijven van de geslachtelijke ontwikkeling en stoornissen in de
groei. Verder kunnen er breekbare en witgevlekte nagels, dunne haren en
haarverlies, ontsteking
van de huid van de handen (acrodermatitis), eczeem, problemen met de
slijmvliezen, depressiviteit, hyperactiviteit en een verminderde
weerstand tegen zware metalen ontstaan.
We vinden zink vooral in oesters (ze hebben echter een wel zeer
variabel gehalte aan zink), garnalen, havermout, tarwekiemen, kalfs- en
rundvlees, cornedbeef en sommige kazen.
Kobalt (Co) vinden we in vlees en als overgangsmetaal in de cobalaminen
van vitamine B12.
Van een aantal andere mineralen en spoorelementen staat nog ter
discussie of ze absoluut noodzakelijk zijn voor het functioneren van
het lichaam. Dit zijn arseen, borium (boor), germanium, lithium,
nikkel, rubidium, silicium, tin, vanadium en zwavel.
Verder is het helaas zo dat er naast de noodzakelijke sporenelementen
ook giftige in onze voeding voorkomen. Deze giftige elementen zoals
cadmium, lood en kwik worden op dezelfde manier opgenomen als de
'goede' ...
Copyright
© De
Helianthus - Haarlem. Lid van de VBAG. Laatste wijziging: 23 jul 2008
