|
|
| Afkorting of woord: |
Verklaring: |
|
|
| E |
1: Eenheid.
2: Het aminozuur glutamaat. |
| EAA |
Essentieel aminozuur. |
| EA-AggEC |
Entero-adherente-aggregatieve E. coli. |
| EACA |
Epsilon amino-capronzuur. |
| EADV |
Beroepsorganisatie voor diabetes zorgverleners. De EADV maakt zich sterk voor een stevige positie van hun leden in het werkveld en de maatschappij. Het lidmaatschap staat open voor alle verpleegkundigen en BIG-geregistreerde praktijkondersteuners die in de diabeteszorg werken. Praktijkondersteuners zonder verpleegkundige achtergrond blijken van harte welkom als relatielid. |
| EAE |
1: Experimentele allergische encefalomyelitis.
2: Experimentele auto-immune encefalomyelitis. |
| EAHP |
Europese associatie voor hypno- psychotherapie. |
| EAIP |
Europese associatie voor integratieve psychotherapie. |
| EAN |
Europees artikel nummer. Het is de bekende streepjescode die een uniek nummer vertegenwoordigd. |
| EANG |
Europese academie voor natuurlijke gezondheidszorg. |
| EAP |
Europese associatie voor psychotherapie. |
| EAR |
Vertaald is dit: geschatte gemiddelde behoefte. |
| EAST |
Enzyme allergo sorbent test. |
| EAT |
Experimentele allergische thyreoïditis. |
| EATRG |
Vereniging Europese actie voor therapievrijheid en recht op gezondheid. |
| EAZ |
Essentieel aminozuur. |
| EB |
1: Epstein-Barr.
2: Elementair lichaampje. |
| EBCA |
Epstein-Barr capside antigeen. |
| EBNA |
Epstein-Barr nucleair antigeen. |
| EbR |
Erytroblast receptor. |
| EBV |
Epstein-Barr virus. |
| EC |
1: Electrisch geleidingsvermogen.
2: Erytrocyten concentraat.
3: Eerstelijns centrum.
4: Epi-catechine. |
| ECB |
1: Europees chemicaliën bureau.
2: Eenheid voor chronische beademing.
3: Eerstelijnszorg door cliënten bekeken. |
| ECC |
1: Extracorporale circulatie.
2: Excitatie-contractie koppeling. |
| ECF |
Eosinofiele chemotactische factor. |
| Ecforie of ecphoria |
Het zich opnieuw bewust worden van een geheugenbeeld. |
| ECG |
1: Epi-catechine gallaat.
2: Afkorting van electrocardiogram of electrocardiografie, ook wel het hartfilmpje genoemd. |
| ECH |
Europese commissie voor homeopathie. |
| ECHAMP |
Europese koepel van fabrikanten van homeopathica. |
| Echinococcus |
Dit is de met vocht gevulde blaasworm,
de larve van de hondenlintworm of Taenia echinococcus. Het ding blijkt
zeer groot te kunnen worden. |
| ECM |
1: Erythema chronicum migrans.
2: Extracellulaire matrix. |
| E.coli |
Escherichia coli die behoort tot de familie van de Enterobacteriaceae. |
| Ecologie |
De leer van het leven en de voorwaarden van
bestaan der organismen in relatie tot hun omgeving. |
| ECP |
1: Eurocertificaat voor psychotherapie.
2: Europees certificaat voor psychotherapie.
3: Eosinofiel kationisch eiwit. |
| ECPM |
Europese koepel voor pluraliteit in geneeskunde. |
| ECR |
Extracellulaire ruimte, de buiten de cellen gelegen ruimte. |
| ecSOD |
Extracellulaire superoxide dismutase is een belangrijke antioxidant voor het inwendig bekleedsel ofwel endotheel (endothelium) van de bloedvaten. |
| Ectoparasiet |
Zie: epizoön. |
| ECT |
Electro convulsie of convulsieve therapie. Men noemt ECT ook wel electro-shock therapie. ECT wordt als therapievorm toegepast bij zwaar depressieve patiënten. De therapie bestaat uit het, via electroden op het hoofd, toedienen van een aantal gecontroleerde stroomstoten door de hersenen. ECT wordt alleen toegepast wanneer andere vormen van therapie geen effect sorteren en kan enig tijdelijk (?) geheugenverlies veroorzaken. |
| ECV |
1: Electro cardio-versie.
2: Extracellulaire vloeistof.
3: Extracellulair volume. |
| ECW |
Extracellulair water. Het intracellulaire water (ICW) en het extracellulaire water (ECW) vormen samen het totaal lichaamswater (TBW). |
| Eczeem of eczema |
Een vaak voorkomende aandoening die de buitenste laag van de huid betreft, de opperhuid of epidermis. Er bestaan talrijke soorten eczeem en verschijningsvormen hiervan. Een aantal vormen: roodheid van de huid of vorming van blaasjes, vlekken, puisten, korsten, schilfers, knobbels, blaren of etter. Het kan op elke leeftijd bij zowel man als vrouw optreden en acuut of chronisch van aard zijn. De oorzaken van dit soms hevig jeukende ongemak zijn eveneens talrijk. |
| Eczematoïd |
Een constitutioneel eczeem. |
| ED |
1: Elementair dieet.
2: Effectieve dosering. |
| EDA |
Epidurale analgesie. |
| EDRF |
Endothelium (endotheel) afgeleide relaxing factor, een vaatverwijdende stof ofwel vasodilatator. |
| EDS |
Ehlers-Danlos-syndroom. EDS is een erfelijk bepaalde ziekte van bindweefsel die een wisselend ziektebeeld laat zien. De term mesenchymose wordt ook gebruikt. |
| EDTA |
1: Ethyleen-diamino tetra-azijnzuur.
2: Ethyleen-diamino tetra-acetaat.
3: Europese dialyse en transplantatie associatie. |
| EDV |
Eind-diastolisch volume. |
| EEA |
1: Energetische emissie analyse.
2: Energie emissie analyse. |
| EEG |
Electro-encefalogram of encefalografie. |
| Eetstoornissen |
Hieronder vallen onder andere anorexia nervosa en boulimia nervosa. |
| EF |
1: Executieve functie.
2: Extractum fluidum ofwel vloeibaar extract of aftreksel. |
| EFA |
Essentieel vetzuur. De afkorting EVZ wordt ook wel gebruikt. |
| Efeliden of ephelides |
De zogenaamde zomersproeten die vooral bij
roodharige en blonde typen voorkomen, met name in de zomer. |
| Effector |
Iets bewerkstelligen of teweegbrengen. Het op een prikkel of stimulans reagerende eindorgaan, systeem van cellen of weefsels. |
| Effusie |
Het in weefsel of naar een lichaamsholte doorsijpelen van vloeistof. |
| EFO |
Electro-fysiologisch onderzoek. Het is een onderzoek naar hartritme stoornissen. Het onderzoek wordt uitgevoerd om informatie te verkrijgen over de soort ritmestoornis en de plaats in het hart waar deze ontstaat. De metingen worden verricht met behulp van een dun slangetje (catheter) dat door de bloedvaten naar het hart geschoven wordt. |
| EFP |
Milieu-vriendelijke werkwijze. |
| EFPP |
Europese federatie voor psychosynthese psychotherapie. |
| EFSA |
Europese voedselveiligheid autoriteit. |
| EGC |
Epigallo-catechine. |
| EGCG |
Epigallo-catechine-gallaat. |
| EGF |
1: Epidermale groeifactor.
2: Epitheliale groeifactor. |
| EGS |
Europese galactosemie vereniging. |
| EGU |
Endo glucanase eenheid of eenheden. |
| EHBH |
1: Eerste hulp bij hartstoring.
2: Eerste hulp bij een hersenschudding. |
| EHBO |
Eerste hulp bij ongelukken. |
| EHBSO |
Eerste hulp bij sportongevallen. |
| EHC |
Erfelijke hyper-cholesterolemie. |
| EHEC |
1: Enterohemorragische E. coli.
2: Enterohemolytische E. coli. |
| EHS |
Ectopisch hormonaal syndroom. |
| EI |
Endoscopische index. |
| EIA |
Enzym immuno analyse. |
| EIEC |
Entero-invasieve E. coli. |
| Eierstok |
Ovarium. |
| Eileider |
Zie: salpinx. |
| Eisprong |
Ovulatie. |
| EISRA |
Europees instituut voor wetenschappelijk onderzoek naar Ayurveda. |
| Eiwit |
Een proteïne wat is opgebouwd uit
aminozuren. Er zijn zeer veel eiwitten actief in ons lichaam en ze hebben uiteenlopende functies. |
| EIZ |
Expertisecentrum informele zorg. |
| EKD |
Electronisch kinder-dossier. |
| EKN |
Vereniging voor experimentele en klinische neurowetenschappen. |
| Eksteroog |
Zie: clavus. |
| ELA |
Eerstelijns advies. |
| ELANN |
Eerstelijns advies noord Nederland. |
| ELC |
Eerstelijns centrum. |
| Electroacupunctuur |
Een methode van meten die gebruik maakt van talrijke beproefde punten, bekend uit de acupunctuur. Op deze wijze kan een diagnose gesteld worden. |
| Electrocardiogram |
Met behulp van een ECG kan de toestand van de
hartspier, het hartritme en de stroom door het hart in kaart gebracht worden. |
| Electro-encefalogram |
Een EEG is het optekenen van de schommelingen die
in de potentiaal van de grote hersenschors optreden. |
| Electrolyten |
Dit zijn verbindingen zoals basen, zouten en
zuren die opgelost in vloeistof gesplitst kunnen worden in ionen. |
| ELF |
Extreem lage frequentie. |
| ELGZ |
Eerstelijns gezondheidszorg. |
| ELHA |
Eerste landelijke huisartsen associatie. |
| ELISA |
Enzym-gekoppeld immuno-sorbent analyse (essaai of toets). |
| ELN |
Europees laboratorium voor nutriënten. |
| Elongase |
Voor de omzetting van vetzuren zijn twee enzymen van belang, elongase en desaturase. Bij het omzetten van bijvoorbeeld linolzuur (LA) in gamma-linoleenzuur (GLA) is het desaturase enzym benodigd. Omzetting van GLA in dihomo-gamma-linoleenzuur (DGLA) gebeurt door middel van het elongase enzym wat de keten van moleculen verlengt. Zie ook: desaturase. |
| Elongatie of elongatio |
Langer worden, uitrekking of verlenging. |
| ELP |
Eerstelijns psycholoog. |
| ELUS |
Endoluminale ultrasonografie. |
| ELW |
Emotioneel lichaamswerk. |
| ELWP |
Externe leer- en werkperiode. |
| Elytitis |
Ontsteking van de schede. |
| ELZ |
Eerstelijns zorg. |
| EM |
Electronenmicroscoop of electronenmicroscopie. |
| EMA |
1: Endomysium antistof.
2: Epitheel-membraan antigeen.
3: Electromagnetische analyse. |
| EMC |
Esthetisch medisch centrum. |
| EMD |
1: Electronisch medicatie dossier.
2: Electronisch medisch dossier. |
| EMEA |
Europees agentschap voor de evaluatie van geneesmiddelen. |
| Emeticum |
Een middel om braken op te wekken. |
| EMF |
1: Electromagnetisch veld.
2: Endomyocardiale fibrose. |
| EMG |
Electromyogram of electromyografie. De letterlijke betekenis van het EMG is de weergave van elektrische activiteit van de spieren. In de praktijk worden zowel de activiteiten van zenuwen als van spieren gemeten en vastgelegd. |
| EMGO |
Instituut voor extramuraal geneeskundig onderzoek. |
| EMGZ |
1: Extramurale gezondheidszorg.
2: Eerstelijns maatschappelijke gezondheidszorg. |
| EMH |
Extramedullaire hematopoiesis. |
| EMP |
1: Europees medisch paspoort.
2: Estramustinefosfaat. Het middel vertraagt de celdeling van tumorcellen in uitgezaaid prostaatcarcinoom. |
| Emulgator |
Een meestal chemische stof die gebruikt wordt voor het maken van farmaceutische emulsies. |
| EMV&G |
Elektromagnetische velden en gezondheid. |
| ENA |
Extraheerbaar nucleair antigeen. |
| Encefalitis of encephalitis |
De door een bacteriële- of virusinfectie veroorzaakte ontsteking van hersenweefsel. |
| Encefalomyelitis |
Benevens ontsteking van de hersenen betreft het hier ook ruggemerg. |
| Endo- |
In samenstellingen als: binnen, in of inwendig. |
| Endocrien |
Met betrekking tot het afgeven van hormonale stoffen in het bloed. |
| Endogeen |
Het ontstaan van binnenuit. Dit in tegenstelling tot exogeen. |
| ENG |
Electro-nystagmo-grafie. ENG staat voor de registratie van nystagmus door middel van het vastleggen van de schommelingen in de electrische potentiaal in de oogkas (orbita). Nystagmus is een zich herhalende ritmische, heen-en-weer gaande, snelle beweging van de oogbol. Men noemt dit ook wel een oogbeving, oogbolstuipen of siddering van het oog. Er bestaan verschillende vormen van nystagmus. |
| ENL |
Erythema nodosum leprae. |
| eNOS |
Endotheliale NO-synthase. |
| ENS |
Enteraal zenuwsysteem. |
| Enteritis |
Ontsteking van het darmslijmvlies. |
| Enterobacter |
Een voornamelijk infecties aan de darm en urineweg veroorzakende bacterie. |
| Enterohormonen |
Een aantal van deze hormonen zijn in het centrale
zenuwstelsel werkzaam maar ze hebben voornamelijk een regelende invloed
op het maag-darmkanaal. Ze worden afgescheiden door endocriene cellen. |
| Enterotoxine |
1: Een schadelijke stof met een voorkeur voor het darmkanaal.
2: Een schadelijke stof (toxine) die door verschillende
bacteriën in het darmkanaal wordt gevormd. |
| Entstof |
Vaccin. |
| E-nummer |
Er kunnen aan een voedingsproduct stoffen worden
toegevoegd door de fabrikant. Zie ook: additief. |
| Enzym |
Zonder zelf te veranderen versnelt of vertraagt
een enzym bepaalde scheikundige processen in het lichaam. Voor ieder proces
is een specifiek enzym benodigd. Onze spijsvertering en stofwisseling
kunnen zonder enzymen niet functioneren. |
| EOC |
Eerstelijns onderzoek centrum. |
| EOG |
Electro-oculogram of electro-oculografie. |
| EORTC |
Europese organisatie voor de behandeling van kanker. |
| EOV |
Enkelvoudig onverzadigd vetzuur. De afkorting MUFA wordt vaker gebruikt. |
| EP |
1: Vertaald is dit: opgewekt potentiaal.
2: Etoposide en platinol of cisplatine, een cytostatica combinatie. |
| EPA |
Eicosapentaeenzuur, een omega-3 vetzuur. De afkorting EPZ wordt ook wel gebruikt |
| EPAR |
Europees publiek beoordelings-rapport. Hierin zijn de belangrijkste gegevens uit het verrichtte onderzoek bij mens en proefdier samengevat. Zie ook: NPAR. |
| EPD |
Electronisch patiënten dossier. |
| EPEC |
Entero-pathogene E. coli. |
| EPF |
1: Externe pathogene factor.
2: Epidermis proliferatiefactor.
3: Europees patiënten forum. |
| Epi- |
In samenstellingen: boven, op of over. |
| EPI |
Exocriene pancreas insufficiëntie. Dit is het niet voldoende afscheiden van enzymen voor de spijsvertering door de alvleesklier ofwel pancreas. Er ontstaan hierdoor problemen met de spijsvertering. |
| Epicrien |
Endocriene cellen die hormonale stof afgeven aan andere cellen. |
| Epidermis |
De opperhuid, het bovenste of buitenlaagje. |
| Epifyt |
1: Een op de huid levende schimmel.
2: Een plant die op een andere plant groeit zonder daaraan voeding te onttrekken. |
| Epizoön |
Een bij de mens voorkomende dierlijke parasiet.
We vinden ze op de huid en in het haar. Het meervoud van deze beestjes
is epizoa. |
| EPO |
1: Erytropoëtine.
2: Eosinofiel peroxidase.
3: Epidemiologisch preventief onderzoek. |
| EPOS |
Experimenteel psychologische onderzoekschool. |
| EPP |
Erytropoëtische protoporfyrie. |
| EPS |
Geëxpandeerde polystyreen-hardschuim. |
| EPSP |
Exciterende of excitatorische postsynaptische potentiaal. |
| EPTI |
Experimentele pathologie in de tumor-immunologie. |
| EPX |
Eosinofiel proteïne-X, een giftig eiwit. |
| EPZ |
Eicosapentaeenzuur, een omega-3 vetzuur. De afkorting EPA wordt veel vaker gebruikt. |
| Eq |
Equivalent of gelijkwaardig. |
| Er |
Symbool voor het erbium element uit het periodiek systeem. |
| ER |
Endoplasmatisch reticulum. Het ER bevindt zich in een lichaamscel. Het is opgebouwd uit een soort van vlakke blaasjes. De met elkaar verbonden binnenruimtes, de cisternen, vormen een netwerk van kanaaltjes door de cel. |
| ERA |
Europese nier associatie. |
| ERAS |
Vertaald is dit: beter herstel na een operatie. |
| ERCP |
Endoscopische retrograde cholangio-pancreaticografie. ERCP is een inwendig endoscopisch onderzoek van de galwegen, galblaas en de alvleesklier. Deze worden door middel van röntgenstralen zichtbaar gemaakt. Tegenwoordig wordt dit onderzoek ook wel uitgevoerd met een MRI-scan. Dit heet dan MRCP. |
| Erffactor |
Zie: gen. |
| ERG |
Electro retinogram. |
| Ergocalciferol |
Vitamine D2. |
| Ergotherapie |
Een ergotherapeut helpt mensen die door een ziekte, aandoening of ongeluk moeite of beperkingen hebben bij het uitvoeren van allerlei alledaagse handelingen. Verder gaat het ook om beperkingen die mensen bij hun werk, studie en besteding van vrije tijd ervaren. |
| ERPF |
Effectieve renale plasma doorstroming. |
| Es |
Symbool voor het einsteinium element uit het periodiek systeem. |
| ES |
Extractum siccum ofwel droog extract of aftreksel. |
| Escherichia |
Een bacteriën geslacht wat normaal - resident - bij de mens in de darm voorkomt. Wanneer er aan de darm gerelateerde problemen bestaan is het vaak zinvol om bij een laboratorium een test van ontlasting (feces) aan te vragen. |
| ESF |
Erytropoëse stimulerende factor. |
| ESP |
Vertaald is dit buitenzintuiglijke waarneming. |
| ESR |
Erytrocyten sedimentatie waarde. |
| ESRD |
Eind stadium renale (nier)ziekte. |
| ESS |
Emotioneel stress-syndroom. |
| EST |
1: Estrogeen substitutie therapie.
2: Estrogeen (oestrogeen) sulfotransferase. |
| Ester |
De verbinding van een alcohol met een zuur. |
| ESV |
Eind-systolisch volume. |
| ESWT |
Extracorporale schokgolf therapie. |
| ET |
1: Ergotherapie.
2: Epicutane test.
3: Emotieve therapie.
4: Essentiële trombocytemie. |
| ETA |
Eicosatetraeenzuur, een omega-3 vetzuur. |
| ETAS |
Electronisch therapie advies systeem. |
| ETEC |
Entero-toxicogene Escherichia coli (E. coli). |
| ETF |
Elektronen overdragende flavoproteïne. |
| Ethanol |
Ethylalcohol. |
| ETO |
Ethyleenoxide. |
| ETR |
Effectieve thyroxine-ratio. |
| Eu |
Symbool voor het europium element uit het periodiek systeem. |
| EU |
Europese unie. |
| Euforie of euphoria |
Een eigenlijk overdreven goede stemming. |
| EUR |
Erasmus universiteit Rotterdam. |
| Euthanasie |
Een opzettelijke handeling, in het belang van een
ongeneeslijk zieke, om het leven liefst pijnloos te beëindigen. |
| EV |
Extrafusale (spier)vezels. |
| EVLT |
Endoveneuze lasertherapie. |
| EVN |
Epilepsie vereniging Nederland. |
| EVOV |
Enkelvoudig onverzadigd vetzuur. De afkorting MUFA wordt meer gebruikt. |
| EVS |
Electronisch voorschrijf systeem. |
| EVV |
Eerstverantwoordelijk verpleegkundige. |
| EVVA |
Europese voedsel veiligheids-autoriteit. |
| EVZ |
Essentieel vetzuur, meestal wordt de afkorting EFA gebruikt. |
| Exantheem of exanthema |
Huiduitslag die veroorzaakt kan worden door vele geneesmiddelen en virussen. |
| Excretie |
Het afscheiden van bijvoorbeeld urine en zweet naar de buitenkant van het lichaam. |
| Exhaustio |
Uitputting. |
| Exogeen |
Opgeroepen door oorzaken van buitenaf. Dit in tegenstelling tot endogeen. |
| Expansie |
Vergroting of uitzetting. |
| Expiratie |
De uitademing. |
| Extensor |
Een spier die doet strekken. |
| Extern of externus |
Uitwendig. |
| Extraheren |
1: Een extract bereiden.
2: Het uittrekken van bijvoorbeeld kiezen of tanden. |
| Extramuraal |
Een deel van de hulpverlening gebeurt gewoon bij de mensen thuis. Men noemt dit ook wel extramurale, buiten de muren van een ziekenhuis gelegen, hulpverlening. Dit in tegenstelling tot intramuraal. |
| Extranucleair |
Buiten de kern van de cel gelegen. |
| Extravesicaal |
Buiten de blaas. |
| Extreem of extremus |
Buitenste. |
| Extremiteit |
Een uiterste. |
| Extremiteiten |
Hier gaat het over de ledematen: onze armen en benen. |
| Extrinsic |
Van buitenaf komend. |
| Extrusie |
Uitstoting of uitvloeiing. |
| Exuberans |
Overmatig groeiend, overvloedig uittredend of woekerend. |
| Exulcerans |
Zweervormend. |
| Exulceratie |
Verzwering. |
| Ex vacuo |
Ten gevolge van een lege ruimte in het lichaam. |
| EZD |
Electronisch zorg dossier. |
| EZP |
Extramuraal zorgproduct. |
|
|
