Allergie, TCM en acupunctuur

Op deze pagina heb ik de oorzaken van allergie en de mogelijkheden die acupunctuur hier kan bieden bekeken. Dit alles gezien binnen de manier van denken volgens de traditionele Chinese geneeswijzen, de TCG of TCM. We gaan onder andere kijken naar de diverse verschijnselen die op kunnen treden (de pathologie), de ziekteoorzaken (de etiologie) en het behandelen.

Oorzaken allergie volgens de TCM


In westerse landen komen symptomen als astma, eczeem, netelroos, diarree, braken, hoofdpijn en zwellingen van verschillende lichaamsdelen die veroorzaakt worden door allergie zeer veel voor. In tegenstelling tot de reguliere geneeskunde waar men spreekt over typen allergie wordt er binnen de TCM op een andere manier naar gekeken. Vanuit de TCM wordt er gesteld dat allergie wordt veroorzaakt door een invasie van Externe pathologische factoren (EPF). EPF's zoals insectenbeten, slechte voedingsgewoonten, emotionele verstoringen dan wel een te grote inspanning (zowel mentaal als fysiek). De bij allergieën betrokken organen zijn veelal de longen, het hart, de lever, milt en maag.

Etiologie en pathologie van allergie


Volgens de TCM kan allergie veroorzaakt worden door de volgende factoren:

• Invasie van Externe factoren

Er zijn een zestal Externe factoren waarvan Wind de eerste is, en die zich in alle seizoenen kan manifesteren gecombineerd met andere Externe factoren zoals Hitte, Koude en Damp. De zes Externe factoren zijn elk op zich dominant in het eigen seizoen. Wind verbindt zich met andere seizoeninvloeden wanneer deze het lichaam aanvalt. Voorbeelden hiervan zijn:
  • Wind verbindt zich met Hitte in de lente en zomer;
  • Wind verbindt zich met Damp gedurende de periodes tussen zomer en herfst;
  • Wind verbindt zich met Koude in de late herfst en winter.
We spreken gewoonlijk over een invasie van Wind-Hitte, Wind-Koude, Wind-Damp en Damp-Hitte. Ze zijn echter vaak gemengd wat het moeilijk maakt om een goede diagnose te stellen. Daar het klimaat de laatste jaren wel onderhevig is aan grote veranderingen zoals b.v. te hoge temperaturen in de winter, zomerse temperaturen in de lente of te vochtig in de zomer wordt het er niet makkelijker op om tot de juiste diagnose te komen. Door al die klimaatveranderingen raakt ons lichaam uit balans wat ongetwijfeld ook een grote rol speelt bij het verergeren van de verschillende allergieën.

Wind-Hitte en Wind-Koude vallen meestal het oppervlakkige gedeelte van het lichaam aan of de longen, waarbij dan symptomen optreden als hoofdpijn, jeuk in de ogen dan wel neus of keel, hoesten, astma of een jeukende huid.
Wind-Damp en Damp-Hitte vallen de interne organen aan, speciaal de Milt en Maag wat braken, misselijkheid, buikpijn en diarree veroorzaakt.

Wanneer de Externe Wind niet wordt verdreven transformeert deze in Hitte die naar het Bloed gaat. Het gevolg is Bloed-Hitte wat ontaardt in acuut eczeem en huidinfecties. Damp-Hitte kan lange tijd in het lichaam aanwezig zijn en veroorzaakt uiteindelijk chronische ziektebeelden. In het kader van allergie wordt Damp-Hitte veroorzaakt door Externe factoren. De belangrijkste symptomen zijn meestal huiduitslag met jeuk. Externe Wind kan dan een micro-organisme zijn zoals een virus of bacterie, een substantie in de kamer zoals parfum, wasmiddel enzovoorts. Indien Externe Hitte niet wordt verdreven gaat deze naar het Bloed en veroorzaakt Hitte in het Bloed met alle gevolgen van dien.

• Insectenbeten

Een overgevoeligheid voor insectenbeten is ook een algemene factor voor allergie. Er worden na een beet of steek toxinen geproduceerd die leiden tot een opeenhoping (accumulatie) van schadelijke stoffen (vergif of toxinen) in het bloed. In de meeste gevallen veroorzaakt dat dan Bloed-Hitte of Bloed-Hitte toxische syndromen.

• Slechte voedingsgewoontes

In de meeste gevallen bestaat er een overgevoeligheid voor bepaald voedsel of dranken. Voor dat zelfde voedsel zijn de meeste mensen niet allergisch. Voor een zeker aantal personen lokt bepaalde voeding echter wel een allergische reactie uit. Een overconsumptie van vet voedsel zoals rood vlees, diverse melkproducten dan wel scherp voedsel veroorzaken Damp-Hitte of ophoping (accumulatie) van Hitte in het Bloed. Dit kan de allergie dan erger maken.

• Emotionele verstoringen

Emoties als stress, boosheid, droefheid en angst veroorzaken Interne Hitte die naar het bloed gaat, wat leidt tot een vorm van Bloed-Hitte. Ook hier verergeren deze factoren de allergie. We kunnen niet stellen dat emoties de oorzaak van een allergie zijn maar ze maken de allergie wel erger.

• Teveel inspanning (mentaal en fysiek)

Te zware fysieke en mentale arbeid veroorzaakt te grote consumptie van Qi en Yin. In het geval van Qi-deficiŽntie wordt het Water-Damp metabolisme beschadigd wat leidt tot de vorming van Damp-Slijm. In het geval van een Yin-deficiëntie wordt er Hitte gevormd wat dan leidt tot een verstoring van het Bloed. Er verschijnt Hitte in het Bloed. We zien ook vaak dat allergieën erger of getriggerd worden bij mensen die uitgeput zijn.

• Qi-deficiëntie

Bij sommige mensen begint de allergie wanneer zij een tijd ziek geweest zijn. De allergie kan dan veroorzaakt worden door een zwakte van de verdedigende Qi (Wei-Qi). Wanneer zij weer herstellen vermindert de allergie. In de praktijk worden veel mensen allergisch na een griep of andere ziekten doorgemaakt te hebben. Bij een Qi-deficiëntie zie je vaak dat deze al gedurende lange tijd aanwezig is en symptomen als vermoeidheid vertoont. Sommige mensen hebben nochtans geen symptomen. Wanneer men vaak ziek is door allergische oorzaken kunnen we spreken van een Qi-deficiëntie.

• Yin-deficiëntie

Wind-Hitte, Damp-Hitte en Bloed-Hitte beschadigen het Yin van het lichaam. Door de reguliere arts wordt het middel cortison vaak voorgeschreven om allergische reacties te verminderen, maar het kan Yin-deficiëntie veroorzaken wanneer het langdurig gebruikt wordt. Bij een Yin-deficiëntie wordt de allergie erger en moeilijker te behandelen. In de praktijk zien we patiënten die zowel een Qi- als een Yin-deficiëntie hebben. Door middel van pols- en tongdiagnose is dit vast te stellen.

Hoofdsymptomen bij allergie


De hoofdsymptomen die bij allergie optreden zijn volgens de TCM:
  • jeuk, aan bijvoorbeeld neus of ogen;
  • netelroos of netelkoorts (urticaria), een huiduitslag die ook hevig kan jeuken;
  • eczeem, een vaak voorkomende aandoening van het oppervlak van de huid;
  • zwelling, een kenmerkend verschijnsel van ontsteking;
  • hoofdpijn (cefalalgie of cefalea), de hoofdpijn bij hooikoorts is cefalea vasomotorica;
  • astma, een ontsteking of vernauwing van de luchtwegen;
  • misselijkheid (nausea), braken (vomeren of vomitus) en
  • diarree of buikloop.
Het allergisch zijn voor iets kan in het dagelijkse leven nogal wat ongemak veroorzaken.

Behandelstrategie bij allergie


Om de allergie goed te kunnen behandelen is een correcte diagnose belangrijk. De stress en pijn die veroorzaakt wordt door een allergie is met acupunctuur goed te behandelen dan wel te verlichten. Acupunctuur kan bevredigende resultaten geven bij het behandelen van allergische ziektebeelden. In de praktijk wordt klassieke acupunctuur gebruikt, eventueel gecombineerd met ooracupunctuur en / of electronische stimulatie van de acupunctuurpunten.

Omdat allergie een heel breed gebied omvat met een groot scala aan symptomen heb ik er een aantal van de meest voorkomende klachten uitgehaald en vertaald naar de TCM pathologische syndromen:
  1. hooikoorts door allergie in gang gezet;
  2. hoest veroorzaakt door allergie;
  3. astma door allergie opgewekt;
  4. voedselallergie met allergie als trigger of
  5. eczeem teweeggebracht door allergie.
  6. urticaria door allergie.
De bovenstaande 6 links brengen u naar de gewenste tekst lager op deze pagina.


1. Hooikoorts door allergie


Hooikoorts is terug te voeren tot een soort van externe kwaal die veroorzaakt wordt door een invasie van Wind. Dit manifesteert zich als een verstopte neus (nasale obstructie), niezen, jeuk in de ogen, hoofdpijn of hoesten en een oppervlakkige pols. Deze verschillende klachten gaan vaak gepaard met onrustig slapen en vermoeidheid.

Etiologie van hooikoorts

• De voornaamste oorzaak (etiologie) van hooikoorts is Wind. Wind is één van de eerste van de zes Externe factoren welke bestaan in de vier seizoenen die we kennen, de lente, zomer, herfst en winter. Externe kwalen ontstaan gewoonlijk het eerst door Wind.

• Verbinding met andere Externe factoren. Er zijn zes Externe factoren en een ieder is dominant in het eigen seizoen. Wind verbindt zich met andere Externe factoren wanneer deze een aanval op het lichaam doet. Zie voor de verbindingen in de vier seizoenen ook de invasie van Externe factoren hoger op deze pagina.

Pathologie van hooikoorts

Zwakte van de verdedigende Qi (Wei-Qi) en Long-Qi met invasie van de Externe factoren. Indien de Wei-Qi en Long-Qi deficiënt zijn is het lichaam vatbaarder voor de Externe invloeden. Deze Externe invloeden veroorzaken dan hooikoorts. In de TCM vindt men de conditie van de Wei-Qi zeer belangrijk. Een Wei-Qi-deficiëntie is de wortel tot het ontstaan van hooikoorts.

De voornaamste lokatie van de kwaal is de Long en het Externe deel van het lichaam. Volgens de TCM staat de Long voor het meest Externe orgaan in het lichaam en is dus gevoelig voor Externe pathologische factoren (EPF's). De Long beheerst het Qi en de ademhaling, controleert de huid en het haar en de bloedvaten en opent zich in de neus. De Externe factoren bereiken de neus waarbij er een aantal symptomen optreden die gerelateerd zijn aan de Long en het Externe deel van het lichaam. Bij mensen met een goede constitutie zullen de symptomen mild zijn en zal de behandeling niet moeilijk blijken en de resultaten van het behandelen goed. Bij sommige patiënten echter kunnen de symptomen heftig zijn en kan er astma ontstaan.

Hooikoorts behandelen


Bij de behandeling van hooikoorts die gebaseerd is op differentiatie, onderscheiden we twee categorieën, namelijk:
  • excessieve syndromen en
  • deficiëntie syndromen.
Het algemene behandelprincipe is het verspreiden van de Externe factoren en het verlichten van de symptomen. Hier onder zal ik wat symptomen beschrijven die bij de diverse syndromen voorkomen.

Excessieve syndromen


De syndromen die excessief van aard zijn kunnen we verdelen in het:
  • syndroom van Wind-Koude (Ex1), het
  • syndroom van Wind-Hitte (Ex2) en het
  • syndroom van Koude in het Externe en Hitte in het Interne deel van het lichaam (Ex3).

Ex1: Wind-Koude invasie (syndroom)

Dit syndroom komt meestal in de winter of bij koud weer voor. De klachten zijn een verstopte neus met heldere afscheiding, jeukende neus dan wel ogen of keel, droge hoest, dorst of juist geen dorst of hoofdpijn. Een dun en wit beslag op de tong terwijl de kleur van de tong normaal is met een oppervlakkige pols.

Het algemene principe van de behandeling is het verspreiden van Wind, elimineren van Koude, verlichten van de Externe symptomen en verspreiden van Long-Qi.

Ex2: Wind-Hitte invasie (syndroom)

Dit syndroom treedt meestal op in de zomer of bij warm weer. De hierbij optredende klachten zijn lichte transpiratie, een verstopte neus, het jeuken van neus en keel, hoesten met een beetje slijm, dorst, hoofdpijn of dun geel beslag op de tong met een oppervlakkige en snelle pols.

Het algemene behandelprincipe is het verspreiden van Wind, klaren van Hitte en verspreiden van Long-Qi

Ex3: Externe Koude en Interne Hitte syndroom

Dit syndroom komt meestal in de winter of bij koud weer voor. De klachten zijn een verstopte neus met heldere afscheiding, jeukende ogen, hoofdpijn, een zere keel, dorst met een voorkeur voor het drinken van koud water, constipatie, dun geel of gemengd wit/geel beslag op de tong of een rode tong met een oppervlakkige en snelle pols. Maar al te vaak worden deze klachten veroorzaakt door de leefwijze (levensstijl of levenswijze).

Het algemene behandelprincipe is het verspreiden van Wind, het elimineren van Koude en het klaren van Hitte.

Deficiëntie syndromen


De syndromen die door een deficiëntie veroorzaakt worden verdelen we in het:
  • syndroom van Qi-deficiëntie (De1) en het
  • syndroom van Yin-deficiëntie (De2).

De1: Qi-deficiëntie syndroom

Het continue lijden aan hooikoorts, aversie voor koude, irritatie van de neus en ogen, spontaan zweten, hoofdpijn, luide stem, geen voorkeur voor spreken, zwakke hoest, bleke tong, dun en wit beslag op de tong en een oppervlakkige en zwakke pols.

Het algemene behandelprincipe is versterken van de Qi en verlichten van Externe symptomen. Deze klachten zijn met acupunctuur alleen moeilijk te behandelen, maar een combinatie van Chinese kruiden en acupunctuur maakt een behandeling veel krachtiger.

De2: Yin-deficiëntie syndroom

Hooikoorts, jeukende neus en ogen, nachtzweten, hitte van het lichaam (ook de handpalmen en voetzolen), droge hoest, droogte van keel en tong, weinig of geen beslag en roodheid van de tong met een draderige en snelle pols.

Het algemene behandelprincipe is het voeden van Yin en verlichten van Externe symptomen.


2. Hoest veroorzaakt door allergie


Hoest is een algemene verstoring van de ademhaling die net als hooikoorts kan ontstaan door Externe factoren of Interne verstoringen. Eén van de belangrijkste oorzaken van hoest is een disfunctie van de Long, waarbij zijn taken als het doen dalen en verspreiden van Qi worden verstoord. Deze disfunctie van de Long kan door verschillende oorzaken ontstaan. Hoesten ontstaat in alle vier jaargetijden t.w. de lente, zomer, herfst en winter of gedurende het wisselen van de seizoenen.

Etiologie van deze hoest


Er bestaan verschillende oorzaken voor hoesten te weten een Invasie van Externe factoren en Interne pathologieën die leiden tot een disfunctie van de Long. Hierbij ontstaat een verstoring in het dalen en verspreiden van Qi waardoor de Qi stijgt i.p.v. daalt. Hierbij spelen de volgende invloeden een grote rol:

• Invasie van Externe factoren

Externe Wind is één van de belangrijkste oorzaken van hoest. Wind dringt de huid en het Wei-Qi-niveau binnen, welke onder controle van de Long staan. Hierdoor wordt daling van de Long-Qi verhinderd en ontstaat er hoest. Men wordt gevoeliger voor deze Externe factoren wanneer men er een ongezonde levenswijze op na houdt en onachtzaam met de weersomstandigheden omgaat. Externe factoren dringen de huid, het haar en de neus binnen en worden vervolgens overgedragen naar de Long en veroorzaken zo een disfunctie. Hierdoor ontstaat hoest. Wind verbindt zich met andere Externe factoren en wel hoofdzakelijk met Koude, Hitte en Droogte. Elke oorzaak is pre-dominant in het eigen seizoen. Wind zal zich gemakkelijk verbinden met Koude in de winter en het vroege voorjaar of met Hitte in lente en zomer dan wel met Droogte in de herfst.

• Interne verzwakking

Een Interne aantasting of verzwakking leidt tot een disfunctie van de Interne Zang-Fu organen, die vervolgens de fysieke functie van de Long aanvalt wat dan tot hoesten leidt. Het omvat een disfunctie van de Long zelf of andere Zang-Fu organen.

• Long-Yin-deficiëntie

Long-pathologieën kunnen de Long-Yin beschadigen waarbij je dan symptomen ziet als korte aanvallen van droge hoest, geen of weinig overvloedige fluimen, met bloed gestreept sputum, een droge keel, avondlijk warmtegevoel, nachtzweten en extreme vermoeidheid. Bij allergie is hoesten wel één van de hoofdsymptomen.

• Zwakte van de Milt met vorming van Slijm

De Milt transformeert het opgenomen voedsel en drank om er Qi uit te halen, het Kong-Qi dat de basis is voor de vorming van Qi en Bloed. Bij een disfunctie van de Milt ontstaat er een verstoring in de vorming van Qi. De zuivere essenties van voedsel stijgen naar de Long. De Qu-Qi stijgt naar de Long en combineert daar met de lucht en vormt het Complex-Qi (Zhong-Qi). Wanneer dit proces verstoord wordt ontstaat er een deficiëntie van Long-Qi en Essentieel Qi. Dit manifesteert zich in kortademigheid, zwakke hoest, overvloedig slijm of spontaan zweten.

Een andere disfunctie van de Milt is het vormen van Damp en Slijm die veroorzaakt worden door een slechte transport- en transformatiefunctie. Genoemde Damp en Slijm stijgen naar de Long en veroorzaken een belemmering (obstructie) van Long-Qi wat resulteert in hoesten. Het gebruik van veel alcoholische dranken of vet voedsel beschadigt de Milt en veroorzaakt dan de vorming van Damp-Hitte die de Long aanvalt. Ook het verorberen van veel rauw voedsel kan de Milt beschadigen in zijn transport- en transformatiefunctie wat weer Koude-Slijm vormt en ook de Long aanvalt.

• Nier-Qi-deficiëntie

De Long regeert de ademhaling en de Nier regeert de ontvangst van Qi. Wanneer de Nier-Qi zwak is en faalt in het ontvangen van Qi dan stijgt de Qi weer naar boven en veroorzaakt, bij inspanning erger wordende, kortademigheid en zwakke hoest.

Pathologie van deze hoest


• Het belangrijkste orgaan wat aangevallen wordt is de Long, die hoofdzakelijk gerelateerd is aan de Milt, Lever en Nier.

• De belangrijkste pathologie is een invasie van pathogene factoren welke reden geven tot een disfunctie van de Long in haar dalende en verspreidende functie van Qi wat leidt tot het stijgen van Qi.

• Hoest veroorzaakt door Externe factoren hebben betrekking op de Exessieve categorie. Deze Externe factoren kunnen veranderen wanneer deze lange tijd aanhouden. Hoest veroorzaakt door Wind-Koude kan veranderen in Hoest door Hitte. Wind-Hitte consumeert vloeistoffen in het lichaam wat hoesten door droogte veroorzaakt. Indien het hoesten optreedt door Interne beschadigingen behoort dit tot de Exessieve of de Deficiëntie categorie of een gemixte vorm van beide.

• Hoest veroorzaakt door Externe factoren en hoest veroorzaakt door Interne verstoringen kan ieder ander aanvallen. Hoest veroorzaakt door Externe factoren consumeert Long-Qi of Long-Yin wat leidt tot hoesten veroorzaakt door een Interne verstoring. Langdurige hoest die door een Interne verstoring veroorzaakt wordt beschadigt de verdedigende Qi wat weer een kans geeft op een invasie van Externe factoren wat weer leidt tot hoest door oorzaken van buitenaf, het exogene type.

Behandeling van deze hoest


Hoest veroorzaakt door een drietal invasies van Externe factoren:

1. Invasie van de Long door Wind-Koude

Symptomen zijn hoest, opgeven van dun wit slijm, jeukende neus en keel, geen dorst, vaak een verstopte neus met heldere afscheiding, aversie voor koude, niet zweten, hoofdpijn, dun en wit beslag van de tong en een oppervlakkige en gespannen pols.

Het algemene behandelingsprincipe is gericht op het verdrijven van Wind, het elimineren van Koude, verspreiden van Long-Qi en de hoest verlichten.

2. Invasie van de Long door Wind-Hitte

Symptomen zijn zware hoest, ruwe en zware ademhaling, heesheid, zere keel, opgeven van weinig geel en plakkerig slijm vergezeld van een verstopte neus met gelige afscheiding, dorst, hoofdpijn, een aversie voor wind, koorts, een dun en gelig beslag op de tong, oppervlakkige en glijdende (slippery) pols of een oppervlakkige en snelle pols.

Het algemene behandelingsprincipe is gericht op het verdrijven van Wind, klaren van Hitte, het doen dalen van Long-Qi en het verdrijven van slijm.

3. Invasie van de Long door Droogte-Hitte

Symptomen zijn hoest met weinig slijm of geen productieve hoest, droogte van de keel, dorst of opgeven van slijm vergezeld van wat bloed, borstpijn vergezeld van een aversie voor koude, koorts, hoofdpijn, in het begin een verstopte neus, dun en wit dan wel dun en geel beslag op de tong, een rode tong, een oppervlakkige en snelle pols.

Het algemene behandelingsprincipe is gericht op het verdrijven van Wind, klaren van Hitte, de Long bevochtigen en het stoppen van de hoest.


Interne verstoringen en hoest


Hoest die veroorzaakt wordt door een drietal Interne verstoringen:

1. Ophoping of accumulatie van slijm in de Long

De symptomen hierbij zijn het herhaaldelijk optreden van hoest met het gemakkelijk opgeven van overvloedig slijm wat plakkerig wit of grijs van kleur is. De hoest kan erger worden door de inname van vet voedsel. Verdere symptomen zijn volheid van de borst, misselijkheid, slechte eetlust, moeheid, losse stoelgang, wit en grijs beslag op de tong en een glijdende of slippery pols.

Het algemene behandelingsprincipe is gericht op het versterken van de Milt, het verdrijven van slijm en het verlichten van de hoest.

2. Deficiëntie van Long-Yin

De bij deze deficiëntie behorende symptomen zijn onproductieve hoest (zonder slijm) of hoest met weinig slijm en gemengd met wat strepen bloed, dorst, een droge keel, lage koorts, hitte van de handpalmen en voetzolen, nachtzweten, rode tong zonder beslag en een dunne en snelle pols.

Het algemene behandelingsprincipe is gericht op het voeden van Yin, het bevochtigen van de Long en het verlichten van de hoest.

3. Deficiëntie van Long-Qi

Symptomen hier zijn hoest met een harde stem, kortademigheid of dyspneu, overvloedig slijm, lusteloosheid, aversie voor wind, spontaan zweten, makkelijk vatbaar zijn voor koude, dun en wit beslag op de tong, bleke tong en een zwakke pols.

Het algemene behandelingsprincipe is gericht op het versterken van de Long-Qi, het verdrijven van Slijm en de hoest verlichten.


3. Astma door allergie


Astma is een ziekte gekarakteriseerd door steeds terugkerende aanvallen van snelle piepende ademhaling en een gevoel van benauwdheid op de borst. De ziekte kan veroorzaakt zijn door accumulatie (ophoping) van Slijm en na blootstelling aan bepaalde weersinvloeden, wat een obstructie of belemmering van de luchtwegen tot gevolg heeft. Dit wordt dan vaak veroorzaakt door een verandering van het weer, verkeerde voeding, emotionele invloeden en / of te grote inspanning. Astma omvat binnen de TCM een aantal ziektes volgens de reguliere geneeskunde zoals longemfyseem, astmatische bronchitis (asthma bronchiale), chronische bronchitis, hart- en longziekten en reumatische hartziekte.

Typen astma


Er bestaan verschillende soorten astma en deze kunnen ingedeeld worden in twee typen te weten het:
  • Early-onset type, ook extrinsiek of atopisch astma genoemd. Deze vorm van astma begint meestal tijdens de kinderjaren.
  • Late-onset type. Deze vorm begint op een later tijdstip in het leven.

• Early-onset type

Deze vorm van astma, die ook wel extrinsiek (van buiten komend) of atopisch astma genoemd wordt, heeft de volgende kenmerken:
  • Begint tijdens de vroege kinderjaren.
  • Heeft een familiaal voorkomen.
  • Gaat sinds de geboorte gepaard met eczeemklachten.
  • De huidreacties lijken op urticaria, ze worden veroorzaakt door frequente allergenen.
Mensen die lijden aan deze vorm van allergisch astma met bovenstaande kenmerken worden atopisch genoemd en de gemeten titer IgE-immuunglobulinen kan tot zesmaal hoger zijn dan bij de patiënten die niet aan atopisch astma lijden. Atopische individuen hebben een erfelijke predispositie of voorbestemming voor anafylactische of type I reacties. Verschillende soorten allergenen zijn hierbij betrokken maar de belangrijkste zijn: de fecale - met betrekking tot de feces ofwel ontlasting - partikels van huisstofmijten, pollen, fungussporen, dierenhuidschilfers, veren en kattenspeeksel. Na blootstelling aan deze allergenen wordt men ook hypersensitief voor andere niet-specifieke allergenen zoals rook, tabaksrook, petroleumdampen, (fijn)stof en parfums naast andere stoffen die de lucht verontreinigen. Ook kan een allergische reactie in de bronchus uitgelokt worden door de ingenomen allergenen via voedsel zoals schaaldieren, vis, eieren, melk, gist of graan. Deze bereiken de bronchi dan via de bloedcirculatie in het lichaam.

Wel moet er opgemerkt worden dat astma wat optreedt tijdens de vroege kinderjaren niet altijd atopisch is. Er zijn gevallen waar het astma begint tijdens de vroege kinderjaren echter zonder een allergische basis. Dit gebeurt vooral nadat het kind een infectie aan de bovenste luchtweg heeft doorgemaakt (een invasie door Wind-Koude of Wind-Warmte) die niet goed behandeld is ofwel behandeld werd met antibiotica. Waneer de Wind niet correct geëlimineerd wordt nestelt deze zich in de Long en verhindert de spreiding en daling van Long-Qi wat leidt tot ademnood en Slijm. Aan de andere kant maakt het aanwezig zijn van Wind en Slijm in de Long het kind weer vatbaarder voor verdere invasies door Externe Wind wat de situatie nog meer verergert. Zodoende onstaat er een vicieuze cirkel, waarbij het kind erg verzwakt en bovendien nog meer vatbaar wordt voor invasies door Externe Wind en de dyspneu of wel benauwdheid (moeilijke ademhaling) langzamerhand erger wordt.

• Late-onset type

Deze vorm van astma, ook wel intrinsiek astma genoemd, begint op latere leeftijd en is te wijten aan bronchiale hyperreactiviteit. Er bestaat dan geen familiale geschiedenis en er zijn ook geen klachten van eczeem. In sommige gevallen kan dit type wel veroorzaakt worden door bepaalde allergenen, maar de typische kenmerken van atopisch astma zijn niet aanwezig. In alle andere gevallen spelen externe allergenen geen rol in de oorzaken van deze ziekte.

Etiologie van astma


Astma kan op verschillende manieren veroorzaakt worden. De aandoening kan voortvloeien uit een zwakke constitutie, optreden door drank en vet voedsel, een verkeerde manier van eten of vanwege Externe belastende factoren.

• Invasie van Externe factoren

Wanneer een invasie van Externe Wind-Koude of Wind-Hitte niet op tijd verdreven wordt kan deze gaan accumuleren (ophopen) in de Long en veroorzaakt obstructie (belemmering) van de luchtwegen en een disfunctie van de Long. Dit leidt tot het verspreiden van vloeistoffen in het lichaam wat vorming van Slijm veroorzaakt. De inhalatie van pollen, rook en luchtvervuiling zal eveneens een disfunctie van de Long veroorzaken. De functie van de Long zoals het dalen en verspreiden van Qi zal daardoor ernstig verstoord raken wat weer leidt tot de vorming van Slijm in de Long.

• Slechte eetgewoonten

  • Gulzig eten, teveel eten of het eten van rauw en koud voedsel beschadigt de functie van de Milt en de Maag, speciaal de Milt- en Maag-Yang wat leidt tot de vorming van Koude-Damp of Koude-Slijm.
  • Drinken van alcoholische dranken en vet voedsel eten veroorzaakt Damp-Hitte welke kan ophopen (accumuleren) in de Long.

• Slechte constitutie of zwakte van het lichaam na een ziekte

  • Een slechte constitutie is terug te brengen tot aangeboren zwakte met Nier-Qi-deficiëntie.
  • Zwakte van het lichaam na het doormaken van een ziekte is terug te brengen tot steeds terugkerende aanvallen van Koude met een langdurig aanhoudende hoest. Er ontstaat een deficiëntie van Long-Qi, wat leidt tot de vorming van Slijm in de Long, veroorzaakt door een disfunctie van de Long in haar functie van verspreiden en dalen van de Qi. Ook Long-Yin-deficiëntie leidt tot de vorming van Slijm die veroorzaakt wordt door de consumptie en concentratie van lichaamsvloeistoffen door Hitte. Over het algemeen gesproken is de Long beschadigd na ziekte en de Nier beschadigd door aangeboren zwakte.

Pathologie van astma


De oorzaak, het mechanisme en de lokatie van astma (asthma) volgens de TCM:
  • De belangrijkste veroorzaker is Slijm (phlegma of flegma).
  • Het mechanisme bij astma is een belemmering of obstructie van de luchtwegen door een mengeling van Slijm en Qi met een disfunctie van de Long in haar functie van verspreiden en dalen van de Qi.
  • De belangrijkste lokatie is de Long maar wel in relatie met de Milt en de Nier. In de praktijk blijken westerse medicijnen goed om Slijm in de Long te behandelen. Een behandeling die past binnen de TCM is zeker nuttig om zo de conditie van de patiënt te versterken door het tonificeren van de Milt en de Nier.
Pathologisch gezien kan je astma indelen in de volgende twee typen:
  • Koude-type astma: met piepende ademhaling vanuit de keel, het opgeven van dun of wit slijm, de afwezigheid van dorst, een bleke tong, wit en grijs beslag dan wel wit en vochtig beslag op de tong en een zwakke en glijdende pols (slippery).
  • Warme-type astma: met ruwe ademhaling, moeizaam opgeven van geel en plakkerig slijm, dorst, een rode tong, geel en grijs beslag op de tong en een snelle en glijdende (slippery) pols.

Behandeling van astma


Tijdens een aanval van astma zijn de verschijnselen bij het:

• Koude-type astma

Aversie voor koude, koorts, hoofdpijn, hoest, oppervlakkige snelle ademhaling, jeukende neus en keel met een dunne heldere neusuitscheiding in het actieve stadium. Later gevolgd door krampachtige snelle piepende ademhaling, opgeven van dun helder wit slijm (phlegma), gevoel van belemmering (obstructie) van de borstkas, bleke of purpere gelaatskleur, afwezigheid van dorst of een voorkeur voor warme dranken, bleke tong, wit en grijs beslag op de tong en een oppervlakkige en gespannen pols. Bij sommige patiënten wordt hoest en astma met piepende ademhaling tijdens de actieve fase waargenomen.

Het algemene behandelingsprincipe is het reguleren van Long-Qi, Koude verdrijven, elimineren van Slijm en astma verlichten.

• Warme-type astma

Koorts, hoofdpijn, zweten, snelle piepende ademhaling, opgeven van geel kleverig slijm, volte van de borst, rusteloosheid, rood gezicht, dorst met voorkeur voor koude dranken, constipatie, een rode tong, geel beslag op de tong en een snelle en glijdende pols (slippery).

Het algemene behandelingsprincipe is het verspreiden van Long-Qi en Hitte klaren, elimineren van Slijm en de astma verlichten.


Tussen de astma aanvallen zijn de verschijnselen bij een:

• Milt- en Long-Qi-deficiëntie

Een slechte eetlust, volte van de borst, spontaan zweten, aversie voor wind, losse stoelgang of diarree na het innemen van vet voedsel, gebrekkige ademhaling en slijm. Astma kan ontstaan door de inname van onzorgvuldig voedsel of wisselende weersinvloeden, een jeukende keel, neusuitscheiding voor de astma-aanval, bleke tong, dun en grijzig of wittig beslag op de tong en een draderige en glijdende pols (slippery).

Het algemene behandelingsprincipe is Milt-Qi en Long-Qi tonificeren en Slijm verwijderen.

• Nier-Qi-deficiëntie

Gebrek aan adem, astma bij geringe opwinding, rugpijn, zwakte van de knieën, aversie voor koude, koude ledematen, overvloedig urineren 's nachts, spontaan zweten, bleke gelaatskleur, bleke tong, wit beslag op de tong en een diepe en draderige pols.

Het algemene behandelingsprincipe is het versterken van Nier-Qi en de astma verlichten.

Astma en de Lever


De Lever kan ook betrokken zijn bij astma, met name die van het late-onset type. Bij het early-onset type kunnen emotionele spanningen die op de Lever werken vaak een aanval uitlokken. De Lever speelt een rol in de pathologie van astma op de volgende manieren:
  • Stagnerend Lever-Qi rebelleert opwaarts naar de thorax en verhindert de daling van Long-Qi. Je kan in het kader van de Vijf Elementen zeggen 'het Hout beledigt het Metaal'.
  • Lever-Vuur kan opwaarts rebelleren en eveneens de daling van Long-Qi verhinderen. Ook hier kan je zeggen dat 'het Hout het Metaal beledigd'. Lever-Vuur kan ook de organische vloeistoffen van de Long doen opdrogen.
  • Lever-Yin Leegte. Dit leidt tot onvoldoende voeding van de Nier, waardoor de Nier niet in staat is het Qi te ontvangen. Eveneens kan Nier-Yin Leegte leiden tot droogte in de Long.
Stagnerend Lever-Qi ontstaat vaak door emotionele problemen zoals lang onderdrukte woede, verontwaardiging en frustraties. Een jarenlange onderdrukking van genoemde emoties kan de stagnerende Lever-Qi uiteindelijk veranderen in Lever-Vuur. Ook Yin-Leegte kan ontstaan door langdurige emotionele problemen zoals verdriet.

Behandelen astma en de Lever


• Lever-Qi stagnatie beledigt de Long

Astma-aanvallen door emotionele spanningen, beklemmend en distenderend gevoel van de thorax en het hypochondrium, normale kleur van de tong, bij langdurige gevallen kunnen de randen van de tong rood zijn. De pols is koordvormig.

Het algemene behandelingsprincipe is de Lever kalmeren, het Qi reguleren, de daling van Long-Qi herstellen en de Shen (Geest) kalmeren.

• Lever-Vuur beledigt de Long

Luid piepen, aanvallen van astma uitgelokt door emotionele spanningen, prikkelbaarheid, een neiging tot woede-uitbarstingen, volheid en distentie van het hypochondrium en thorax, bittere smaak en dorst. De tong toont rood met rodere zijkanten en een geel beslag. De pols voelt dan koordvormig en snel.

Het algemene behandelingsprincipe is de Lever vrijmaken, het Vuur elimineren, het rebellerend Qi onderwerpen, de daling van Long-Qi herstellen en de Shen ofwel Geest kalmeren.

• Lever-Yin Leegte

Niet frequente nachtelijke astma-aanvallen, droge keel, droge hoest, wazig zicht, droge ogen, hypochondrische en thorakale distentie. Een oppervlakkige en lege pols en rode tong zonder beslag.

Het algehele behandelingsprincipe is Lever-Yin voeden, Lever-Qi doen circuleren, de daling van Long-Qi herstellen en de Shen (Geest) kalmeren.


4. Voedselallergie


Een voedselintolerantie of voedselallergie zijn meestal te wijten aan een Milt-Qi Leegte, dan wel Maag-Warmte. Wanneer de intolerantie of allergie zich kenbaar maakt door problemen met de spijsvertering en slaapzucht of lethargie is deze te wijten aan Milt-Qi Leegte. Manifesteren zich huidreacties dan kan dit te wijten zijn aan Maag-Warmte.

De symptomen bij voedselallergie


Hoofdpijn, misselijkheid, braken, buikpijn, diarree, huiduitslag, jeuk, zwellen van verschillende lichaamsdelen, dun en wit grijzig beslag op de tong en een glijdende pols (slippery).

Bij voedselallergie zien we syndromen zoals:

• Maag-Warmte

Urticaria met rode striemen met duidelijke randen, uitgelokt door bepaalde voedingsmiddelen te nuttigen, jeuk, een branderige pijn in de bovenbuik (epigastrium), dorst, zure oprispingen of regurgitaties, misselijkheid (nausea), een buitensporige honger, een slecht ruikende adem en warmtegevoel. Een rode tong met geel beslag en een overvloeiende snelle pols.

• Milt-Qi Leegte

Algemene problemen met de spijsvertering. Slechte eetlust, na het eten een licht opgeblazen of opgezette buik (abdominale distentie), vermoeidheid, slaapzucht (lethargie), bleke gelaatskleur, zwakte in de ledematen, een losse stoelgang, lichte depressie en een neiging tot vetzucht (adipositas of obesitas). De tong is bleek met tandafdrukken en de pols is leeg, vooral op de positie van de Milt.

• Wind-Warmte in de huid met Maag-Qi Leegte en Milt-Qi Leegte

Chronische urticaria met bleke of bleekrode striemen met onduidelijke randen, een verergering door zware inspanning, lichte jeuk, verergering door het eten van bepaalde voedingsmiddelen, een losse stoelgang, vermoeidheid en slechte eetlust. Een bleke tong en een lege pols.

Het algemene behandelingsprincipe bestaat uit het elimineren van Wind, het harmoniseren van de Maag en de Milt, het elimineren van Damp, het uit de weg ruimen van toxinen ofwel ontgiften en Maag-Warmte elimineren.
Op de pagina over allergie vindt u onder het kopje 'de verschillende vormen van allergie' ook een gedeelte over voedselallergie.


5. Eczeem door allergie


Het meest frequent voorkomende type eczeem is atopisch eczeem dat voorkomt bij baby's en jonge kinderen. Bij baby's ziet men vaak een exsudatieve vesiculaire uitslag op het gelaat en de handen met blaasjes en ontstekingsvocht. De vorm van de uitslag verandert na 18 maanden tot de bekende plekken van de plooien in de elleboog en de knie, de nek, de polsen en enkels. Het gezicht vertoont vaak een roodheid van de huid (erytheem of erythema). Verdikking van de huid met toegenomen huidmarkeringen (lichenificatie) door het krabben en een droge huid komen ook vaak voor. Krabben en wrijven veroorzaken de meeste klinische tekens.

Bij volwassenen is de meest voorkomende manifestatie eczeem op de handen die verergert door irriterende producten. Vaak gaat er een geschiedenis van atopisch eczeem aan vooraf. Een klein aantal volwassenen heeft een chronische, ernstige vorm van atopisch eczeem die vaak uitgelokt wordt door stress. Wel is het zo dat heftige plotselinge verergeringen (worden ook exacerbaties genoemd) vaker te wijten zijn aan huidinfecties door Staphylococcus aureus dan door het eczeem zelf. Huidinfecties zie je vaak optreden bij eczeem vanwege het feit dat de huid beschadigd is en dus vatbaar is voor een invasie van bacteriën. Een acute infectie wordt gekenmerkt door plotselinge verergering van het eczeem. De moderne Chinese naam voor eczeem is 'Vocht Uitslag' (Shi Zhen). Dit wijst duidelijk op het begrip dat Vocht altijd bij eczeem aanwezig is.

Eczeem vanaf de geboorte, dan wel op jonge leeftijd, gaat vaak vooraf aan de ontwikkeling van allergisch astma of ze treden tegelijkertijd op. Eczeem en astma bezitten dezelfde allergische basis. Vanuit de Chinese geneeskunde wordt er gesteld dat eczeem ook is te wijten aan een aangeboren Leegte van de Wei-Qi systemen van de Long en de Nier. De relatie tussen de Long en de huid is bekend. Over het algemeen wordt er in de Chinese literatuur toch meer belang gehecht aan de rol van het Bloed (en de Lever) in de relatie tot de huid.

Bij atopisch eczeem kan de relatie tussen de Long en de huid eigenlijk niet duidelijker zijn. De twee symptomen astma en eczeem zijn zeer duidelijk met elkaar verbonden. Vaak zal het ene symptoom optreden als het andere juist verbetert. Men heeft vaak eerst eczeem op zeer jonge leeftijd of zelfs vanaf de geboorte en dan treedt er later op 4 à 5-jarige leeftijd astma op. Het optreden van astma komt vaker voor bij de behandeling van het eczeem met cortison-zalven.

Er kan ook van het omgekeerde sprake zijn, eerst kan er astma optreden wat lijkt te verbeteren en dan later overgaat in eczeem. De relatie tussen de Long en huidziekten kan ook opgemerkt worden in de werking van vele kruiden. Kruiden die gebruikt worden om Wind te verjagen bij huidziektes stimuleren ook de verspreiding en de daling van Long-Qi bij Externe syndromen. Uit het bovenstaande kun je concluderen dat er een nauwe relatie bestaat tussen de Long, en in het bijzonder het Wei-Qi-systeem van de Long en de huid.

De Nier speelt ook een rol in de pathologie van eczeem:
  1. De Long controleert de huid, in die zin dat dit orgaan verbonden is met de poriën van de huid, terwijl de Nier de huid bevochtigt.
  2. Nier-Jing is verbonden met de Stoffelijke Ziel van de Long, die zich manifesteert op de huid en hierdoor verantwoordelijk is voor de gevoelens van jeuk en pijn op de huid. Een aangeboren defect van Nier-Jing kan effect hebben op de Stoffelijke Ziel en de huid.
  3. De Buitengewone meridianen zoals de Chong Mai en de Ren Mai voeden de huid door middel van een netwerk van secundaire vaten die verspreid zijn over het gehele lichaam.
De Chong Mai en Ren Mai meridianen ontstaan ter hoogte van de Nier en zij verspreiden Nier-Jing naar de huid en vormen tevens nog een andere relatie tussen de Nier en de huid. De Chong Mai bevochtigt de huid en de huidpigmentatie hangt ook af van beide Buitengewone meridianen. Een ander voorbeeld van de relatie tussen de Nier en de huid is de ontwikkeling van nierontsteking of nefritis na een bloedinfectie die is opgelopen door een huidziekte.

Er bestaan twee basistypen van eczeem bij baby's. Het ene wordt gekarakteriseerd door Wind-Warmte (droge foetus genoemd) terwijl het andere type gekenmerkt wordt door Warmte-Vocht (vochtige foetus genoemd). Beide worden veroorzaakt door Leegte van de Wei-Qi systemen van de Long en de Nier. Het Wind-Warmte type is weer meer te wijten aan de Long terwijl het Warmte-Vocht type meer verbonden is met de Nier.

Acuut eczeem


Acuut eczeem wordt gekenmerkt door intense jeuk, blaasjes of vesikels (vesiculae), erytheem (roodheid) en zwelling van de huid, de vorming van korsten en schilfers, lichenificatie (een verdikking van de huid met toegenomen huidmarkeringen), ontvelling en verlies van opperhuid (excoriatie) en erosie.

Acuut eczeem behandelen


Bij deze vorm van eczeem spelen Wind, Warmte, Koude en Vocht een rol:

• Wind-Warmte in de huid

Netelroos (urticaria) met een plots begin, rode striemen met duidelijke randen. Zeer droge rode en jeukende huidlaesies, waarbij de jeuk over het gehele lichaam gelokaliseerd is en van plaats verandert. We zien een rode tong en voelen een oppervlakkige snelle pols.

• Wind-Koude in de huid

Urticaria (netelroos) met een plots begin, bleke of bleekrode striemen, jeuk en vaststelling van een oppervlakkige pols.

• Warmte-Vocht met overheersing van Warmte

Een rode huiduitslag met knobbeltjes (papulair), blaasjes of vesikels (vesiculae), bij ontsteking uit de haarvaten tredend troebel vocht (ontstekingsvocht of exsudaat), een oppervlakkig huid- of slijmvliesdefect dan wel zweer (erosie), jeuk en warmtegevoel van de ledematen. Vochtige - en tevens vocht afscheidende - rode en jeukende huidlaesies, waarbij de jeuk meer gelokaliseerd is ter hoogte van bepaalde lichaamsdelen zoals de voorarm of het onderbeen.

Het algemene behandelingsprincipe is de daling van Long-Qi te herstellen, het elimineren van Warmte-Vocht of Wind-Warmte van de huid, het stoppen van de jeuk en het koelen van Bloed.

Chronisch eczeem


Chronisch eczeem kan zowel vochtig of droog zijn. Vochtig eczeem duidt op overheersing van Vocht, terwijl droog eczeem op overheersing van Warmte duidt. Men moet wel onthouden dat er bij eczeem altijd Vocht aanwezig is omdat er zich met vloeistof gevulde blaasjes (vesikels of vesiculae) onder de huid bevinden. De blaasjes veroorzaken dan ook het zwellen van de huid. Komen deze vesikels aan de oppervlakte dan wordt het eczeem vochtig. Bij atopisch eczeem is de oppervlakkige hoornlaag van de huid beschadigd zodat deze het vocht niet correct kan vasthouden. Dit heeft dan als gevolg dat de huid droog wordt. De droge huid is dan eerder een gevolg dan een oorzaak van het eczeem.

Het belangrijkste syndroom bij atopisch eczeem is Warmte-Vocht. Bij chronisch eczeem is er ook Warmte-Vocht maar de conditie wordt ook gekenmerkt door Leegte-condities zoals een Milt-Leegte en Bloed-Leegte en Droogte. Het Bloed slaagt er niet in de huid te voeden. Wind speelt ook een rol in combinatie met Warmte-Vocht. Wind manifesteert zich door uitslag op het bovenste deel van het lichaam en intense jeuk. Vocht manifesteert zich door uitslag op het onderste deel van het lichaam. Bij chronisch eczeem wordt Wind ook gegenereerd door Leegte en Droogte van het Bloed. Scheidt de huid gele vloeistof af dan duidt dit op overheersing van Warmte-Vocht. Bij heldere vloeistof duidt dit op overheersing van Vocht met een Milt-Leegte op de achtergrond. Bij vochtafscheiding na het krabben duidt dit ook op Vocht maar als het gaat bloeden duidt dit op Bloed-Warmte. Als de huid een dikke plakkerige vloeistof afscheidt duidt dit op een mogelijkheid van een huidinfectie door Stafylococcus aureus. Dit kan vaak optreden als een complicatie van het eczeem.

Samenvatting van chronisch eczeem

  • Vochtig eczeem; Warmte-Vocht met overheersing van Vocht.
  • Droog eczeem; Warmte-Vocht met overheersing van Warmte.
  • Chronisch eczeem bij volwassenen; Warmte-Vocht met Milt-Qi Leegte en Bloed-Leegte.
  • Jeukend eczeem; Vocht of Wind gegenereerd door Bloed-Leegte.
  • Eczeem op een bovenste lichaamsdeel; Warmte-Vocht met Wind.
  • Eczeem op een onderste lichaamsdeel; Warmte-Vocht met overheersing van Vocht.
  • Huid scheidt heldere vloeistof af; Vocht met Milt-Leegte.
  • Huid scheidt gele vloeistof af; Warmte-Vocht.
  • Huid scheidt dikke plakkerige vloeistof af; mogelijkheid van een huidinfectie.
  • Huid scheidt vloeistof af na krabben; Vocht.
  • Bloedingen na krabben; Bloed-Warmte.

Chronisch eczeem behandelen


• Bloed leeg en droog

Chronisch eczeem, bleekrode huiduitslag, droge huid, erosie, jeuk, verdikking van de huid, ribbels op de huid, droog haar, broze nagels, duizeligheid, wazig zicht, vlekjes voor de ogen, paresthesieën / tintelingen van de ledematen, weinig overvloedige menstruatie en een dofbleke gelaatskleur. Een bleke tong en een ruwe of dunne pols.

• Wind-Warmte met Bloed-Leegte

Er is Wind-Warmte in het Bloed aanwezig die de huid aantast. Op de achtergrond is een Bloed-Leegte aanwezig. De huidlaesies zijn niet erg rood, maar de huid is extreem droog en er is veel jeuk.

Het algemene behandelingsprincipe bestaat uit Wind van de huid elimineren, Warmte-Vocht oplossen, het Bloed af te koelen, de Wei-Qi systemen van de Long en Nier te tonificeren en de daling van Long-Qi te stimuleren.

• Warmte-Vocht met overheersing van Warmte

Een rode papulaire huiduitslag, blaasjes of vesikels (vesiculae), ontstekingsvocht (exsudaat), erosie, jeuk, warmtegevoel van de ledematen, rode en pijnlijke gewrichten, een (epigastrische) volheid in de bovenbuik (epigastrium), plakkerige en bittere smaak, dorst zonder verlangen te drinken, zwaartegevoel van het hoofd en het lichaam en een warmtegevoel. Een rode tong met plakkerig geel beslag en een glijdende snelle pols.

• Warmte-Vocht met overheersing van Vocht

Een rode papulaire huiduitslag, blaasjes of vesikels (vesiculae), ontstekingsvocht (exsudaat), vochtige huiduitslag, een verdikking van de huid, jeuk, (epigastrische) volheid in de bovenbuik (epigastrium), plakkerige smaak, dorst zonder verlangen om te drinken, zwaartegevoel van het hoofd en het lichaam. Een plakkerig geel beslag op de tong en een glijdende snelle pols.

• Milt-Qi Leegte met Vocht

Chronisch eczeem, bleekrode papulaire huiduitslag, blaasjes of vesikels (vesiculae), exsudaat of ontstekingsvocht, vochtige huiduitslag, lichte jeuk, slechte eetlust, een licht opgeblazen of opgezette buik (abdominale distentie) na het eten, vermoeidheid, lethargie, een bleke of grauwe gelaatskleur, zwakte van de ledematen, een losse stoelgang, (abdominale) volheid van de buik, zwaartegevoel, plakkerige smaak, slechte spijsvertering, onverteerd voedsel in de stoelgang, misselijkheid (nausea), doffe frontale hoofdpijn en excessieve vaginale afscheiding. De tong is bleek met plakkerig beslag en een zachte pols.

Het algemene behandelingsprincipe is het elimineren van Warmte-Vocht, de Milt tonificeren om het Vocht op te lossen en het tonificeren van de Wei-Qi sytemen van de Long en de Nier.


6. Urticaria


Urticaria is een huiduitslag die gekenmerkt word door jeukende bulten die te wijten zijn aan een acuut huidoedeem. De oorzaak is een allergische reactie. De huiduitslag ontstaat doordat mestcellen, die ook in de huid voorkomen, histamine afgeven waardoor er een verwijding van vaten (vasodilatatie) optreedt en zo de typische bulten zichtbaar worden.

Urticaria kan acuut of chronisch zijn. Het ontstaat vaak door voeding zoals b.v. schelpdieren of pindanoten. Ook het gebruik van geneesmiddelen kan een oorzaak zijn. In een aantal gevallen kan urticaria ook ontstaan door steken of beten van insecten, desensibiliserende injecties of ingeademde stoffen zoals pollen, schimmels of de huidschilfers van dieren. Sommige vrouwen krijgen urticaria vooruitlopend op de menstruatie.

Acuut urticaria manifesteert zich normaal met een plots begin van rode en erg jeukende bulten die zich over het hele lichaam verspreiden. De laesies kunnen klein zijn of zich wel over zo'n 20 cm uitstrekken. Chronisch urticaria wordt gekenmerkt door bleekrode of roze jeukende bulten die typisch minder dan 24 uur duren en dan verdwijnen zonder een spoor achter te laten. Vaak wordt er geen allergeen geïdentificeerd. Urticaria kan ook ontstaan door een blootstelling aan koude, warmte of zon.

In de Chinese geneeskunde wordt urticaria Feng Yin Zhen genoemd. Dat betekent 'Wind verborgen Uitslag'. Bij zowel het acute als chronische urticaria is er meestal een onderliggend syndroom van Wind in de huid. Wind in de huid manifesteert zich door intense jeuk, ofwel over het gehele lichaam ofwel zich verplaatsend en in chronische gevallen met Droogte van de huid. Net als Wind in de natuur de aarde opdroogt kan Wind in de huid bij chronische gevallen ook de huid opdrogen.

Bij acuut urticaria overheerst Wind, vooral Wind-Warmte. Hij veroorzaakt intense jeuk die plots begint en rode bulten die zich snel over de huid verspreiden. Hoe intenser de jeuk zo te sterker de Wind. Bij chronisch urticaria kan de Wind zich combineren met een Leegte van de Maag en de Milt en met Vocht, wat de patiënt meestal vatbaar maakt voor voedselallergieën. In dit geval kunnen de bulten een heldere vloeistof afgeven, is de jeuk minder erg en de bulten komen en gaan met een chronisch verloop.
Vaak zie je Wind in de huid optreden door Leegte en Drooge van het Bloed. In deze gevallen kunnen de bulten bleekrood zijn en is de jeuk minder intens dan bij acuut urticaria. Deze vorm komt meer bij vrouwen voor en kan geassocieerd zijn aan de menstruatie of ontstaan na een bevalling.

Zowel acute als chronische urticaria kan gepaard gaan met Bloed-Warmte, waarbij de bulten heel groot en helderrood zijn en naast jeuk heeft de patiënt een intens warmtegevoel en voelt de huid heel warm aan bij betasting (palpatie). Chronisch urticaria kan ook nog gecompliceerd worden door Bloed-Stase, waarbij de bulten purper zijn en lang kunnen duren.

Samenvatting urticaria

 • Intense jeuk met een plots begin, rode bulten die zich snel verspreiden, Wind-Warmte.
 • Bulten die heldere vloeistof afscheiden, minder intense jeuk die komt en gaat.
 • Wind, Maag-Qi Leegte en Milt-Qi Leegte, Vocht.
 • Bleekrode bulten, minder intense jeuk, Leegte en Droogte van Bloed.
 • Grote helderrode bulten, jeuk, warmtegevoel, huid voelt warm aan, Bloed-Warmte.
 • Purperen bulten die lang duren, Bloed-Stase.

Urticaria behandelen


• Wind-Warmte in de huid

Urticaria met een plots begin, rode striemen met duidelijke randen, intense algemene jeuk, het jeukende gebied verandert van dag tot dag, een rode tong en oppervlakkige snelle pols.

• Wind-Koude in de huid

Urticaria met een plots begin, bleke of bleekrode striemen, jeuk, de pols is oppervlakkig.

• Hart-Vuur

Urticaria met grote rode striemen die eerder koordvormig dan rond zijn, zwelling en verkleuring van de huid bij krabben, jeuk die 's nachts erger is, mentale rusteloosheid en moeilijk inslapen. Een rode tong met rodere punt en het beslag is droog en geel, de pols is overvloeiend en snel.

• Lever-Bloed Leegte met interne Wind

Chronische urticaria die komt en gaat met bleekrode striemen, met een verergering door zware inspanning, lichte jeuk, droge huid en droog haar. De tong is droog en bleek, de pols is ruw of dun.

• Toxische Warmte in de huid

Urticaria met helderrode of donkerrode striemen die samen kunnen vloeien tot grote vlekken, een acuut begin, ernstige jeuk, warmtegevoel, mentale rusteloosheid. De tong is rood met rode puntjes en er is een dik, plakkerig geel beslag. De pols is overvloeiend, glijdend en snel.

• Wind-Warmte in de huid met Maag-Qi Leegte en Milt-Qi Leegte

Chronische urticaria met bleke of bleekrode striemen met onuidelijke randen, verergering door zware inspanning, lichte jeuk, verergering door het eten van bepaalde voedingsmiddelen, een losse stoelgang, vermoeidheid en slechte eetlust. Een bleke tong en een lege pols.

• Onevenwicht van de Chong Mai en de Ren Mai

Urticaria die verergert voor de menstruatie en erna verbetert, de verschijnselen zijn erger in het onderste lichaamsdeel en de benen, lichte jeuk.

• Bloedstase in de huid

Urticaria met grote donkerrode of purperen striemen, jeuk die 's nachts erger is. De tong toont purper en de pols is koordvormig of ruw.

• Maag-Warmte

Urticaria met rode striemen met duidelijke randen, dit dan uitgelokt door het eten van bepaalde voedingsmiddelen, jeuk, branderige (epigastrische) pijn in de bovenbuik (epigastrium), dorst, zure oprispingen (regurgitaties), misselijkheid (nausea), excessieve honger, slecht ruikende adem en warmtegevoel. Een rode tong met geel beslag en een overvloeiende snelle pols.

• Bloed-Warmte

Urticaria met striemen die heel groot en helderrood van kleur zijn, jeuk, intens warmtegevoel, huid heel warm bij aanraken (palpatie), mentale rusteloosheid, moeilijk inslapen en dorst. Een rode tong met een overvloeiende snelle pols.

Het algemene behandelingsprincipe is afhankelijk van het syndroom:
 • Wind, Warmte en Koude elimineren;
 • Lever-Bloed tonificeren en Lever-Wind onderwerpen;
 • Bloed harmoniseren;
 • Bloedstase elimineren;
 • Bloed kalmeren;
 • Maag-Qi en Milt-Qi tonificeren;
 • Hart-Vuur draineren en de Shen kalmeren;
 • Maag-Warmte elimineren;
 • De onevenwichtige Chong Mai en Ren Mai herstellen.

Op deze pagina heeft u oorzaken van allergie en de mogelijkheden die acupunctuur hier kan bieden kunnen lezen. In 6 hoofdstukken kwamen de volgende klachten aan bod:
  1. hooikoorts door allergie in gang gezet;
  2. hoest veroorzaakt door allergie;
  3. astma door allergie opgewekt;
  4. voedselallergie met allergie als trigger;
  5. eczeem teweeggebracht door allergie of
  6. urticaria door allergie.
Dit alles gezien binnen de manier van denken volgens de traditionele Chinese geneeswijzen, de TCG of TCM.
Mensen met allergische klachten of een intolerantie voor bijvoorbeeld melk kunnen ook best baat vinden bij een behandeling met Ayurveda. Er zijn met behulp van ayurvedische kruiden en preparaten verschillende mogelijkheden om een allergie of intolerantie te lijf te gaan.
Omhoog